ತಾಮ್ರ

Wikipedia ಇಂದ

29 ನಿಕ್ಕಲ್ ← ತಾಮ್ರ → ಸತವು - ↑ Cu ↓ Ag ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ	ತಾಮ್ರ, Cu, 29
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ	transition metal
ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, Block	11, 4, d
ಸ್ವರೂಪ	metallic pinkish red
ಅಣುವಿನ ತೂಕ	63.546(3) g·mol−1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ	[Ar] 3d10 4s1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು	2, 8, 18, 1
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಹಂತ	solid
ಸಾಂದ್ರತೆ (near r.t.)	8.96 g·cm−3
ದ್ರವದ ಸಾಂದ್ರತೆ at m.p.	8.02 g·cm−3
ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ	1357.77 K (1084.62 °C, 1984.32 °F)
ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ	2835 K (2562 °C, 4643 °F)
ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ	13.26 kJ·mol−1
ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ	300.4 kJ·mol−1
ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ	(25 °C) 24.440 J·mol−1·K−1
ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k at T/K 1509 1661 1850 2089 2404 2836
ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು
ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ	face centered cubic
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿs	+1, +2, +3, +4 (mildly basic oxide)
ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ	1.90 (Pauling scale)
Ionization energies (more)	೧ನೇ: 745.5 kJ·mol−1
	೨ನೇ: 1957.9 kJ·mol−1
	೩ನೇ: 3555 kJ·mol−1
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ	135 pm
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ)	145 pm
ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ	138 pm
ವಾನ್ ಡೆರ್ ವಾಲ್ಸ್ ತ್ರಿಜ್ಯ	140 pm
ಇತರೆ ಗುಣಗಳು
Magnetic ordering	diamagnetic
ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ	(20 °C) 16.78 nΩ·m
ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ	(300 K) 401 W·m−1·K−1
ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ	(25 °C) 16.5 µm·m−1·K−1
ಶಬ್ದದ ವೇಗ (thin rod)	(r.t.) (annealed) 3810 m·s−1
Young's modulus	110 - 128 GPa
Shear modulus	48 GPa
Bulk modulus	140 GPa
ವಿಷ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ	0.34
Mohs ಗಡಸುತನ	3.0
Vickers ಗಡಸುತನ	369 MPa
Brinell ಗಡಸುತನ	874 MPa
CAS ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ	7440-50-8
ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು
ಈ ಚೌಕ: ವೀಕ್ಷಿಸಿ • ಚರ್ಚಿಸಿ • ಸಂಪಾದಿಸಿ

ತಾಮ್ರ (Copper) ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಕೆಲವೇ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಮೂಲಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ದ್ವೀಪವಾದ ಸೈಪ್ರಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಪ್ರಿಯನ್ ಲೋಹ ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತ ವಾದ "Cu" ಹಾಗೂ ಹೆಸರು "ಕಾಪರ್" ಸಿಪ್ರಿಯನ್ ಲೋಹದ ರೋಮನ್ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಹಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಸುಮಾರು ೬೦ ಶೇಕಡಾ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಕಂಚುಮುಂತಾದ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಹವಾಗಿದೆ.