ಬೃಂದಾವನ ಸಾರಂಗ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಉಚಿತ ವಿಶ್ವಕೋಶ
Jump to navigation Jump to search

ಬೃಂದಾವನ ಸಾರಂಗ್ ಅಥವಾ ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್, ಸಾರಂಗ್ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗ . ಇದನ್ನು ವೃದವಾನಿ ಸರಂಗ್ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಾಗವು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಸಿದ್ಧಾಂತ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್ ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ರಾಗ . ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆತಂದು ವಿಗ್ರಹದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂಬಂಧಿತ ಪುರಾಣವೆಂದರೆ ಮಥುರಾದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾರಂಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗ ಶುದ್ಧ ಸಾರಂಗ್, ಮತ್ತು ಮದ್ಮತ್ ಸಾರಂಗ್ ಸಮ್ಹೊಂಮಿಲನ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮಥುರಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಗ ಮತ್ತು ದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಸಾರಂಗ್‌ನ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ರಿಷಬ್ (ರೆ) ಹಾಡುವ ವಿಧಾನ. ಇದು ಎರಡೂ ಯಾವುದೇ ಆಂದೋಲನ ಜೊತೆ ಪಕ್ಕದ ಸ್ವರ ಗಳು ಯಾವುದೇ ಮೀಂಡ್ ಇಲ್ಲದೆ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ, ರಿಶಾಭ್ ಪ್ರದಾನ ಅಲಂಕಾರಗಳ ಇಲ್ಲ. ರೆ ಈ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಸ್ವರ್ ಮಾಹಿತಿ ಈ ರಾಗ ಆಫ್ ವಾದಿ ಈ ಕುಟುಂಬ ರಾಗಗಂಗ್ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ವಿವಿಧ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಬಲ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ - ನಿ - ಪಾ, ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಇತರ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕನ್ಹಾಡಾ ಕುಟುಂಬ. ಕನ್ಹಾದ ಎಸ್‌ಎನ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿನ ನಿ ಘಾಸಿಯಾ ಪರಿಣಾಮದೊಂದಿಗೆ ಪಾ ( ಯತ್ತರಾಂಗ ) ನ ಒಂದು ಕಾವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ

ಬೃಂದಾವನಿ ಸಾರಂಗ್ ರಾಗ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಇದ್ದರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು "ನಿ" ನ ಶುದ್ಧ ರೂಪವನ್ನು ಅದರ ಆರೋಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ "ನಿ" ಮತ್ತು "ಗಾ" ನ ಕೋಮಲ್ ರೂಪವು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಥಾತ್ ಅನ್ನು ಖಮಾಜ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [೧]

ಈ ರಾಗವು ಶೃಂಗಾರ ರಾಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ - ಪ್ರಣಯ ಪ್ರೇಮ. [೨]

ಅರೋಹನ ಮತ್ತು ಅವರೋಹನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅರೋಹಣ : ನಿ ಸಾ ರೆ ಮಾ ಪಾ ನಿ ಸಾ

ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ(ಕೊಮಲ್) ಪ ಮ ರಿ ಸ.

ನಿ ಸ್ವರಾ ಅರೋಹಾನದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅವರೋಹನದಲ್ಲಿ ಕೋಮಲ್ .

ವಾಡಿ & ಸಮಾವಾಡಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ವಾದಿ : ಮ ರ

ಸಂವಾದಿ : ಪ

ಪಕಾಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ನಿ ಸ ರೆ ಮ ರೆ ಪ ಮ ರೆ ನಿ ಸ

ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಥಾಟ್ : ಕಾಫಿ (ಥಾಟ್)

ಸಮಯ್ (ಸಮಯ)[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮಧ್ಯನಾ (ಮಧ್ಯಾಹ್ನ), ಮಧ್ಯಾಹ್ನ

ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೆಹ್ಫಿಲ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಲೋಚಿತತೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ raagaaga ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಾಸ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಶೃಂಗಾರ್ ರಾಸ: ರೋಮನ್ಸ್ ರಾಸ. ಇದು ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಶುದ್ಧ ನಿ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ಮಧುಮದ್ ಸರಂಗ್. ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಚಂಚಲ್ ರಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಘ್ ಮಲ್ಹಾರ್ ಒಂದೇ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಇದು ಧ್ರುಪಾದ್ ಅಂಗ ರಾಗ ಮತ್ತು ರೆಂಡರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ, ಬಹಳಷ್ಟು meenḍenḍ . ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ರಿಷಭ್ ಅನ್ನು ಮೇಘ ಮಲ್ಹಾರ್ನಲ್ಲಿ (ಸಾರಂಗ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿನ ರಿಷಭ್ ಮಧ್ಯಮ (ಮಿ) ನಿಂದ ಬಲವಾದ ಮೀನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೀನ್- ಹೆವಿ ಮೇಘ್ ಹಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ರಶೀದ್ ಖಾನ್ - https://www.youtube.com/watch?v=OmayNk9PYVY

ಭೀಮ್ಸೆನ್ ಜೋಶಿ - https://www.youtube.com/watch?v=J4owfAMyLDc

ಝುಟಿ ಮುಟಿ ಮಿತ್ವ [೩] - ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ - https://www.youtube.com/watch?v=0_-5oCQHWTc

ಹೋರ್ ವಿ ನೀವಾನ್ ಹೋವೆ - ಕಾಫಿ ಶಾ ಹುಸೇನ್ (ಮಧು ಲಾಲ್ ಹುಸೇನ್) - ಮಾಂತ್ರಿಕ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು - https://www.youtube.com/watch?v=NWMLcuzVCBk

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತ್ಯಾಗರಾಜ ಅವರಿಂದ ಕಮಲಪ್ಟಕುಲ

ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ರವರಿಂದ ಸುಂದರರಾಜಂ ಆಶ್ರೇಯೆ ಮತ್ತುರಂಗಪುರ ವಿಹಾರ

ತುಳಸೇವನಂ ರವರಿಂದ ಅವರಿಂದ ಆತ್ಮಾ ನಿವೇದನಂ

ಕಲ್ಯಾಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಅವರಿಂದ ಅಂಬುರುಹಾನಾ

ಎಂ. ಬಾಲಾಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಬೃಂದಾವಣಿ ಸಾರಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಿಲ್ಲಾನಾ

ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ರವರ ಹರಿಹರಸುತ ಶರಣಂ

ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಾಡು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಜಕ ಗಾಯಕ
ಪೊಣ್ ಒಂಡೃ ಕಂಡೇನ್ ಪಾಡಿತಲ್ ಮಟ್ಟುಂ ಪೋದೊ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ - ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಟಿ.ಎಂ.ಸೌಂದರಾಜನ್, ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್
ರವಿವರ್ಮನ್ ವಾಸಂತಿ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಕೆ.ಜೆ.ಎಸುದಾಸ್, ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರ

ಭಾಷೆ: ಹಿಂದಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಾಡು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಜಕ ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಗಾಯಕ
ಘೂಮರ್ ಘೂಮರ್ [೪] ಪದ್ಮಾವತ್ ಸಂಜಯ್ ಲೀಲಾ ಭನ್ಸಾಯ್ ಎಎಮ್ ತುರಾಜ್ ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಶಾಲ್

ಭಾಷೆ: ಮಲಯಾಳಂ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಾಡು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಜಕ ಗಾಯಕ
ಒರು ನರುಪುಷ್ಪಮಯಿ ಮಾ az ಾ ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಯೇಸುದಾಸ್

ಚಲನಚಿತ್ರೇತರ ಹಾಡುಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಾಡು ಭಾಷೆ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಸಂಯೋಜಕ ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಗಾಯಕ ಆಡಿಯೋ ಲೇಬಲ್
ಧಿಮಿ ಧಿಮಿ ತೆಲುಗು ಕೈವಾರ ಯೋಗಿ ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಯೋಗಿ ನಾರೇಯಣ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ, ಎಸ್‌ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ, ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಪಿಎಂ ಆಡಿಯೊಸ್
ನವರಾತ್ರಿಯ ಈ ನವವೈಭವದಿ[೫] ಕನ್ನಡ ನವರ್ಥ್ರಿಯಾ ನವವೈಭವ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ, ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಪಿಎಂ ಆಡಿಯೊಸ್
ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ[೬] ಕನ್ನಡ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ, ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಪಿಎಂ ಆಡಿಯೊಸ್
ಧಾರಾ ಹೊಗಿ ಹಿಂದಿ ಬಂದಿಶ್ ಬಂದಿತ್ಸ್ ಶಂಕರ್ ಎಹ್ಸಾನ್ ಲಾಯ್ ಸಮೀರ್ ಸಮಂತ್ ಶಂಕರ್ ಮಹಾದೇವನ್ ಸೋನಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ / ಅಮೆಜಾನ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಪ್ರೈ. ಲಿಮಿಟೆಡ್.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. Ramashreya Jha 'Ramrang'. "The Sarang Family". Rajan Parrikar Music Archive. Retrieved 21 September 2019.
  2. Yagnik, Hasu (2013). Shastriya Raag Darshan. Gurjar Granthratna Karyalay. ISBN 978-81-8480-826-1.
  3. Rudaali
  4. https://music.apple.com/in/album/ghoomar/1337583433?i=1337583672
  5. https://music.apple.com/ca/album/navarthriya-navavaibhava-single/1488307534
  6. https://music.apple.com/ca/album/namma-kannada-rajyotsava/1488308852?i=1488308854
  • ಬೋರ್, ಜೋಪ್ (ಸಂ). ರಾವ್, ಸುವರ್ಣಲತಾ; ಡೆರ್ ಮೀರ್, ವಿಮ್ ವ್ಯಾನ್; ಹಾರ್ವೆ, ಜೇನ್ (ಸಹ-ಲೇಖಕರು) ದಿ ರಾಗ ಗೈಡ್: ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ 74 ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗಸ್ . ಜೆನಿತ್ ಮೀಡಿಯಾ, ಲಂಡನ್: 1999.

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]