ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಟೆರ್ಬಿಯಮ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
65 ಗ್ಯಾಡೊಲಿನಿಯಮ್ಟೆರ್ಬಿಯಮ್ಡಿಸ್ಪ್ರೋಸಿಯಮ್
-

Tb

ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ ಟೆರ್ಬಿಯಮ್, Tb, 65
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ[[lanthanides]]
ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, ಖಂಡ , 6, f
ಸ್ವರೂಪಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣ
ಅಣುವಿನ ತೂಕ158.92535g·mol1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ[Xe] 4f9 6s2
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು
2, 8, 18, 27, 8, 2
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಹಂತಘನವಸ್ತು
ಸಾಂದ್ರತೆ (ಕೋ.ತಾ. ಹತ್ತಿರ)8.23 g·cm3
ದ್ರವಸಾಂದ್ರತೆ at ಕ.ಬಿ.7.65 g·cm3
ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ1629 K
(1356 °C, 2473 °ಎಫ್)
ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ3503 K
(3230 °C, 5846 °F)
ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ10.15 kJ·mol1
ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ293 kJ·mol1
ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ(25 °C) 28.91 J·mol1·K1
ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ
P/Pa1101001 k10 k100 k
at T/K178919792201250529133491
ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು
ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪhexagonal
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು3,4
(weakly basic oxide)
ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ1.2 ? (Pauling scale)
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ175 pm
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ)225 pm
ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ138 pm
ವಾನ್ ಡೆರ್ ವಾಲ್ಸ್ ತ್ರಿಜ್ಯ140 pm
ಇತರೆ ಗುಣಗಳು
ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆferromagnetic
ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ1.150Ω·m
ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ(300 K) 11.1 W·m1·K1
ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ(25 °C) 10.3 µm·m1·K1
ಶಬ್ದದ ವೇಗ (ತೆಳು ಸರಳು)(20 °C) 2620 m/s
ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ(α form) 55.7 GPa
ವಿರೋಧಬಲ ಮಾಪನಾಂಕ(α form) 22.1 GPa
ಸಗಟು ಮಾಪನಾಂಕ(α form) 38.7 GPa
ವಿಷ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ (α form) 0.261
Vickers ಗಡಸುತನ863 MPa
ಬ್ರಿನೆಲ್ ಗಡಸುತನ677 MPa
ಸಿಎಎಸ್ ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ7440-27-9
ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು

ಟೆರ್ಬಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿರಳಧಾತು ಲೋಹ.ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ತಾವ್ ಮೊಸೆಂಡರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದು ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ,ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟರ್ಬಿಯಂ ( /ˈtɝbiəm/) ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 65 ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಧಾತು . ಈ ಅಂಶವು ಅದರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 94 ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . ಟರ್ಬಿಯಂನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Tb .

ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಟರ್ಬಿಯಂ ಬೆಳ್ಳಿ-ಬಿಳಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಟರ್ಬಿಯಂ ಮೆತುವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಸಬಲ್ಲ ಲೋಹವಾಗಿದೆ . ಇದು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ). ಇದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸ್ಫಟಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ತಾಪಮಾನ 1289 °C ಆಗಿದೆ .

ಉಪಯೋಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಫ್ಲೋರೈಡ್ , ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಷಿಯಂ ಮಾಲಿಬ್ಡೇಟ್‌ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ-ತಾಪಮಾನದ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಟೆಬಿಲೈಜರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಾರ್ಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ . ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

1843 ರಲ್ಲಿ , ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾರ್ಲ್ ಗುಸ್ಟಾಫ್ ಮೊಸಾಂಡರ್ ಇದನ್ನು ಯಟ್ರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Y 2 O 3 ) ನಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು . ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ ವಿಧಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರದವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಟರ್ಬಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಅಂಶವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪಾದರಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಉಪಲಬ್ದತೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿಯಂ ಒಂದೇ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅನೇಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೆರೈಟ್, ಗ್ಯಾಡೋಲಿನೈಟ್, ಮೊನಾಜೈಟ್, ಕ್ಸೆನೋನೈಟ್, ಯುಕ್ಸೆನೈಟ್, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಖನಿಜಗಳು 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಟರ್ಬಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ .