ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಧನ್ಯಾಸಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು

ಶ್ರುತಿಸ್ವರರಾಗತಾಳ ಮೇಳಕರ್ತಅಸಂಪೂರ್ಣ ಮೇಳಕರ್ತ

ಸಂಗೀತ ರಚನೆಗಳು

ವರ್ಣಮ್ಕೃತಿಗೀತಂಸ್ವರಜತಿರಾಗಂ ತಾನಂ ಪಲ್ಲವಿತಿಲ್ಲಾನ

ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳು

ಮಾಧುರ್ಯ: ಸರಸ್ವತಿ ವೀಣೆವೇಣು ಪಿಟೀಲುಚಿತ್ರ ವೀಣನಾದಸ್ವರಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್

ತಾಳ: ಮೃದಂಗಘಟಂಮೋರ್ಸಿಂಗ್ಕಂಜೀರತವಿಲ್

ಝೇಂಕಾರ: ತಂಬೂರಶ್ರುತಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ

ಸಂಗೀತಕಾರರು

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು

 

ಧನ್ಯಾಸಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ . ಇದು 8 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಹನುಮತೋಡಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗ . ಇದು ಜನ್ಯ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಹನುಮತೋಡಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. [೧]

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ರಸವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [೧] ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹನುಮತೋಡಿ ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನಟಭೈರವಿ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ ಧನ್ಯಾಸಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾಗವಿದೆ. [೨] ಈ ರಾಗವು ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಕಡಿಮೆ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

C ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ ಮಾಪಕದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ
C ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಅವರೋಹಣ ಮಾಪಕ, ಇದು ಹನುಮತೋಡಿ ಮಾಪಕದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ

ಧನ್ಯಾಸಿಯು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಋಷಭ ಅಥವಾ ಧೈವತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಔಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ (ಅಥವಾ ಓಡವ ರಾಗಂ, ಅಂದರೆ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ). [೧] [೨] ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

  • ಆರೋಹಣ: ಸ ಗ₂ ಮ₁ ಪ ನಿ₂ ಸ
  • ಅವರೋಹಣ: ಸ ನಿ₂ ದ₁ ಪ ಮ₁ ಗ₂ ರಿ₁ ಸ

ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ, ಷಡ್ಜ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ ಮತ್ತು ಕೈಶಿಕಿ ನಿಷಾದ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ದೈವತಮ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwWA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ.

ದೀಕ್ಷಿತರ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯು ಬಳಸುವ ರಾಗವು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ (R2) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ (R1) ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು 20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ನಟಭೈರವಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತದೆ. [೨]

ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಧನ್ಯಾಸಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.

ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ವಿಭಾಗವು ಈ ರಾಗದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಹ ಭೇದಂ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ನಿಷಾದದಿಂದ ನಿಷಾದದವರೆಗೆ ಹಾಡಿದಾಗ ಸಲಗ ಭೈರವಿಯನ್ನು ಧನ್ಯಾಸಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ರಾಗ ಹೋಲಿಕೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  • ಉದಯರವಿಚಂದ್ರಿಕಾ, ಶುದ್ಧ ಧನ್ಯಾಸಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸ್ವರಗಳು ಧನ್ಯಾಸಿಯ ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ಪ ಮ1 ಗ2 ಸ
  • ದೀಕ್ಷಿತರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಧನ್ಯಾಸಿ ಮಾಪಕವು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭಮ್ ಬದಲಿಗೆ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುಶೃತಿ ರಿಷಭ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆಯು ಸ ಗ2 ಮ1 ಪ ನಿ2 ಸ : ಸ ನಿ2 ದ1 ಪ ಮ1 ಗ2 ರಿ2 ಸ

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ೧.೦ ೧.೧ ೧.೨ Ragas in Carnatic music by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications
  2. ೨.೦ ೨.೧ ೨.೨ Raganidhi by P. Subba Rao, Pub. 1964, The Music Academy of Madras
"https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ಧನ್ಯಾಸಿ&oldid=1177611" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ