ಯುರೇನಿಯಮ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು


೯೨ ಪ್ರೊಟಾಕ್ಟಿನಿಯಮ್ಯುರೇನಿಯಮ್ನೆಪ್ಚುನಿಯಮ್
Nd

U

(Uqb)
U-TableImage.png
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ ಯುರೇನಿಯಮ್, U, ೯೨
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ ಆಕ್ಟಿನೈಡ್
ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, Block -, ೭, f
ಸ್ವರೂಪ ಬೆಳ್ಳಿ ಹೊಳಪಿನ ಬೂದು ಬಣ್ಣ;
ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಕಪ್ಪು ಪದರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ
HEUraniumC.jpg
ಅಣುವಿನ ತೂಕ 238.02891(3) g·mol−1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ [Rn] 5f3 6d1 7s2
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು
2, 8, 18, 32, 21, 9, 2
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಹಂತ solid
ಸಾಂದ್ರತೆ (near r.t.) 19.1 g·cm−3
ದ್ರವಸಾಂದ್ರತೆ at m.p. 17.3 g·cm−3
ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ 1405.3 K
(1132.2 °C, 2070 °F)
ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ 4404 K
(4131 °C, 7468 °F)
ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ 9.14 kJ·mol−1
ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ 417.1 kJ·mol−1
ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (25 °C) 27.665 J·mol−1·K−1
ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 2325 2564 2859 3234 3727 4402
ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು
ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ orthorhombic
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿs 3+,4+,5+,6+[೧]
(weakly basic oxide)
ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ 1.38 (Pauling scale)
Ionization energies ೧ನೇ: 597.6 kJ/mol
೨ನೇ: 1420 kJ/mol
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ 175 pm
ವಾನ್ ಡೆರ್ ವಾಲ್ಸ್ ತ್ರಿಜ್ಯ 186 pm
ಇತರೆ ಗುಣಗಳು
Magnetic ordering paramagnetic
ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ (0 °C) 0.280 µΩ·m
ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ (300 K) 27.5 W·m−1·K−1
ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ (25 °C) 13.9 µm·m−1·K−1
ಶಬ್ದದ ವೇಗ (thin rod) (20 °C) 3155 m/s
Young's modulus 208 GPa
Shear modulus 111 GPa
Bulk modulus 100 GPa
ವಿಷ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ 0.23
CAS ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ 7440-61-1
ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು

ಯುರೇನಿಯಮ್ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತು ಲೋಹ. ಇದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ವಸ್ತು. ಪ್ಲುಟೋನಿಯಮ್ನ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಮೂಲಧಾತು. ಇದನ್ನು ೧೭೮೯ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ಲಪ್ರೊತ್( Martin Klaproth) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೭೮೧ ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಯುರೇನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಇದರ ಮೂಲ ಅದಿರಿನಿಂದ ೧೮೪೧ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ಯೂಜಿನ್ ಪೆಲಿಗಾಟ್ ಎಂಬವರು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮಸ್ಥಾನಿ (isotope)ಗಳು ಇವೆ. ಇದರ ಒಂದು ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಯುರೇನಿಯಮ್-೨೩೫ ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿದಳನ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅಣುವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಗೂ ಅಣುಬಾಂಬುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.


Cite error: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found