ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ದಿವ್ಯಮಣಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಶ್ರುತಿಸ್ವರರಾಗತಾಳ ಮೇಳಕರ್ತಅಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ

ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳು

ವರ್ಣಮ್ಕೃತಿಗೀತಂಸ್ವರಜತಿರಾಗಂ ತಾನಂ ಪಲ್ಲವಿತಿಲ್ಲಾನ

ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳು

ಮಾಧುರ್ಯ: ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆವೇಣು ಪಿಟೀಲುಚಿತ್ರ ವೀಣನಾದಸ್ವರಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್

ತಾಳ: ಮೃದಂಗಘಟಂಮೋರ್ಸಿಂಗ್ಕಂಜೀರತವಿಲ್

ಝೇಂಕಾರ: ತಂಬೂರಶ್ರುತಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ

ಸಂಗೀತಕಾರರು

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು

ದಿವ್ಯಮಣಿ ( Divyamaṇi ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,[] ಅಂದರೆ ದೈವಿಕ ರತ್ನ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 48ನೇಯದು. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕಾ [] ಅಥವಾ ಜೀವಂತಿನಿ [][] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
C ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಂ ಸಹಿತ ದಿವ್ಯಮಣಿ ಮಾಪಕ

ಇದು ೮ ನೇ ಚಕ್ರ ವಸು ವಿನ ೬ ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ವಾಸು-ಶಾ. ಸ ರ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧು ನು ಎಂಬ ಸ್ಮೃತಿ ಪದ.[] ಅದರ ārohaṇa-avarohaṇa ರಚನೆಯು (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

(ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೆಂದರೆ ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಂ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರಂ, ಪ್ರತಿ ಮಾಧ್ಯಮಂ, ಷಟ್ಸೃತಿ ದೈವತಂ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದಂ )

ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು <i id="mwOg">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 12 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತವಾದ ರೂಪವತಿಯ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮಂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ದಿವ್ಯಮಣಿ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನು (ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ದಿವ್ಯಮಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ದಿವ್ಯಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು:

  • ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಲೀಲಾ ಗಾನು ಜೂಚಿ
  • ಕೋಟೇಶ್ವರ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಅಪ್ಪ ಮುರುಗ

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ದಿವ್ಯಮಣಿಯವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹ ಭೇದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

 

  1. 1 2 Sri Muthuswami Dikshitar Keertanaigal by Vidwan A Sundaram Iyer, Pub. 1989, Music Book Publishers, Mylapore, Chennai
  2. 1 2 Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications
  3. Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras