ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು


40 ಇಟ್ರಿಯಮ್ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್ನಿಯೊಬಿಯಮ್
ಟೈಟಾನಿಯಮ್

Zr

ಹಾಫ್ನಿಯಮ್
Zr-TableImage.png
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್, Zr, 40
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹ
ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, ಖಂಡ 4, 5, d
ಸ್ವರೂಪ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ
Zr,40.jpg
ಅಣುವಿನ ತೂಕ 91.224 g·mol−1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ [Kr] 4d2 5s2
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು
2, 8, 18, 10, 2
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಹಂತ ಘನವಸ್ತು
ಸಾಂದ್ರತೆ (ಕೋ.ತಾ. ಹತ್ತಿರ) 6.52 g·cm−3
ದ್ರವಸಾಂದ್ರತೆ at ಕ.ಬಿ. 5.8 g·cm−3
ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ 2128 K
(1855 °C, 3371 °ಎಫ್)
ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ 4682 K
(4409 °C, 7968 °F)
ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ 14 kJ·mol−1
ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ 573 kJ·mol−1
ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (25 °C) 25.36 J·mol−1·K−1
ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 2639 2891 3197 3575 4053 4678
ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು
ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ hexagonal close-packed
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು 4, 3
ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ 1.33 (Pauling scale)
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ 155 pm
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ) 206 pm
ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ 148 pm
ಇತರೆ ಗುಣಗಳು
ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ
ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ (20 °C) 421 nΩ·m
ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ (300 K) 22.6 W·m−1·K−1
ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ (25 °C) 5.7 µm·m−1·K−1
ಶಬ್ದದ ವೇಗ (ತೆಳು ಸರಳು) (20 °C) 3800 m/s
ಯಂಗ್‍ನ ಮಾಪನಾಂಕ 68 GPa
ವಿರೋಧಬಲ ಮಾಪನಾಂಕ 33 GPa
ವಿಷ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ 0.34
ಮೋಸ್ ಗಡಸುತನ 5.0
Vickers ಗಡಸುತನ 903 MPa
ಬ್ರಿನೆಲ್ ಗಡಸುತನ 650 MPa
ಸಿಎಎಸ್ ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ 7440-67-7
ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು

ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್ ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತು. ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಈ ಲೋಹವು ಟೈಟೇನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಿಲುಬಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಣು ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೀರುವ ಕೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೊಗವಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ೧೮೨೪ರಲ್ಲಿ ಜೋನ್ಸ್ ಬೆರ್ಜೆಲಿಯಸ್ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ. "ಜಿರ್ಕಾನ್" ಎಂಬ ಅದರು ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.