ಭೀಮಪಲಾಸಿ
ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಅಥವಾ ಭೀಮಪಲಾಸಿ ( ಭೀಂಪಾಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಭೀಮಪಾಲಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ರಾಗ ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಸಿದ್ಧಾಂತ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ರಾಗವು ಕೋಮಲ ನಿ ಮತ್ತು ಗ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಷಭ್ (ಎರಡನೇ) ಮತ್ತು ಧೈವತ್ (ಆರನೇ) ಅನ್ನು ಆರೋಹ (ಆರೋಹಣ) ದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ( ಅವ್ರೋಹ ) ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯು ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ೭ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅವರೋಹಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಜಾತಿಯು ಔದವ್-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ೧೨:೦೦ P ರಿಂದ ೩:೦೦ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ದಿನದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಹರ).[೩]
ಬಂದಿಶ್ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬಂದಿಶ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಎರಡೂ ಬಂದಿಶ್ಗಳು ಭೀಮಪಲಾಸಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ನೈಮತ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಬಂದಿಶ್ " ಸದರಂಗ್ "
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]| ಸ್ಥಾಯಿ | ಅಂತರ : | ||
|---|---|---|---|
| ದೇವನಗರಿ | IAST | ದೇವನಗರಿ | IAST |
| ಜಾ ಜಾ ರೇ ಅಪನೇ ಮಂದಿರವಾ ।
ಸುನ್ ಪಾವೆ ಗಿ (ಮೋರಿ) ಶಾಸನನ್ ದಿಯಾ ॥ |
jā, jā re apane mandiravā
ಸುನಾ ಪಾವೆ ಗಿ (ಮೋರಿ) ಶಾಸನ ದಿಯಾ |
ಸುನ್ ಹೋ ಸದಾರಂಗ ತುಮಕೋ ಚಾಹತ ಹೈ ।
ಕ್ಯಾ ತುಮ ಹಮಕೋ ಚಲನ ಕಿಯಾ ॥ (ಅಥವಾ, ಕ್ಯಾ ತುಮ್ ಹಮಕೋ ಠಗನ್ ದಿಯಾ ॥) ಜಾ ಜಾ ರೇ... |
ಸುನಾ ಹೋ ಸದಾರಂಗ್, ತುಮಾಕೋ ಚಾಹತಾ ಹೈ
ಕ್ಯಾ ತುಮಾ ಹಮಾಕೋ ಕಾಲನಾ ಕಿಯಾ (ಅಥವಾ, ಕ್ಯಾ ತುಮಾ ಹಮಾಕೋ ತಗನಾ ದಿಯಾ ) ಜಾ, ಜಾ ರೇ ( ಸ್ಥಾಯಿಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ) |
ಈ ಬಂದಿಶ್ ಅನ್ನು ತೀನ್ ತಾಲನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಂದಿಶ್ ಅನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ಡಾ. ಪಂಡಿತ್ ಗೋಕುಲೋತ್ಸವಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದಿಶ್ (ಸಂಯೋಜನೆ) "ಮಧುರ್ಪಿಯಾ"
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬಂದಿಶ್ ಮೊದಲಕ್ಷರಗಳು(ಬಂದಿಶ್ ಹೆಸರು): "ಗಾವೋ ಬಜಾವೋ ಸಬ್ ಮಿಲ್ ಅತಾ ಉಮಾಂಗ್ ಸೋ"
ಬಂದಿಶ್ ನ್ನು ಏಕತಾಲ್ [೪] ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ
ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಸಂಬಂಧಿತ/ಸಮಾನ ರಾಗಗಳು:
- ಬಾಗೇಶ್ರೀ, ಧನಶ್ರೀ, ಧನಿ, ಪಟದೀಪ, ಹಂಸಕಿಂಕಿಣಿ, ಪಟದೀಪಕಿ
- ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವಗಾಂಧಾರಿಯು ಮೇಳಕರ್ತ 22 (ಕರಹರಪ್ರಿಯ) ನೊಂದಿಗೆ ಬೀಳುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾನವಾದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ನಡವಳಿಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಮಧ್ಯಮ (ನಾಲ್ಕನೇ) ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಸ-ಸ್ವರ (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ವರ) ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಸ್ವರದ ಸುತ್ತ ಒತ್ತುನೀಡಲಾಗಿದೆ - ಸ ಗ ಮ ❟ ಮ ಗ ಮ ❟ ಗ ಮ ಪ ❟ ಮ ಪ ಗ ಮ ಪ .
ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಭಾಷೆ: ಹಿಂದಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]| ಹಾಡು | ಚಲನಚಿತ್ರ | ವರ್ಷ | ಸಂಯೋಜಕ | ಗೀತರಚನೆಕಾರ | ಗಾಯಕ |
|---|---|---|---|---|---|
| "ಆ ನೀಲೆ ಗಗನ್ ಕಥೆ" | ಬಾದಶಹ | 1954 | ಶಂಕರ್-ಜೈಕಿಶನ್ | ಹಸರತ್ ಜೈಪುರಿ | ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್, ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್ |
| "ಮಾಸೂಮ್ ಚೆಹೆರಾ" | ದಿಲ್ ತೇರಾ ದಿವಾನಾ | 1962 | ಶಂಕರ್-ಜೈಕಿಶನ್ | ಹಸರತ್ ಜೈಪುರಿ | ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ |
| "ನೈನೋ ಮೇ ಬದ್ರ ಛಾಯೆ" | ಮೇರಾ ಸಾಯಾ | 1966 | ಮದನ್ ಮೋಹನ್ | ರಾಜಾ ಮೆಹದಿ ಅಲಿ ಖಾನ್ | ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ |
| "ಖಿಲ್ತೆ ಹೈ ಗುಲ್ ಯಹಾನ್" | ಶರ್ಮೀಲೀ | 1971 | SD ಬರ್ಮನ್ | ನೀರಜ್ | ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳು: ಒಂದು ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್, ಒಂದು ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ |
| "ತೂ ಚೀಜ್ ಬಡಿ ಹೈ ಮಸ್ತ್ ಮಸ್ತ್" | ಮೊಹ್ರಾ | 1994 | ವಿಜು ಶಾ | ಆನಂದ್ ಬಕ್ಷಿ | ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ, ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ |
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ ಭೀಮಪಲಾಸಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಭೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
| Song | Movie | Year | Composer | Singer |
|---|---|---|---|---|
| Yaanai Thandham Pole | Amarakavi | 1952 | G. Ramanathan, T. A. Kalyanam | M. K. Thyagaraja Bhagavathar, P. Leela |
| Thanga Nilavil | Thirumanam | 1958 | S. M. Subbaiah Naidu, T. G. Lingappa | A. M. Rajah, Jikki |
| Vaarai Nee Vaarai | Manthiri Kumari | 1950 | G. Ramanathan | Thiruchi Loganathan, Jikki |
| Kannan Mananilayai | Deivathin Deivam | 1962 | S. Janaki | |
| Singaravelane Deva | Konjum Salangai | 1962 | S. M. Subbaiah Naidu | |
| Kungumam Piranthathu Marathila | Paattondru Ketten | 1971 | C. Ramchandra | P. B. Sreenivas,P. Suseela |
| Isai Thamizh | Thiruvilaiyadal | 1965 | K. V. Mahadevan | T. R. Mahalingam |
| Kadhalaagi | Thiruvarutchelvar | 1967 | T. M. Soundararajan, Master Maharajan | |
| Gangai Karai Thottam | Vanambadi | 1963 | P. Suseela | |
| Komatha Engal Kulamatha | Saraswati Sabatham | 1966 | ||
| Velodu Vilaiyaadum Murugaiyaa | Chitrangi | 1964 | Vedha | |
| Nalama Nalama | Ival Oru Pournami | 1986 | T. K. Ramamoorthy | |
| Pazhamuthir Solaiyilae | Kuzhandaiyum Deivamum | 1965 | M. S. Viswanathan | |
| Raagangal Pathinaaru | Thillu Mullu | 1981 | S. P. Balasubrahmanyam | |
| Poo Malaiyil | Ooty Varai Uravu | 1967 | T. M. Soundararajan, P. Susheela | |
| Malarnthum Malaradha | Pasamalar | 1961 | Viswanathan–Ramamoorthy | |
| Anbu Megame | Engamma Sapatham | 1974 | Vijaya Bhaskar | S. P. Balasubrahmanyam, Vani Jairam |
| Vanil Vazhum | Uruvangal Maralam | 1983 | S. V. Ramanan | |
| Kuyile Kavikuyile | Kavikkuyil | 1977 | Illayaraja | S. Janaki |
| Chendoora Poove | 16 Vayathinile | |||
| Vasantha Kaala Kolangal | Thyagam | 1978 | ||
| Naatham En Jeevanae | Kaadhal Oviyam | 1982 | ||
| Chinna Chiru Vayathil | Meendum Kokila | 1981 | K. J. Yesudas, S. P. Sailaja | |
| Megam Karukkuthu | Anandha Ragam | 1982 | K. J. Yesudas, S. Janaki | |
| Velakku Vetcha | Mundhanai Mudichu | 1983 | Illayaraja, S. Janaki | |
| Poovae Poochudava | Poove Poochooda Vaa | 1985 | K. J. Yesudas(ver 1), K. S. Chithra (ver 2) | |
| Poombaaraiyil Pottu Vaicha | En Uyir Kannamma | 1988 | Ilaiyaraaja | |
| Velli Golusu | Pongi Varum Kaveri | 1989 | Arunmozhi, K. S. Chithra | |
| Kallidasan Kannadasan | Soorakottai Singakutty | P. Jayachandran, P. Susheela | ||
| Poonkaaviyam
(Natbhairavi in Charanam) |
Karpoora Mullai | 1991 | K. J. Yesudas, P. Suseela, K. S. Chithra | |
| Sangathamizh Kaviye
(Ragamalika: Abheri, Bageshri, Sumanesa Ranjani) |
Manathil Uruthi Vendum | 1987 | K. J. Yesudas, K. S. Chithra | |
| Dhevadhai Poloru | Gopura Vasalile | 1991 | Malaysia Vasudevan, Mano, Deepan Chakravarthy, S. N. Surendar | |
| Ennai Thottu | Unna Nenachen Pattu Padichen | 1992 | S. P. Balasubrahmanyam, Swarnalatha | |
| Mayilaadum Thoppil | Chinna Pasanga Naanga | 1992 | S. P. Balasubrahmanyam, S. Janaki | |
| Orellam Un Pattuthan | Orellam Un Pattu | 1991 | K. J. Yesudas, Swarnalatha(Pathos) | |
| En Paattu En Paattu | Poomani | 1996 | Illayaraja | |
| Punnaivana Ponguiyile | Sevanthi | 1994 | Arunmozhi, Swarnalatha | |
| Adi Aasai Machaan | Kummi Paattu | 1999 | ||
| Kanne Yen Kanmaniye | Kavithai Paadum Alaigal | 1990 | Mano, K. S. Chithra | |
| Unn Manasile Paattuthaan | Paandi Nattu Thangam | 1989 | S. P. Balasubrahmanyam, K. S. Chithra | |
| Poovendrum Ponne Endrum | Dhuruva Natchathiram | |||
| Guruvayurappa | Pudhu Pudhu Arthangal | 1989 | ||
| Deviye Naan Saranam | Thanga Thamaraigal | 1991 | ||
| Muththamizhe Muththamizhe | Raman Abdullah | 1997 | ||
| Kumbhabhisekham Koyiluku | Veera Thalattu | 1998 | ||
| Medhuva Meduva | Annanagar Mudhal Theru | 1988 | Chandrabose | |
| Saravana Poikayil | Poramai | 1980 | S.D.Sekar | K. J. Yesudas,B.S.Sasirekha |
| Thanimayile | Sattam Oru Iruttarai | 1981 | Shankar–Ganesh | S. N. Surendar, S. Janaki |
| Vennila Mugham Paduthu | Jyothi Malar | 1986 | K. J. Yesudas, Vani Jairam | |
| Poove Nee Yaar Solli | Thaniyatha Thagam | A. A. Raj | Malaysia Vasudevan, S. Janaki | |
| Kannodu Kaanbadhellam | Jeans | 1998 | A. R. Rahman | Nithyashree Mahadevan |
| Taniye Taniye | Rangeela | 1995 | S. Janaki | |
| Mel Isaiyae | Mr. Romeo | 1996 | Swarnalatha, Unni Menon, Srinivas, Sujatha | |
| Muppadhu Nimidam | Parasuram | 2003 | P. Unnikrishnan, Sujatha Mohan | |
| Sahana | Sivaji: The Boss | 2007 | Udit Narayan, Chinmayi, A. R. Rahman | |
| Nagumo | Arunachalam | 1997 | Deva | Hariharan, K. S. Chithra |
| Sempattu Poove | Purusha Lakshanam | 1993 | S. P. Balasubrahmanyam, K. S. Chithra | |
| Pathinettu Vayadhu | Suriyan | 1992 | S. P. Balasubrahmanyam, S. Janaki | |
| Un Marbile Vizhi Moodi(Reused Tune) | Ninaithen Vandhai | 1998 | K. S. Chithra & chorus | |
| Poothirukkum Vaname | Pudhayal | 1997 | Vidyasagar | Hariharan, Uma Ramanan |
| Malare Oru Varthai | Poomagal Oorvalam | 1999 | Siva | Hariharan, Sujatha Mohan |
| Sollamalae | Poove Unakkaga | 1996 | S. A. Rajkumar | P. Jayachandran, Sujatha, Sunandha |
| Oru Vaartha Kekka | Ayya | 2005 | Bharadwaj | Sadhana Sargam, KK |
| Aasai Oviyam | Manjal Veiyil | 2009 | Bharadwaj | |
| Pudhu Kadhal | Pudhukottaiyilirundhu Saravanan | 2004 | Yuvan Shankar Raja | Ranjith, Chinmayi |
| Engeyo Paartha | Yaaradi Nee Mohini | 2008 | Udit Narayan | |
| Endhan Uyir Thozhiyae | Winner | 2003 | ||
| Unakkul Naane | Pachaikili Muthucharam | 2007 | Harris Jayaraj | Bombay Jayashri |
| Kana Kaangiren | Ananda Thandavam | 2009 | G. V. Prakash Kumar | Nithyashree Mahadevan, Shubha Mudgal, Vinita, Uluwissu Santhoshan Suarez |
| Uyire Uyire | Ellame En Kadhali | 1994 | M. M. Keeravani | Mano, K. S. Chithra |
| Ya Ya Yadhava | Devaraagam | 1996 | S. P. Balasubrahmanyam, K. S. Chitra | |
| Nee Korinal | 180 | 2011 | Sharreth | Karthik, Shweta Mohan |
| Konjam Thenkasi(Charanam in Nattai) | Thenkasi Pattanam | 2002 | Suresh Peters | K.S. Chitra, Srinivas,Sriram |
| Kannamma | Ispade Rajavum Idhaya Raniyum | 2019 | Sam C. S. | Anirudh Ravichander |
- ರಾಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- 1 2 Bor & Rao 1999.
- 1 2 3 4 5 6 OEMI:BP.
- ↑ "Tanarang". Archived from the original on 2023-05-13. Retrieved 2023-05-05.
- ↑ Mathur, Dr Neeta (2011). Shashtriya Sangeet Ke Surya Acharya Pandit Dr Gokulotsavji Maharaj. New Delhi: Radha Publication. p. 88. ISBN 978-81-7487-765-9.
- ಭೀಮಪಲಾಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗ್ಗಳ ಕುರಿತು SAWF ಲೇಖನ
- ಭೀಮಪಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ITC-SRA
- ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಗಗಳ ಮೇಲೆ SRA
- ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಥಾಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ SRA
- ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ಪರಿಕ್ಕರ್
- ಭೀಮಪಲಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು Archived 2011-08-09 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- ಭೀಮಪಲಾಸಿ ರಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು