ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೨೯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ೭ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಪುದುಚೆರಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ

ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತ ರಾಜಧಾನಿಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಛೇರಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳ; ಶಾಸಕಾಂಗ ರಾಜಧಾನಿಯು ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನ ಸಭೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಾಜಧಾನಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇರುವ ಸ್ಥಳ.


ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ
ಆಡಳಿತ ರಾಜಧಾನಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ರಾಜಧಾನಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿ
1 Andaman and Nicobar Islands union territory Port Blair  — Kolkata 1955 Calcutta (1945–1955)
2 Andhra Pradesh Hyderabad (de jure to 2024)
Amaravati (de facto from 2017)[೧][೨][lower-alpha ೧]
Amaravati[೧] Amaravati 1956
2017
Kurnool (1953-1956)
3 Arunachal Pradesh Itanagar Itanagar Guwahati 1986  —
4 Assam Dispur Guwahati Guwahati 1975 Shillong[lower-alpha ೨] (1874–1952)
5 Bihar Patna Patna Patna 1912  —
6 Chandigarh union territory Chandigarh[lower-alpha ೩]  — Chandigarh 1966  —
7 Chhattisgarh Raipur[lower-alpha ೪] Raipur Bilaspur 2000  —
8 ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಸಿಲ್ವಾಸ  — ಮುಂಬೈ 1945 ಮುಂಬೈ (1954–1961)
ಪಣಜಿ (1961–1987)
9 ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ದಮನ್  — ಮುಂಬೈ 1987 ಅಹಮದಾಬಾದ್ (1961–1963)
ಪಣಜಿ (1963–1987)
10 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ದೆಹಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ನವದೆಹಲಿ ನವದೆಹಲಿ ನವದೆಹಲಿ 1931  —
11 ಗೋವಾ ಪಣಜಿ[lower-alpha ೫] ಪೋರ್ವೋರಿಂ ಮುಂಬೈ 1961 ಪಣಜಿ (1961–1987)
12 ಗುಜರಾತ್ ಗಾಂಧಿನಗರ ಗಾಂಧಿನಗರ ಅಹಮದಾಬಾದ್ 1960 ಅಹಮದಾಬಾದ್ (1960–1970)
13 ಹರಿಯಾಣ ಚಂಡೀಗಡ ಚಂಡೀಗಡ ಚಂಡೀಗಡ 1966  —
14 ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಶಿಮ್ಲಾ ಶಿಮ್ಲಾ (ಬೇಸಿಗೆ)
ಧರ್ಮಶಾಲಾ (ಚಳಿಗಾಲ)[೬]
ಶಿಮ್ಲಾ  1971
2017
ಬಿಲಾಸ್‌ಪುರ (1950–1956)
15 ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಶ್ರೀನಗರ (ಬೇಸಿಗೆ)[೭]
ಜಮ್ಮು (ಚಳಿಗಾಲ)
ಶ್ರೀನಗರ (ಬೇಸಿಗೆ)
ಜಮ್ಮು (ಚಳಿಗಾಲ)
ಶ್ರೀನಗರ (ಬೇಸಿಗೆ)
ಜಮ್ಮು (ಚಳಿಗಾಲ)
1947  —
16 ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಂಚಿ ರಾಂಚಿ ರಾಂಚಿ 2000  —
17 ಕರ್ನಾಟಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಂಗಳೂರು 1956 ಮೈಸೂರು
18 ಕೇರಳ ತಿರುವನಂತಪುರಮ್ ತಿರುವನಂತಪುರಮ್ ಕೊಚ್ಚಿನ್ 1956  —
19 ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಕವರಟ್ಟಿ  — ಕೊಚ್ಚಿನ್ 1956  —
20 ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಭೋಪಾಲ್ ಭೋಪಾಲ್ ಜಬಲ್‌ಪುರ 1956 ನಾಗ್‌ಪುರ[lower-alpha ೬] (1861–1956)
21 ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಂಬೈ[lower-alpha ೭] ಮುಂಬೈ  (ಬೇಸಿಗೆ)

ನಾಗ್‌ಪುರ (ಚಳಿಗಾಲ)

ಮುಂಬೈ 1818  —
22 ಮಣಿಪುರ ಇಂಫಾಲ್ ಇಂಫಾಲ್ ಇಂಫಾಲ್ 1947  —
23 ಮೇಘಾಲಯ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ 1970  —
24 ಮಿಜೋರಂ ಐಝ್ವಾಲ್ ಐಝ್ವಾಲ್ ಗುವಾಹಟಿ 1972  —
25 ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೋಹಿಮ ಕೋಹಿಮ ಗುವಾಹಟಿ 1963  —
26 ಒಡಿಶಾ ಭುವನೇಶ್ವರ ಭುವನೇಶ್ವರ ಕಟಕ್ 1948 ಕಟಕ್ (1936–1948)
27 ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ಚೆನ್ನೈ 1954 ಮದ್ರಾಸ್ (1948–1954)
28 ಪಂಜಾಬ್ ಚಂಡೀಗಡ ಚಂಡೀಗಡ ಚಂಡೀಗಡ 1966  —
29 ರಾಜಸ್ಥಾನ ಜೈಪುರ ಜೈಪುರ ಜೋಧ್‌ಪುರ 1950  —
30 ಸಿಕ್ಕಿಂ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್[lower-alpha ೮] ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಟಾಕ್ 1890  —
31 ತಮಿಳುನಾಡು ಚೆನ್ನೈ[lower-alpha ೯] ಚೆನ್ನೈ ಚೆನ್ನೈ 1956  —
32 ತೆಲಂಗಾಣ ಹೈದರಾಬಾದ್[lower-alpha ೧೦] ಹೈದರಾಬಾದ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ 2014  —
33 ತ್ರಿಪುರ ಅಗರ್ತಲ ಅಗರ್ತಲ ಅಗರ್ತಲ 1956  —
34 ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಲಕ್ನೋ ಲಕ್ನೋ ಅಲಹಾಬಾದ್ 1938  —
35 ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್[lower-alpha ೧೧] ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ನೈನಿತಾಲ್ 2000  —
36 ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ 1947  —

ಟಿಪ್ಪನಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ೧.೦ ೧.೧ "After 2200 Years, Amaravati Gets Back Power!". Gulte.com. Retrieved 4 August 2017. 
  2. "AP Government Portal - Official Andhra Pradesh State Govt. Portal". Ap.gov.in. Archived from the original on 3 August 2017. Retrieved 4 August 2017. 
  3. Baruah 1999, p. xiii.
  4. Menon & Banerjea 2002, p. 5.
  5. Ring 1996, p. 288.
  6. "Dharamshala Declared Second Capital of Himachal". www.hillpost.in (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2017-01-21. 
  7. "What is the Darbar Move in J&K all about?". The Hindu. 2017-05-08. Retrieved 2019-03-19. 
  8. ೮.೦ ೮.೧ Boland-Crewe & Lea 2002, p. 155.
  9. Kumāra 1998, p. 136.
  10. Kini 1974, pp. 34–35.
  11. Spate 1953, p. 200.
  12. Sati & Kumar 2004, pp. 9–10.

Andhra Pradesh was formed combining erstwhile Andhra Rashtram and Telugu speaking regions of Madras Presidency and Hyderabad princely state. The capital of Andhra Rashtram was Kurnool.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]


Flag of India.svg

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜಧಾನಿಗಳು

ಅಗರ್ತಲ | ಇಂಫಾಲ | ಇಟಾನಗರ | ಐಝ್ವಾಲ್ | ಕವರಟ್ಟಿ | ಕೋಹಿಮ | ಕೊಲ್ಕತ್ತ | ಗಾಂಧಿನಗರ | ಗ್ಯಾಂಗಟಕ್ | ಚೆನ್ನೈ | ಚಂಡೀಗಡ | ಜೈಪುರ | ತಿರುವನಂತಪುರಮ್ | ದಮನ್ | ದಿಸ್ಪುರ್ | ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ | ನವ ದೆಹಲಿ | ಪಟ್ನಾ | ಪಣಜಿ | ಪುದುಚೆರಿ | ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ | ಬೆಂಗಳೂರು | ಭುವನೇಶ್ವರ | ಭೂಪಾಲ್ | ಮುಂಬೈ | ರಾಂಚಿ | ರಾಯ್ಪುರ್ | ಲಕ್ನೌ | ಶಿಮ್ಲಾ | ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ | ಶ್ರೀನಗರ | ಸಿಲ್ವಾಸ | ಹೈದರಾಬಾದ್


Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found, or a closing </ref> is missing