ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್
| ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ | period 7, actinide |
|---|---|
| ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ | ಬರ್ಕೆಲಿ |
| Discoverer or inventor | Glenn T. Seaborg, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಗಿಯೊರ್ಸೊ, Stanley G. Thompson |
| ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಯ | 1949 |
| Location of discovery | University of California, Berkeley |
| Element symbol | Bk |
| Chemical formula | Bk |
| Canonical SMILES | [Bk] |
| Unicode character | 鉳 |
ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತು.ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಬರ್ಕಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಶಿಯಮ್ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಆಲ್ಪ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಮೂಲವಸ್ತುವಿಗೆ ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇದರ ಹತ್ತು ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 97 ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Bk . ಇದು ಕೃತಕ (ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ) ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಲೋಹವು ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಅಮೇರಿಷಿಯಂ ಅನ್ನು ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಹೀಲಿಯಂ ಅಯಾನುಗಳು ) ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು . ಇದು ಕೃತಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಐದನೇ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಯುರಾನಿಕ್ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ .
ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]2004 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ , ಈ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ , ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (BkO 2 ), ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಫ್ಲೋರೈಡ್ (BkF 3 ), ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್ (BkOCl ), ಮತ್ತು ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ (Bk 2 O 3 ).
ಇತರ ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳಂತೆ, ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ದೇಹದ ಮೂಳೆ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಜೈವಿಕ-ಸಂಗ್ರಹಣೆ), ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1949 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಟಿ. ಸೀಬೋರ್ಗ್ , ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಗಿಯೋರ್ಸೊ , ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಜಿ. ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೈಕ್ಲೋಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳನ್ನು 241 ಆಮ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಗ್ರಾಂನೊಂದಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರು. ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 243 Bk ಆಗಿದ್ದು , 4.5 ಗಂಟೆಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಉಚಿತ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಐಸೊಟೋಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 249 Bk (ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿ 330 ದಿನಗಳು), 244 Cm ಅನ್ನು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಕಿರಣದಿಂದ ಸ್ಪೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.
ಐಸೊಟೋಪ್ಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ 19 ರೇಡಿಯೋಐಸೋಟೋಪ್ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದವು 1380 ವರ್ಷಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 247 Bk, 9 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 248 Bk ಮತ್ತು 330 ದಿನಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 249 Bk. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಐಸೋಟೋಪ್ಗಳು 5 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು 5 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಮೂಲಭೂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ ಯಾವುದೇ ಐಸೊಟೋಪ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ.[೨] ಬರ್ಕೆಲಿಯಮ್-249 ಲಾರೆನ್ಸಿಯಮ್, ರುದರ್ಫೋರ್ಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಬೋಹ್ರಿಯಮ್ನಂತಹ ಇನ್ನೂ ಭಾರವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಯುರೇನಿಯಂ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ಹೆವಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿ ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್ ಆಗಿದೆ. [17] ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಮ್-249 ಐಸೊಟೋಪ್ನ ಮೂಲವಾಗಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು HFIR ನಂತಹ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಮ್-252 ಗಿಂತ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಂನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- Berkelium at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]| ಗುಂಪು → | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ | ೧೦ | ೧೧ | ೧೨ | ೧೩ | ೧೪ | ೧೫ | ೧೬ | ೧೭ | ೧೮ | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ↓ ಆವರ್ತ | ||||||||||||||||||||
| ೧ | 1 H |
2 He | ||||||||||||||||||
| ೨ | 3 Li |
4 Be |
5 B |
6 C |
7 N |
8 O |
9 F |
10 Ne | ||||||||||||
| ೩ | 11 Na |
12 Mg |
13 Al |
14 Si |
15 P |
16 S |
17 Cl |
18 Ar | ||||||||||||
| ೪ | 19 K |
20 Ca |
21 Sc |
22 Ti |
23 V |
24 Cr |
25 Mn |
26 Fe |
27 Co |
28 Ni |
29 Cu |
30 Zn |
31 Ga |
32 Ge |
33 As |
34 Se |
35 Br |
36 Kr | ||
| ೫ | 37 Rb |
38 Sr |
39 Y |
40 Zr |
41 Nb |
42 Mo |
43 Tc |
44 Ru |
45 Rh |
46 Pd |
47 Ag |
48 Cd |
49 In |
50 Sn |
51 Sb |
52 Te |
53 I |
54 Xe | ||
| ೬ | 55 Cs |
56 Ba |
* |
72 Hf |
73 Ta |
74 W |
75 Re |
76 Os |
77 Ir |
78 Pt |
79 Au |
80 Hg |
81 Tl |
82 Pb |
83 Bi |
84 Po |
85 At |
86 Rn | ||
| ೭ | 87 Fr |
88 Ra |
** |
104 Rf |
105 Db |
106 Sg |
107 Bh |
108 Hs |
109 Mt |
110 Ds |
111 Rg |
112 Cn |
113 Nh |
114 Uuq |
115 Uup |
116 Uuh |
117 Uus |
118 Uuo | ||
| * ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ಗಳು | 57 La |
58 Ce |
59 Pr |
60 Nd |
61 Pm |
62 Sm |
63 Eu |
64 Gd |
65 Tb |
66 Dy |
67 Ho |
68 Er |
69 Tm |
70 Yb |
71 Lu | |||||
| ** ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳು | 89 Ac |
90 Th |
91 Pa |
92 U |
93 Np |
94 Pu |
95 Am |
96 Cm |
97 Bk |
98 Cf |
99 Es |
100 Fm |
101 Md |
102 No |
103 Lr | |||||
ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
| ಲೋಹಗಳು | ಲೋಹಾಭಗಳು | ಅಲೋಹಗಳು | |||||||
| ಕ್ಷಾರ ಲೋಹಗಳು | ಕ್ಷಾರೀಯ ಭಸ್ಮ ಲೋಹಗಳು | ಒಳ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು | ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು | ಇತರ ಲೋಹಗಳು | ಇತರ ಅಲೋಹಗಳು | ಹ್ಯಾಲೋಜನ್ಗಳು | ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲಗಳು | ||
| ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ಗಳು | ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳು | ||||||||
- ↑ Finally, Element 117 Is Here! Archived 30 October 2010 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., Science Now, 7 April 2010
- ↑ Stwertka, Albert. A Guide to the Elements, Oxford University Press, 1996, p. 211. ISBN 0-19-508083-1
