ಟೆರ್ಬಿಯಮ್
| |||||||||||||||
| ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ | ಟೆರ್ಬಿಯಮ್, Tb, 65 | ||||||||||||||
| ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ | [[lanthanides]] | ||||||||||||||
| ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, ಖಂಡ | , 6, f | ||||||||||||||
| ಸ್ವರೂಪ | ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣ | ||||||||||||||
| ಅಣುವಿನ ತೂಕ | 158.92535 g·mol−1 | ||||||||||||||
| ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ | [Xe] 4f9 6s2 | ||||||||||||||
| ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು | 2, 8, 18, 27, 8, 2 | ||||||||||||||
| ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು | |||||||||||||||
| ಹಂತ | ಘನವಸ್ತು | ||||||||||||||
| ಸಾಂದ್ರತೆ (ಕೋ.ತಾ. ಹತ್ತಿರ) | 8.23 g·cm−3 | ||||||||||||||
| ದ್ರವದ ಸಾಂದ್ರತೆ at ಕ.ಬಿ. | 7.65 g·cm−3 | ||||||||||||||
| ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ | 1629 K (1356 °C, 2473 °ಎಫ್) | ||||||||||||||
| ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ | 3503 K (3230 °C, 5846 °F) | ||||||||||||||
| ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ | 10.15 kJ·mol−1 | ||||||||||||||
| ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ | 293 kJ·mol−1 | ||||||||||||||
| ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ | (25 °C) 28.91 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||
| |||||||||||||||
| ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು | |||||||||||||||
| ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ | hexagonal | ||||||||||||||
| ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು | 3,4 (weakly basic oxide) | ||||||||||||||
| ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ | 1.2 ? (Pauling scale) | ||||||||||||||
| ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ | 175 pm | ||||||||||||||
| ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ) | 225 pm | ||||||||||||||
| ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ | 138 pm | ||||||||||||||
| ವಾನ್ ಡೆರ್ ವಾಲ್ಸ್ ತ್ರಿಜ್ಯ | 140 pm | ||||||||||||||
| ಇತರೆ ಗುಣಗಳು | |||||||||||||||
| ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | ferromagnetic | ||||||||||||||
| ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ | 1.150Ω·m | ||||||||||||||
| ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ | (300 K) 11.1 W·m−1·K−1 | ||||||||||||||
| ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ | (25 °C) 10.3 µm·m−1·K−1 | ||||||||||||||
| ಶಬ್ದದ ವೇಗ (ತೆಳು ಸರಳು) | (20 °C) 2620 m/s | ||||||||||||||
| ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ | (α form) 55.7 GPa | ||||||||||||||
| ವಿರೋಧಬಲ ಮಾಪನಾಂಕ | (α form) 22.1 GPa | ||||||||||||||
| ಸಗಟು ಮಾಪನಾಂಕ | (α form) 38.7 GPa | ||||||||||||||
| ವಿಷ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ | (α form) 0.261 | ||||||||||||||
| Vickers ಗಡಸುತನ | 863 MPa | ||||||||||||||
| ಬ್ರಿನೆಲ್ ಗಡಸುತನ | 677 MPa | ||||||||||||||
| ಸಿಎಎಸ್ ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ | 7440-27-9 | ||||||||||||||
| ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು | |||||||||||||||
ಟೆರ್ಬಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿರಳಧಾತು ಲೋಹ.ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ತಾವ್ ಮೊಸೆಂಡರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದು ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ,ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟರ್ಬಿಯಂ ( /ˈtɝbiəm/) ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 65 ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಧಾತು . ಈ ಅಂಶವು ಅದರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ನಲ್ಲಿ 94 ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಟರ್ಬಿಯಂನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Tb .
ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಟರ್ಬಿಯಂ ಬೆಳ್ಳಿ-ಬಿಳಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಟರ್ಬಿಯಂ ಮೆತುವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಲೋಹವಾಗಿದೆ . ಇದು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ). ಇದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ತಾಪಮಾನ 1289 °C ಆಗಿದೆ .
ಉಪಯೋಗಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಫ್ಲೋರೈಡ್ , ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಟಂಗ್ಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಷಿಯಂ ಮಾಲಿಬ್ಡೇಟ್ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಥೋಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ-ತಾಪಮಾನದ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಟೆಬಿಲೈಜರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಾರ್ಜ್ನೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ . ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]1843 ರಲ್ಲಿ , ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ಟಾಫ್ ಮೊಸಾಂಡರ್ ಇದನ್ನು ಯಟ್ರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Y 2 O 3 ) ನಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು . ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ ವಿಧಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರದವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಅಂಶವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪಾದರಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.
ಉಪಲಬ್ದತೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಂ ಒಂದೇ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅನೇಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೆರೈಟ್, ಗ್ಯಾಡೋಲಿನೈಟ್, ಮೊನಾಜೈಟ್, ಕ್ಸೆನೋನೈಟ್, ಯುಕ್ಸೆನೈಟ್, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಖನಿಜಗಳು 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಟರ್ಬಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .
ಈ ಲೇಖನವು ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. |