ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್
ಮೂಲಧಾತು, ಸಂಯೋಜಿತ ಧಾತು
ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆperiod 7, actinide ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಬರ್ಕೆಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ
Discoverer or inventorGlenn T. Seaborg, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಗಿಯೊರ್ಸೊ, Stanley G. Thompson ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಸಮಯ1949 ಸಂಪಾದಿಸಿ
Location of discoveryUniversity of California, Berkeley ಸಂಪಾದಿಸಿ
Element symbolBk ಸಂಪಾದಿಸಿ
Chemical formulaBk ಸಂಪಾದಿಸಿ
Canonical SMILES[Bk] ಸಂಪಾದಿಸಿ
Unicode character ಸಂಪಾದಿಸಿ

ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತು.ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಬರ್ಕಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಶಿಯಮ್ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಆಲ್ಪ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಮೂಲವಸ್ತುವಿಗೆ ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇಷ್ಟರವರೆಗೆ ಇದರ ಹತ್ತು ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಬೆರ್ಕೆಲಿಯಮ್ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 97 ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Bk . ಇದು ಕೃತಕ (ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ) ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಲೋಹವು ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಅಮೇರಿಷಿಯಂ ಅನ್ನು ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ( ಹೀಲಿಯಂ ಅಯಾನುಗಳು ) ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು . ಇದು ಕೃತಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಐದನೇ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಯುರಾನಿಕ್ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ .

ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

2004 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ , ಈ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ . ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ , ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (BkO 2 ), ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಫ್ಲೋರೈಡ್ (BkF 3 ), ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಆಕ್ಸಿಕ್ಲೋರೈಡ್ (BkOCl ), ಮತ್ತು ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ (Bk 2 O 3 ).

ಇತರ ಆಕ್ಟಿನೈಡ್‌ಗಳಂತೆ, ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ದೇಹದ ಮೂಳೆ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಜೈವಿಕ-ಸಂಗ್ರಹಣೆ), ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
Glenn T. Seaborg

ಬರ್ಕೆಲಿಯಂ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1949 ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಟಿ. ಸೀಬೋರ್ಗ್ , ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಗಿಯೋರ್ಸೊ , ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಜಿ. ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೈಕ್ಲೋಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳನ್ನು 241 ಆಮ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಗ್ರಾಂನೊಂದಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರು. ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 243 Bk ಆಗಿದ್ದು , 4.5 ಗಂಟೆಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಉಚಿತ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.

ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 249 Bk (ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿ 330 ದಿನಗಳು), 244 Cm ಅನ್ನು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಕಿರಣದಿಂದ ಸ್ಪೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ 19 ರೇಡಿಯೋಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರವಾದವು 1380 ವರ್ಷಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 247 Bk, 9 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 248 Bk ಮತ್ತು 330 ದಿನಗಳ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ 249 Bk. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳು 5 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು 5 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಧ-ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
A very small sample of a blue liquid in a plastic pipette held by a hand wearing heavy protection equipment
22 milligrams of berkelium (as nitrate) prepared at HFIR in 2009 at a cost of approximately one million dollars, used for the synthesis of tennessine in JINR[]

ಮೂಲಭೂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೊರಗೆ ಬರ್ಕೆಲಿಯಂನ ಯಾವುದೇ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ.[] ಬರ್ಕೆಲಿಯಮ್-249 ಲಾರೆನ್ಸಿಯಮ್, ರುದರ್ಫೋರ್ಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಬೋಹ್ರಿಯಮ್‌ನಂತಹ ಇನ್ನೂ ಭಾರವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಯುರೇನಿಯಂ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್‌ಹೆವಿ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿ ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್ ಆಗಿದೆ. [17] ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಮ್-249 ಐಸೊಟೋಪ್‌ನ ಮೂಲವಾಗಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು HFIR ನಂತಹ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಮ್-252 ಗಿಂತ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಂನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಗುಂಪು → ೧೦ ೧೧ ೧೨ ೧೩ ೧೪ ೧೫ ೧೬ ೧೭ ೧೮
↓ ಆವರ್ತ
1
H

2
He
3
Li
4
Be

5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
11
Na
12
Mg

13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
55
Cs
56
Ba
*
72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
87
Fr
88
Ra
**
104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Nh
114
Uuq
115
Uup
116
Uuh
117
Uus
118
Uuo

* ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ಗಳು 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
** ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳು 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr


  1. Finally, Element 117 Is Here! Archived 30 October 2010 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., Science Now, 7 April 2010
  2. Stwertka, Albert. A Guide to the Elements, Oxford University Press, 1996, p. 211. ISBN 0-19-508083-1