ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು


೨೫ ಕ್ರೊಮಿಯಮ್ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ಕಬ್ಬಿಣ
-

Mn

Tc
Mn-TableImage.png
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ
ಹೆಸರು, ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಾಂಕ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, Mn, ೨೫
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸರಣಿ transition metal
ಗುಂಪು, ಆವರ್ತ, ಖಂಡ 7, 4, d
ಸ್ವರೂಪ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತ ಹೊಳಪು
Mn,25.jpg
ಅಣುವಿನ ತೂಕ 54.938045(5) g·mol−1
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ ಜೋಡಣೆ [Ar] 4s2 3d5
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ
ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳು
2, 8, 15
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಹಂತ solid
ಸಾಂದ್ರತೆ (ಕೋ.ತಾ. ಹತ್ತಿರ) 7.21 g·cm−3
ದ್ರವಸಾಂದ್ರತೆ at ಕ.ಬಿ. 5.95 g·cm−3
ಕರಗುವ ತಾಪಮಾನ 1519 K
(1246 °C, 2275 °ಎಫ್)
ಕುದಿಯುವ ತಾಪಮಾನ 2334 K
(2061 °C, 3742 °F)
ಸಮ್ಮಿಲನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ 12.91 kJ·mol−1
ಭಾಷ್ಪೀಕರಣ ಉಷ್ಣಾಂಶ 221 kJ·mol−1
ಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (25 °C) 26.32 J·mol−1·K−1
ಆವಿಯ ಒತ್ತಡ
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 1228 1347 1493 1691 1955 2333
ಅಣುವಿನ ಗುಣಗಳು
ಸ್ಪಟಿಕ ಸ್ವರೂಪ cubic A12
ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು 7, 6, 5 [೧], 4, 3, 2, 1 [೨]
(oxides: acidic, basic or amphoteric
depending on the oxidation state)
ವಿದ್ಯುದೃಣತ್ವ 1.55 (Pauling scale)
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ 140 pm
ಅಣುವಿನ ತ್ರಿಜ್ಯ (ಲೆಖ್ಕಿತ) 161 pm
ತ್ರಿಜ್ಯ ಸಹಾಂಕ 139 pm
ಇತರೆ ಗುಣಗಳು
ಕಾಂತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ paramagnetic
ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆ (20 °C) 1.44 µΩ·m
ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆ (300 K) 7.81 W·m−1·K−1
ಉಷ್ಣ ವ್ಯಾಕೋಚನ (25 °C) 21.7 µm·m−1·K−1
ಶಬ್ದದ ವೇಗ (ತೆಳು ಸರಳು) (20 °C) 5150 m/s
ಯಂಗ್‍ನ ಮಾಪನಾಂಕ 198 GPa
ಸಗಟು ಮಾಪನಾಂಕ 120 GPa
ಮೋಸ್ ಗಡಸುತನ 6.0
ಬ್ರಿನೆಲ್ ಗಡಸುತನ 196 MPa
ಸಿಎಎಸ್ ನೋಂದಾವಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ 7439-96-5
ಉಲ್ಲೇಖನೆಗಳು

ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಒಂದು ಬಹೂಪಯೋಗಿ ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೭೭೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಜೋಹನ್ ಗೋಟ್ಲ್ಯಿಬ್ ಗಾನ್ (Johan Gottlieb Gahn) ಎಂಬವರು ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಮೂಲವಸ್ತು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಕ್ಕು, ಬಣ್ಣಗಳು, ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಕೃತಕ ಸಕ್ಕರೆ (saccharin) ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಛಾವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.