ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು

ವೇದಗಳು ಋಗ್ವೇದ · ಯಜುರ್ವೇದ · ಸಾಮವೇದ · ಅಥರ್ವವೇದ

ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಐತರೇಯ · ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ · ಈಶಾವಾಸ್ಯ · ತೈತ್ತಿರೀಯ · ಛಾಂದೋಗ್ಯ · ಕೇನ · ಮುಂಡಕ · ಮಾಂಡೂಕ್ಯ · ಕಠ · ಪ್ರಶ್ನ · ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ

ಪುರಾಣಗಳು ಗರುಡ · ಅಗ್ನಿ . ನಾರದ . ಪದ್ಮ . ಸ್ಕಾಂದ . ಭವಿಷ್ಯ . ಬ್ರಹ್ಮ . ಭಾಗವತ . ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ . ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ . ವಾಯು . ಲಿಂಗ . ವಿಷ್ಣು . ವಾಮನ . ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ . ವರಾಹ . ಕೂರ್ಮ . ಮತ್ಸ್ಯ

ಇತಿಹಾಸಗಳು ಮಹಾಭಾರತ · ರಾಮಾಯಣ

ಇತರ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಆಗಮ· ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನ· ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ · ವೀರಶೈವ ಪುರಾಣ · ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ . ಬಸವರಾಜ ವಿಜಯಂ

ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ ಇದು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಷಯವಿದೆ.ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳಿವೆ.ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ,ಶಿವ,ಪಾರ್ವತಿ ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳಿವೆ.ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ ಇದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ (ಸಂಸ್ಕೃತ: ब्रह्मवाइवर्त पुराण; ಬ್ರಹ್ಮವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ (ಮಹಾಪುರಾಣಗಳು) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೈಷ್ಣವ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ದೇವರು ಕೃಷ್ಣನ ಸುತ್ತ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಚನೆ

ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ..

ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಕಿರಾತ್ರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ

ತುಂಡು/ ಭಾಗ	ಸಂಖ್ಯೆ	ಅಧ್ಯಾಯ ಸಂಖ್ಯೆ	ವಿಷಯ
ಬ್ರಹ್ಮ	1	30	ಬ್ರಹ್ಮ
ಪ್ರಕೃತಿ	2	67	ದೇವಿ
ಗಣೇಶ	3	46	ಗಣೇಶ
ಕೃಷ್ಣ	4	131 ರಿಂದ 133	ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ
ಒಟ್ಟು		274 ರಿಂದ 276	ಕೃಷ್ಣ

ವಿಷಯಗಳು

ಈ ಪಠ್ಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 'ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ' ಎಂದರೆ 'ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪಾಂತರ', ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣವು ಸೃಷ್ಟಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವು ಸ್ವತಃ ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೂಲಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಠ್ಯದ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ।

ಬ್ರಹ್ಮ ಖಂಡ ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟವು ಒಟ್ಟು 30 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಕೃಷ್ಣನ ವಿವಿಧ ತಮಾಷೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು 'ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯ ಸಂಕಲಿಸಿದ ವಿಶೇಷ 'ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತ'ವನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯುರ್ವೇದವು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಅರ್ಧದೇವತೆಯಾಗಿ ರಾಧೆಯು ಅವನ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಭಾಗವು ಒಟ್ಟು 67 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ನೋಟ, ಅವರ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು 'ಪಂಚದೇವಿರೂಪ ಪ್ರಕೃತಿ'ಯ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಐದು ರೂಪಗಳು - ಯಶದುರ್ಗ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿ - ಭಕ್ತರ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಧೆಯ ರಸೇಶ್ವರಿ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣರ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯ ಆರಾಧನೆಯೂ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಾಧೆಯ (ಪ್ರಕೃತಿ) ಸಾರವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖ-ಮುಖದ ದೇವರು ಗಣೇಶರಾಧೆಯ ಕಥೆ, ಅವಳ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಹೋದರನನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರವೆಂದು ಸಹ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪುರಾಣದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಧೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದರ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಷಯ, ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸುಳಿವುಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣವು ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾನತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 4.13 ರಲ್ಲಿ - 'ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ದೈವಿಕ ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ - 'ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದು ರಾಧೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಾಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರು ಸಹ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಕ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

• Complete Brahma Vaivarta and other Puranas in Devanagari - pdf Archived 2008-04-08 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
• Astrojyoti.com - Good commentary on the Brahma Vaivarta Purana
• Brahma Vaivarta Purana on Kali yuga