ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಉಚಿತ ವಿಶ್ವಕೋಶ
Jump to navigation Jump to search

ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗಂ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 46 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ (ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ್ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟವರಾಜಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [೧] [೨] [೩]

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

C ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜ ಜೊತೆ ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ

ಇದು 8 ನೇ ಚಕ್ರ ವಸುವಿನ 4 ನೇ ರಾಗ. ಜ್ಞಾಪಕ ಹೆಸರು ವಸು-ಭು . ಜ್ಞಾಪಕ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಸಾ ರಾ ಗಿ ಮಿ ಪಾ ಧಿ ನಿ . [೨] ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwKg">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ):

  • ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ1 ಗ2 ಮ2 ಪ ದ2 ನಿ2 ಸ
  • ಆವರೋಹಣ : ಸ ನಿ2 ದ2 ಪ ಮ2 ಗ2 ರಿ1 ಸ

ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ಋಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ಕೌಷಿಕಿ ನಿಷಾಧ. ಇದು ಒಂದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ.(ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದರ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವು 10 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ನಾಟಕಪ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಯು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಮ್‌ಗಳನ್ನು (ಪಡೆದ ಮಾಪಕಗಳು) ಹೊಂದಿದೆ. ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಗಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜನ್ಯಾ ರಾಗಮ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ.

ಸಂಯೋಜನೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಶಾದ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ವಿಭಾಗವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗೃಹ ಭೇದಮ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಷಡ್ವಿದಮಾರ್ಗಿನಿ ರಾಗದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ನಾಸಿಕಭೂಷಿಣಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. Sri Muthuswami Dikshitar Keertanaigal by Vidwan A Sundaram Iyer, Pub. 1989, Music Book Publishers, Mylapore, Chennai
  2. ೨.೦ ೨.೧ Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications
  3. Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras