ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಆನಂದಭೈರವಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಶ್ರುತಿಸ್ವರರಾಗತಾಳ ಮೇಳಕರ್ತಅಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ

ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳು

ವರ್ಣಮ್ಕೃತಿಗೀತಂಸ್ವರಜತಿರಾಗಂ ತಾನಂ ಪಲ್ಲವಿತಿಲ್ಲಾನ

ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳು

ಮಾಧುರ್ಯ: ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆವೇಣು ಪಿಟೀಲುಚಿತ್ರ ವೀಣನಾದಸ್ವರಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್

ತಾಳ: ಮೃದಂಗಘಟಂಮೋರ್ಸಿಂಗ್ಕಂಜೀರತವಿಲ್

ಝೇಂಕಾರ: ತಂಬೂರಶ್ರುತಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ

ಸಂಗೀತಕಾರರು

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು

 

ಆನಂದಭೈರವಿ ಅಥವಾ ಆನಂದ ಭೈರವಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ-(ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ) ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಧುರ ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಈ ರಾಗವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂದಂ (ಸಂಸ್ಕೃತ) ಎಂದರೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಇದು ೨೦ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಂ ನಟಭೈರವಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಂನೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕ ಮಾಪಕ ನಟಭೈರವಿ

ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ (ಬಳಸಿದ ಸಂಕೇತಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ):

  • ಆರೋಹಣ : ಸ ಗ₂ ರಿ₂ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ದ₂ ಪ ಸ
  • ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ₂ ದ₂ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₂ ಸ

( ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತ, ಕೈಶಿಕಿ )

ಇದು <i id="mwPw">ಸಂಪೂರ್ಣ</i> ರಾಗ - ರಾಗ ಎಲ್ಲಾ ೭ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಕ್ರ ಪ್ರಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ (ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸ್ವರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನ್ಯ ಸ್ವರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಅನ್ಯ ಸ್ವರವು ರಾಗದ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ದೈವತ (ದ1) ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. [೧] ಆನಂದಭೈರವಿ ರಾಗವೂ ಸಹ ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ರಾಗದ ಅನ್ಯ ಸ್ವರವು ಅದರ ಮೇಳಕರ್ತದ (ಪೋಷಕ ರಾಗ) ಆರೋಹಣ ಅಥವಾ ಅವರೋಹಣಕ್ಕೆ ಸೇರದ ಸ್ವರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ( ರಾಗ ಆಲಾಪನ, ಕಲ್ಪನಾಸ್ವರಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸ್ವರ ಗುಚ್ಛಗಳು ). ಇದನ್ನು "ರಕ್ತಿ" ರಾಗ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಮಧುರ ವಿಷಯದ ರಾಗ) ಎಂದೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವರ ಗುಚ್ಛಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಆನಂದಭೈರವಿ ಯ ಮೂರು ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳು: ಅಂತರ ಗಂಧಾರ-ಗ೩, ಶುದ್ಧ ದೈವತ -ದ೧ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ ನಿ3. [೧] ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳು ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ( ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ). "ಗ3" "ಮ ಪ ಮ ಗ ಗ ಮ" ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು "ದ1" "ಗ ಮ ಪ ದ" ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, "ನಿ3" "ಸ ದ ನಿ ಸ" ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ತ್ಯಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನ್ಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. </link>

ಆನಂದಭೈರವಿಯು ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ವರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾದರಿಗಳೆಂದರೆ "ಸ ಗ ಗ ಮ", "ಸ ಪ", ಮತ್ತು "ಸ ಗ ಮಾ ಪ" . ಸಂಗೀತಗಾರನಿಗೆ ನಿಷಾದದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಅದನ್ನು ರೀತಿಗೌಳದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಮಿತ್ರ ರಾಗಗಳು (ಸದೃಶವಾದ) ರೀತಿ ಗೌಳ ಮತ್ತು ಹುಸೇನಿ .

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಆನಂದಭೈರವಿ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ನೆಚ್ಚಿನ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅವರು ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [೧] ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆನಂದಭೈರವಿಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ "ಮರಿವೆರೆ ಗತಿ". "ಮಾರಿವೆರೆ" ಮತ್ತು "ಓ ಜಗದಂಬಾ" ನಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅನ್ಯ ಸ್ವರ "ಗ(2)" ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬದಲಾವಣೆಯ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿ ಭಾಗವತ ಕಲಾವಿದರ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಾದ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ಲಾವಣಿ, ಮತ್ತು ಅವರು ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಗಳಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನಂದ ಭೈರವಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಡು ಮಥುರಾ ನಗರಿಲೋ. . ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ತ್ಯಾಗರಾಜರು ಅವರು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ, ತಾನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು . ಬಹಳ ಯೋಚಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ರಾಗಂ ಆನಂದ ಭೈರವಿಯನ್ನೇ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೇಳಿದರು (ಅಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ), ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಅಥವಾ ಆನಂದ ಭೈರವಿ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಅಂದರೆ ಅವರು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Song Movie Composer Singer
Poi Vaa Magale Karnan Viswanathan–Ramamoorthy Soolamangalam Rajalakshmi
Sri Janakidevi Semmantham Missiamma S. Rajeswara Rao P. Leela, P. Susheela
Aagaya Pandhalile

(Ragamalika:Anandhabhairavi, Kharaharapriya, Shree, Mathyamavathi)

Ponnunjal M. S. Viswanathan T. M. Soundararajan, P. Susheela
Nalvazhvu Naamkaana Veettuku Veedu P. Susheela
Naan Atchi Seithuvarum Aathi Parasakthi K. V. Mahadevan
Chittu Pole Muthu Pole Iniya Uravu Poothathu Illayaraja K.S. Chitra
Paarthale Theriyaatha Sri Raghavendrar Manorama
Thevai Indha Paavai(Charanam only) Andha Oru Nimidam S. P. Balasubrahmanyam, S. P. Sailaja
Thangamey Enga Kongunattuku Madurai Veeran Enga Saami K. S. Chithra, Arunmozhi
Ponnu Velayara Periya Marudhu K. S. Chithra, Mano
Karava madu moonu(last Charanam only) Magalir Mattum S. P. Balasubrahmanyam, S. Janaki
Senguruvi Senguruvi Thirumoorthy Deva
Konjanaal poru Thalaiva Aasai Hariharan
Kalyaanam Kalyaanam Vaidehi Kalyanam Sunanda
Vannakkolu Paaru Karayai Thodatha Alaigal Chandrabose Vani Jairam
Mettu Podu Duet A. R. Rahman S. P. Balasubrahmanyam
Anbendra Mazhaiyile Minsara Kanavu Anuradha Sriram
Nadhiye Nadhiye Rhythm Unni Menon
Mel Isaiyae Mr. Romeo Unni Menon, Swarnalatha, Srinivas, Sujatha
Telephone Manipol(Charanam only) Indian Hariharan, Harini
Kallori Salai(starting portion only) Kadhal Desam Hariharan, A. R. Rahman,Aslam Mustafa
Kanne Kannaana Kanna Pennukku Yar Kaval Ramesh Naidu S. Janaki
Chudithar Aninthu Poovellam Kettuppar Yuvan Shankar Raja Hariharan, Sadhana Sargam
Devathai Vamsam Snegithiye Vidyasagar K.S. Chitra
Partha Muthalnale Vettaiyaadu Vilaiyaadu Harris Jayaraj Unni Menon, Bombay Jayashree
Pudichirukku Saamy Hariharan, Mahathi,Komal Ramesh
Kummiyadi Chellamae Sandhya
Azhiyilae Dhaam Dhoom Haricharan
Naanaga Naan Gambeeram Mani Sharma Vijay Yesudas, Sujatha Mohan
Neeye En Thaaye Maraikkayar: Arabikadalin Singam Ronnie Raphael Sreekanth Hariharan, Reshma Raghavendra

ಆಲ್ಬಮ್

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಹಾಡು ಆಲ್ಬಮ್ ಸಂಯೋಜಕ ಗಾಯಕ
ಯಾದುಮ್ ಉರೇ ಗೀತೆ ಸಂದಂ ರಾಜನ್ ಸೋಮಸುಂದರಂ ಕಾರ್ತಿಕ್, ಬಾಂಬೆ ಜಯಶ್ರೀ

ಸಹ ನೋಡಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  • ರಾಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. ೧.೦ ೧.೧ ೧.೨ Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications