ಮುಖ್ಯ ಪುಟ

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತ್ರಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ. ಇದು ೧೮೫೭ರಿಂದ ೧೯೪೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತತ್ವಗಳು, ದಂಗೆಗಳು, ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಹುತಿಗಳ ಸಂಗಮ. ೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ ವಂಗದ ನವಾಬನಾಗಿದ್ದ ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲನನ್ನು ಪ್ಲಾಸೀ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯು, ವಂಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಹುಬೇಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಕ್ಕು-ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಜನರ ದನಿ ಜೋರಾಗತೊಡಗತು.

೧೯೧೮ ಹಾಗು ೧೯೨೨ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹನದಾಸ ಗಾಂಧಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಿತು. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು "ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ" ಎನ್ನುವ ಒತ್ತಾಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಡಿತು. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರೂ ಅವರ ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತ ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವೆಂದು ಇಬ್ಭಾಗಿಸುವ ದೇಶವಿಭಜನೆಯ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತ ಬಳಿಕ, ಭಾರತವು ೧೯೪೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. (ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ...)

ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಗಳು:

• ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ: ಇದು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಬೇಸಿಗೆ ಧಾಮವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಗಿರಿಧಾಮ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಅಶ್ವತ್ಥಮರ: (ಚಿತ್ರಿತ) ಇದನ್ನು ಅರಳಿ, ಪೀಪಲ್, ಬೋಧಿವೃಕ್ಷ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

• ಎರಡನೆಯ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧ: ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಮಚಂದ್ರ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ (ಹೇಮು) ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಕ್ಬರನ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನೊಬ್ಬ ಹೊಡೆದ ಬಾಣ ನಾಟಿದ್ದು ಯುದ್ಧದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.

• ಸ್ವಾಮಿ ಹರ್ಷಾನಂದ: ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಶ್ರಮದ ಹಿರಿಯ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.

• ಋತುಗಳು: ಋತುಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದು ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷೆಯು ವಾಲಿರುವುದರಿಂದ ಹೊರತು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತಲಿನ ತನ್ನ ಕಕ್ಷೆಯ ಅಂಡಾಕೃತಿಯಿಂದಲ್ಲ.

• ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ: ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದನು.

• ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧ : ಪರಾಗ್ವೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಫೆರ್ನಾಂಡೊ ಲೂಗೊ ಆಯ್ಕೆ.
• ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫ : ಕಾಂಗೊ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಗೊಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ೪೭ ಜನರ ಸಾವು.
• ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ : ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸಿಲ್ವಿಯೊ ಬೆರ್ಲುಸ್ಕೋನಿ ಆಯ್ಕೆ.
• ಏಪ್ರಿಲ್ ೯ : ಬೈಜಿಂಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ೨೦೦೮ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪಂಜಿನ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಲಂಡನ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರಿಂದ ಅಡಚಣೆ.
• ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ : ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಗನನೌಕೆ ಜೂಲ್ಸ್ ವೆರ್ನ್ ಎಟಿವಿಯು (ಚಿತ್ರಿತ) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
• ಮಾರ್ಚ್ ೨೪ : ಭೂತಾನ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
• ಮಾರ್ಚ್ ೧೦ : ಚೀನಾದ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಜನರು ದಂಗೆಯೆದ್ದರು. ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಲಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಜನರ ಸಾವು.
• ಮಾರ್ಚ್ ೪ : ರಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್ ಆಯ್ಕೆ.
• ಮಾರ್ಚ್ ೧ : ಕೊಲೊಂಬಿಯದ ಸೇನೆ ಈಕ್ವಡಾರ್ನ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಫಾರ್ಕ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಕೊಂದಿತು.

• ಮೇ ೧: ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ.
• ಮೇ ೮: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ದಿನಾಚರಣೆ.
• ಮೇ ೯: ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಜಯಂತಿ.
• ಮೇ ೧೦: ಭಾರತದ ಮೊದಲನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ೧೫೧ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ.
• ಮೇ ೧೧: ವಿಶ್ವದ ಹಲವೆಡೆ ತಾಯಂದಿರ ದಿನ.
• ಮೇ ೨೦: ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ (ಚಿತ್ರಿತ) ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವವಾದ ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮ.
• ಮೇ ೨೯: ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹಿಲರಿ ಮತ್ತು ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ಅವರಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಮೊದಲ ಆರೋಹಣ.
• ಮೇ ೩೦: ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ನಾಯಕಿ ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ದಹನದ ಆಚರಣೆ.