ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search
ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
Tirumala gopurams.JPG
ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ is located in Andhra Pradesh
ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
Location in Andhra Pradesh
ಹೆಸರು
ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರುSri Venkateswara Swamy vaari temple[೧]
ಭೂಗೋಳ
ಕಕ್ಷೆಗಳು13°40′59.7″N 79°20′49.9″E / 13.683250°N 79.347194°E / 13.683250; 79.347194Coordinates: 13°40′59.7″N 79°20′49.9″E / 13.683250°N 79.347194°E / 13.683250; 79.347194
ದೇಶಇಂಡಿಯಾ
ರಾಜ್ಯಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಜಿಲ್ಲೆಚಿತ್ತೂರು
ಸ್ಥಳತಿರುಪತಿ
ಎತ್ತರ853 m (2,799 ft)
Culture
ಮೂಲಾವರ್ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ
ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳುBrahmotsavam, Vaikunta Ekadasi, Ratha Saptami
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿDravidian architecture
ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ2
ಶಾಸನಗಳುDravidian languages
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ
ನಿರ್ಮಾಣEarliest records date to 300 BC (probable)
ಟೆಂಪಲ್ ಬೋರ್ಡ್Tirumala Tirupati Devasthanams
ಜಾಲತಾಣtirumala.org

ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುಪತಿ ಬಳಿ ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟದ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದಿಕ ದೇವಾಲಯ ಆಗಿದೆ . ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಂದ ಸುಮಾರು 600 ಕಿ.ಮೀ. ( 370 ಮೈಲಿ) , ಚೆನೈ ನಿಂದ 138 ಕಿ.ಮೀ. ( 86 ಮೈಲಿ) ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 291 ಕಿ.ಮೀ. ( 181 ಮೈಲು) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 853m ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ 10,33 ಚದರ ಮೈಲಿ ( 27 ಕಿ.ಮೀ. 2 ) ಇದೆ . ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಏಳು ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಇದು ಆದಿಶೇಷನ ಏಳು ತಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಶೇಷಾಚಲಂ ಎಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದೆ . ಏಳು ಶಿಖರಗಳು ಶೇಷಾದ್ರಿ, ನೀಲಾದ್ರಿ , ಗರುಡಾದ್ರಿ , ಅಂಜನಾದ್ರಿ , ವೃಷಭಾದ್ರಿ , ನಾರಾಯಣಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ದೇವಾಲಯ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ ( ಸಹ ವೆಂಕಟಾಚಲ ಅಥವಾ ವೆಂಕಟ ಹಿಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) , ಏಳನೇ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಅದನ್ನು " ಸೆವೆನ್ ಹಿಲ್ಸ್ ದೇವಾಲಯ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ದೇವಾಲಯದ ದೈವವಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ , ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದು ಅವತಾರ . ಬಾಲಾಜಿ , ಗೋವಿಂದ , ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ : ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಣಿ , ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ , ಕೇರಳ , ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೀಮಂತ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ( ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಾಯಿ 500 ಶತಕೋಟಿ ). ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೧,೦೦,೦೦೦ ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ೫,೦೦,೦೦ ಗಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತಿರುಮಲ ದೇವರ ಕುರುಹು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳು ಇವೆ. ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಮದ್ಯಯುಗದ ಚರಿತ್ರೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕಾಂಚಿಪುರಂನ ಪಲ್ಲವರು ತಂಜಾವುರಿನ ಚೋಳರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀರಂಗಂನ ಮಲ್ಲೀ ಕಫ಼ುರ್ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದಾಗ ರಂಗ ಮಂಟಪ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶ್ರೀರಂಗಂನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು.ವಿಜಯನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ವಜ್ರಗಳ ಕೊಡುಗೆ.೧೫೧೭ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆಯಾದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಚಿನ್ನ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಹಾಗು ಹೆಂಡತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಇಳಿತವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮೈಸೂರು ಗಡ್ಡವಾರಿನ ಭಕ್ತರು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಒಡವೆ ಹಾಗು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಮರಾಠ ಜನರ ರಾಗೋಜೀ ಬೋನ್ಸಾಲೆ (ಸಾವು-೧೭೫೫) ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೀಟಿ ನೀಡಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತ1843 ರಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಂ ( TTD ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು , ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ , ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಆಡಳಿತ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ವಿಕರ್ಣಕರ್ತ ಎಂದು ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಹಾತಿರಾಂಲಜೀ ಮಠದ ಸೇವಾ ದೋಸ್ಜೀ ದ್ವಓಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು 1932 ರಲ್ಲಿ TTD ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ . ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಂಧ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಕ ಬಹುಪಾಲು ಹೊಂದಿರುವ ತಿರುಪತಿ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದಾಖಲಿಸಿದವರು ನಂತರ .ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ . TTD ಕಾಯಿದೆಗಳು ದತ್ತು ಮೂಲಕ ಹದಿನೈದು ( 1987 ) ಗೆ ಐದು ( 1951 ) ನಿಂದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ . TTD ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರ ನೇಮಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ದೇವಾಲಯ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸುಮಾರು 75,000 ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ ರೂ 10 ಬಿಲಿಯನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ ಅವರ ಹಣವನ್ನು ಭಕ್ತರು ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಜನ್ಯವಾಗಿವೆ ದತ್ತಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.

ದೇವಾಲಯ ಇಂದು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

TTD ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ , ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು 1951 ರಲ್ಲಿ ಐದು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿದೆಗಳು ದತ್ತು ಮೂಲಕ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.TTD ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾರ ನೇಮಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 60,000 ಯಾತ್ರಿಕರು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ , ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ .ದೇವಾಲಯದ ಜನಪ್ರಿಯಥೆ ತನ್ನ ವಾರ್ಶಿಕ ಮುಂಗಡಪತ್ರದಿಂದ ತಿರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನ 2008 ರಲ್ಲಿ ಐಎನ್ಆರ್ 10 ಬಿಲಿಯನ್ನಾಗಿತ್ತು.ಅದರ ಆದಾಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಶ್ರಿವಾರಿ ಹುಂಡಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಗರ್ಭ ಗೃಹ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಾಗಿದೆ.ಆರಾಧ್ಯ ನೇರವಾಗಿ "ಆನಂದ ನಿಲಯ ದಿವ್ಯಾ ವಿಮಾನದ" ಎಂಬ ಗಿಲೀಟು ಗುಮ್ಮಟದ ಕೆಳಗೆ, ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹ ಭವ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಮುಲಬಿರಮ್ ಎಂಬ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು, ಸ್ವಯಂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಈ ವಿಗ್ರಹ ಅದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಚ್ಚೆ ಹೊಂದಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ,ಈ ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ವಜ್ರದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಾಧ್ಯನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕರ್ಪೂರ ಎಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಬಿಳಿ ತುಣುಕುಗಳು ನಡುವೆ ಕೇಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಸ್ತೂರಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.ಚಿನ್ನದ ಮಕರ ಕುಂಡಲನವನ್ನು ವಿಗ್ರಹದ ಕಿವಿಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆರಾಧ್ಯ, ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಡ ಭುಜದಿಂದ ದಾಟುವ ಹಾಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ದೇವತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಹೊಂದಿದೆ.ನಗಾಭರಣದ ಆಭರಣಗಳು ಈ ದೇವತೆಗಳ ಹೆಗಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಇದೆ.ಆ ಕಮಲದ ಅಡಿ ಎರಡೂ, ಚಿನ್ನದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಕಾಲ್ಕಡಗಗಳ ಜೊತೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ.ಅಭಿಷೇಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವತೆಯ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆನಂದ ನಿಲಯ ದಿವ್ಯಾ ವಿಮಾನದ ಗಿಲೀಟು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ರಾಜ ಯಾದವ ರಾಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಚಿನ್ನದ ಹೂದಾನಿ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಯಾತ್ರಿಕರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ.

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

೧.ಮೂಲವಿರಟ್ ಅಥವಾ ಧ್ರುವ ಬಿರಮ್ - ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗೆ ಧ್ರುವ ಬಿರಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಬಿರಮ್ "ದೇವತೆ" ಎಂದರ್ಥ, ಮತ್ತು ಧ್ರುವ "ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರದ" ಅಥವಾ "ಸ್ಥಿರ ಅರ್ಥ).ದೇವತೆಯು ಕಿರೀಟದಿಂದ ಕಾಲ್ಬೆರಳಿನವರಗೆ 8 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಇದೆ.

೨.ಕೌಟುಕ ಬಿರಮ್ ಅಥವಾ ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ಇದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಒಂದು ಅಡಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ದೇವತೆ ಆಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಲ್ಲವ ರಾಣಿ ಸಮವೈ ಪೆರಿಂದೆವಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೪ ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಈ ದೇವತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಚಿನ್ನದ ಮಂಚದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಸಹಸ್ರ ಕಲಶಾಭಿಶೇಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂಲವಿರಾಟನ ಎಡ ಪಾದದ ಬಳಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರೂಚದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯರೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಇದೆ.ಈ ದೇವತೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಭಕ್ತರು ಕಡೆಗೆ 45 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

೩.ಸ್ನಪನ ಬಿರಮ್ ಅಥವಾ ಉಗ್ರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಕೋಪ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ದೇವರು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ:ಅದು ಕೈಶಿಕ ದ್ವಾದಸಿ, ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಮೊದಲು.ಸ್ನಪನ ಎಂದರೆ "ಚೊಕ್ಕಟಗೊಳಿಸುವ" ಅರ್ಥ.ಆರಾಧ್ಯನನ್ನು ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಚಂದನದ, ಅರಿಶಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

೪.ಉತ್ಸವ ಬಿರಮ್ - ಇದು ಭಕ್ತರನ್ನು ನೋಡಲು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಭಗವಂತನ ರೂಪ.ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು ಮಲಯಪ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪತ್ನಿಯರಾದ ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿ ಇದೆ.ಈ ಮೂರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮಲಯಪ್ಪನ ಕೊನಯಿ ಎಂಬ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾದ ನಂತರ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಕಲ್ಯಾಣ ಉತ್ಸವ, ಸಹರ್ಸ್ರ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಸೇವಾ, ಅರ್ಜಿತ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ, ನಿಥ್ಯ ಉತ್ಸವ, ಡೋಲು ಉತ್ಸವ , ಮತ್ತಿತರಗಳು . ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮೌಲ್ಯದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

೫.ಬಲಿ ಬಿರಮ್ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸ - ಈ ಪಂಚಲೋಹ ಆರಾಧ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಲ್ಲುವ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿದಿನದ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಖಾತೆಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿರುಪತಿಯ ಶಾಸನಲಿಪಿಯ ಬೋಧೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ದೇವಾಲಯ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮೀರುವ ಮತ್ತು ಅವರು ಏಳು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಒದಗುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ದೇವಾಲಯ, ತಲ್ಲಪಕ್ಕ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರು ತೆಲುಗು ಸಂಕೀರ್ಥನಗಳು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸುಮಾರು 3000 ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ ಇದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪ್ರಸಾದ - ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಿರುಪತಿ ಲಡ್ಡು ಪ್ರಸಾದ ಎಂದು ತಿರುಮಲ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಟ್ರಸ್ಟ್ ಲಡ್ಡು ಪ್ರಸಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ,ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಲಡ್ಡುವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯಾರಿಗು ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ದಡ್ಡೊಜನಮ್(ಮೊಸರು ಅನ್ನ) ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಸಾದಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ತಲೆ ಬೋಳಿಸುವುದು - ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ತಲೆಗೂದಲು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೂದಲು ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಟ್ಟಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಹುಂಡಿ (ದಾನ ಮಡಕೆ) - ಇದು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ತನ್ನ ಮದುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಕುಬೇರನು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರದೇವರಿಗೆ, ಪದ್ಮಾವತಿಯೊಡನೆ ತನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ಹಣ ಮನ್ನಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಒಂದು ಕೋಟಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಸಾಲವನ್ನು ಕುಬೇರನಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದನು ಹಾಗು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಈ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನಿಗೆ ಸಾಲವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಹುಂಡಿಗೆ(ದಾನ ಮಡಕೆ) ಹಣವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ತುಲಾಭಾರ - ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು,ತುಲಭಾರ ಆಗಿದೆ. ತುಲಭಾರ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಒಂದು ಕಡೆ ತಮ್ಮ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಹಾಗು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ತಮ್ಮ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರುತಾರೆ.ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಬೆಲ್ಲ, ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳು, ಬಾಳೆ, ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಅರ್ಜಿತ ಸೇವೆ(ಪಾವತಿ ಸೇವೆಗಳು) - ಯಾತ್ರಿಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳು ರಲ್ಲಿ (ಸೀಮಿತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ) ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.ಯಾತ್ರಿಗಳು ಅರ್ಜಿತ ಸೇವೆಯ ಟಿಕೆಟ್ ಖರೀದಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ದೇವರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗು ಸೇವಾ ನೋಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಏಳು ಬೆಟ್ಟ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ಏಳು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಸಪ್ತಗಿರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತಾರೆ. ಇದು ಸಪ್ತಋಷಿ ಎಂಬ ಮುನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸಪ್ತಗಿರಿನಿವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಈ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳಾವುವೆಂದರೆ-

  1. ವ್ರುಶಬಾದ್ರಿ - ನಂದಿಯ ಬೆಟ್ಟ , ಶಿವನ ವಹನ.
  2. ಅಂಜನಾದ್ರಿ - ಹನುಮಾನ್ ಬೆಟ್ಟ.
  3. ನೀಲಾದ್ರಿ - ನೀಲಾ ದೇವಿಯ ಬೆಟ್ಟ , ಬಕ್ತರು ಕೊಡುವ ಕೂದಲು ನೀಲಾ ದೇವಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
  4. ಗರುಡಾದ್ರಿ - ಗರುಡನ ಬೆಟ್ಟ , ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ.
  5. ಶೀಷಾದ್ರಿ - ಶೇಷನ ಬೆಟ್ಟ , ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಾಸ.
  6. ನಾರಾಯಣಾದ್ರಿ - ನಾರಾಯಣನ ಬೆಟ್ಟ , ಶ್ರಿವಾರಿ ಪದಾಲು ಇಲ್ಲಿವೆ.
  7. ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ - ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಬೆಟ್ಟ.

ಹಬ್ಬಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ ತಿರುಮಲದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭವ್ಯವಾಗಿ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ರಾಮ ನವಮಿ, ಮತ್ತು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಷ್ಣವ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ವಸಂಥೊಸ್ಥವ (ವಸಂತಕಾಲ ಹಬ್ಬ)ಮಾರ್ಚ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತದೆ,ಮತ್ತು ರಥಸಪ್ತಮಿ (ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ಸಪ್ತಮಿ), ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. "Tirumala Tirupati Devastanamulu". Tirumala.org. Retrieved 17 June 2013.