ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭೂವರಾಹ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ ಹಲಸಿ,ಕರ್ನಾಟಕ

ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ; ಕದಂಬರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕದಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಮಯೂರಶರ್ಮನು ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ [೧] ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.ಕದಂಬರು ಹೊಸ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಯ್ಸಳರು ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಶಿಲ್ಪದ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಐಹೊಳೆ, ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಹಂಪಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.


ಮಯೂರ ವರ್ಮ / ಮಯೂರಶರ್ಮ - ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಈಡಿಗ ಸಂಪರ್ಕ

  • ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಾಲ:*

ಸ್ಥಾಪಕರು ಮಯೂರಶರ್ಮ, ನಂತರ ಮಯೂರವರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು - ಕ್ರಿ.ಶ. 345 ರಿಂದ 365 ರವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. ಅವರು ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜ್ಯ. ಕದಂಬರ ಏಳಿಗೆಗೂ ಮೊದಲು, ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಿದ್ದವು. ರಾಜಧಾನಿ *ಬನವಾಸಿ (ವೈಜಯಂತಿ)* ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ರಾಜವಂಶವು ಕ್ರಿ.ಶ. 525 ರವರೆಗೆ ಆಳಿತು.

  • ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು:*

ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ *ತಾಳಗುಂದ*ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು *ಬಂಧುಸೇನನ* ಮಗ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗುರು *ವೀರಶರ್ಮರ* ಮೊಮ್ಮಗ. ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಬೆಳೆದ *ಕದಂಬ ಮರದಿಂದ* ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಅವರು ತಾಳಗುಂದದ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಘಟಿಕದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಕಂಚಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲವೆಂದರೆ *ಕ್ರಿ.ಶ. 450 ರ ತಾಳಗುಂದ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ*. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಚಿಗೆ ಹೋದರು, ಆದರೆ ಪಲ್ಲವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ಶಿವಸ್ಕಂದ ವರ್ಮ ಅವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರು. ಈ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜೀವನವನ್ನು ತೊರೆದು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಮಯೂರಶರ್ಮದಿಂದ ಮಯೂರವರ್ಮ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.

  • ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಈಡಿಗ ದಂಡನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳು:*

ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಹಲವಾರು ಈಡಿಗ ದಂಡನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರು ಕದಂಬ ರಾಜರಿಗೆ ಸೈನ್ಯ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ದಂಡನಾಯಕರು, ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಶೋಧಕ *ಮುಕುಂದರಾಜ್*, ಮಯೂರನು ಸ್ವತಃ *ಈಡಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ* ಸೇರಿದವನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಂಚಿಪುರದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿಯ ಸೈನಿಕರು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರು. ಆ ಅವಮಾನದ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜಾತಿಯ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈಡಿಗ ಸೈನಿಕರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ, ಅವರು ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

  • ಕದಂಬ* ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವೇ ತಾಳೆ ಮರ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು *ಈಚಲು ಮರ* ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಚಲು ಮರವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈಡಿಗ ಸಮುದಾಯದ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
  • ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳು:*

1. *ಪಲ್ಲವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ:* ಅವಮಾನದ ನಂತರ, ಅವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪಲ್ಲವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಪಲ್ಲವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. 2. *ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ಗುಹೆ:* ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬಳಿಯ ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 3. *ವಿಸ್ತರಣೆ:* ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನಿಂದ ಸೋತ ನಂತರ ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುಗೋಪನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಿಂದ ಓಡಿಸಿದರು. 4. *ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ:* ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 5. *ಆಡಳಿತ:* ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲಿಗರು ಅವರು. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳು ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.

  • ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ:*

ಮಯೂರವರ್ಮ *ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು* ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮಧುಕೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ ಹೆಂಡದ ದೇವಾಲಯ. ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಈಡಿಗರು ಮಾತ್ರ ಹೆಂಡವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇದು ದೇವಾಲಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಈಡಿಗ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

  • ಪರಂಪರೆ:*

ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಿತಾಮಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಧರ್ಮ ಶೈವ, ಆದರೆ ಅವರು ಜೈನ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಮಗ ಕಂಗವರ್ಮ (ಕ್ರಿ.ಶ. 365-390) ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮಹಾನ್ ರಾಜ ಕಾಕುಸ್ಥವರ್ಮ (ಕ್ರಿ.ಶ. 435-455). ಕ್ರಿ.ಶ. 525 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ವಂಶಸ್ಥರು 10 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾನಗಲ್ ಕದಂಬರು ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಕದಂಬರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಕದಂಬ ರಾಜವಂಶವು ಈಡಿಗ ದಂಡನಾಯಕರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜವಂಶವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.


Mayura Varma / Mayurasharma - Founder of Kadamba Dynasty and The Ediga Connection

  • History & Period:*

Founder: Mayurasharma, later called Mayuravarma - ruled from 345 CE to 365 CE. He was the founder of the Kadamba Kingdom of Banavasi, the first native kingdom to rule what is today Karnataka. Before the rise of the Kadambas, the centres of power were outside the Karnataka region. Capital was *Banavasi (Vaijayanti)* in present Uttara Kannada district. The main dynasty ruled till 525 CE.

  • Early Life & Childhood Days:*

He was born in *Talagunda* in modern Shimoga district. He was the son of *Bandhushena* and grandson of his guru *Veerasharma*. His family name came from the *Kadamba tree* that grew near their home. He was a student at the Agrahara in Talagunda. By birth he was a Brahmin scholar and went to Kanchipuram to study Vedas at Ghatika.

The most reliable source about him is the *Talagunda Pillar Inscription of 450 CE*. He went to Kanchi for education, but Pallava officials and the Pallava King Shivaskanda Varma insulted him. To avenge this insult, he left his Brahmin way of life and adopted the Kshatriya way of life, changing his name from Mayurasharma to Mayuravarma.

  • Ediga Commanders and Ministers in Kadamba Dynasty:*

There were several Ediga commanders and ministers who worked under the Kadamba dynasty. They were the loyal commanders, loyal ministers and generals who helped the Kadamba kings in building the army, administration and expansion of the kingdom.

Some sources and researchers, like researcher *Mukundaraj*, claim that Mayura himself was from the *Ediga community*. According to this claim, he was insulted by the soldiers of Kanchi in Kanchipuram. After the insult, he took the help of Ediga soldiers because they were soldiers from his own caste. With their support, he defeated the Pallavas and founded his independent kingdom.

The word *Kadamba* itself means palm tree, which in Kannada is called *Echalu Mara*. Echalu Mara is traditionally connected to the profession of the Ediga community.

  • War and All Achievements:*

1. *War against Pallavas:* After the insult, he formed his own army in the forest and defeated the Pallava officials. Pallavas finally accepted his independence. 2. *Chandravalli Cave:* He took shelter in a cave at Chandravalli near Chitradurga and started his rule from there. 3. *Expansion:* He used the weakness of Pallava King Vishnugopa after his defeat by Samudragupta and drove the Pallavas out of Kannada territory. 4. *Kingdom Extent:* His rule extended to entire Karnataka, Goa and parts of Konkan. 5. *Administration:* He was the first to make Kannada the major regional and administrative language. The earliest Kannada inscriptions are attributed to the Kadambas of Banavasi.

  • Madukeshwara Temple:*

Mayuravarma built the *Madukeshwara Temple in Banavasi*. The name Madukeshwara means the temple of wine. In old and ancient times, only Edigas worshipped wine as a part of their traditional job and profession, which shows the cultural connection of the temple with the Ediga community.

  • Legacy:*

He is called the Father of the Karnataka Kingdom and an important historical figure. His religion was Shaiva, but he tolerated Jainism and Vaishnavism. He patronized Kadamba style temple architecture. His successors were his son Kangavarma (365-390 CE) and later the great king Kakusthavarma (435-455 CE). After the fall of the main kingdom in 525 CE, descendants founded the Kadambas of Hangal and Kadambas of Goa.

Because of these reasons, the Kadamba dynasty is remembered as the first native dynasty of Karnataka that was built with the bravery and support of Ediga commanders, ministers and soldiers.

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕ್ರಿ.ಶ. 345ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 525 ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕದಂಬರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗೆ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಕದಂಬರು ಹಾಕಿದರು.[೨]

Lakshmi Devi temple, Doddagaddavalli

ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಶಿಕಾರ ಕದಂಬ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗೋಪುರದ ಯಾವುದೇ ಅಲಂಕರಣ (ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದ ಶಿಕಾರ) ಇಲ್ಲದೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಡುಪು (ಸ್ಟುಪಿಕಾ ಅಥವಾ ಕಲಾಶ) ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಕದಂಬ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಮನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೌಕದಲ್ಲಿದೆ, ಗೋಪುರವು ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮತಲವಾದ ಹಂತಗಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚತುರ್ಭುಜ ಲಂಬವಾದ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳ ಏಕರೂಪದ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ವೇಸ್ಟಿಬಲ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಈ ಹಂತಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ, ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕದಂಬ ಅವರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪವು ಚಾಲುಕ್ಯ-ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.

ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ನಲ್ಲಿ Hemakuta ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಂಪಿ
ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಗುಂಪಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮಹಾಕುಟದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ದೇವಾಲಯ
ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ ಐಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ದೇವಾಲಯ

ಹಲಾಸಿಯ 5 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ, ಕದಾಂಬ ರಚನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಕದಂಬ ಶಿಕಾರವು ಕಲಾಸದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ, Hattikeshwara ನಲ್ಲಿ Kalleshwara ಮತ್ತು Someshwara ದೇವಾಲಯಗಳು ಹ್ಯಾಲಸಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಗುಂಪು Kadaroli ನಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಜೈನ ಬಸದಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಕಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವಾದ ಹಲಾಸಿಯ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮತ್ತು ಸುಕನಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು ಶತಾವಾಹನರು, ಪಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಹೊಯ್ಸಳ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ನಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳು.[೩]

ಐಹೋಲ್

ಐಹೊಳೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳು ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಬಾಡಿಗೇರ್ಗುಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣ, ತ್ರಿಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಹಚ್ಚಿಮಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಗಲಭಾನ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ (ಶಿಖರಾ) ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬಾದಾಮಿ

ಕದಾಂಬ ಶೈಲಿ ಬಾದಾಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಗುಂಪಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಭೂತಾನಾಥ ಗುಂಪಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು (ಪಕ್ಕದ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ).

ಹಂಪಿ

ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೇಮಕುಟ ಬೆಟ್ಟದ ನಲ್ಲಿ ಹಂಪಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಹಾಕೂಟ

ಮಹಕುಟದಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಮಹಾ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೀಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿರುವ ಹೊಸದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯ.

ಬ್ಯಾಂಡಲೀಕ್

ಬಂಡಲಿಕೆ (ಬಂಡಲಿಕಾ) ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಬಸದಿಗಳಿವೆ, ಅದು ಸುಮಾರು 35 ಆಗಿದೆ   ಶತಿನಾಥ ಬಸದಿ, ಸಹಸ್ರಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸೋಮೇಶ್ವರ ಥ್ರೆಮೂರ್ತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಕಾರಿಪುರದಿಂದ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳು ರತ್ನಕುಟಗಳು ಮತ್ತು ಕದಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿವೆ, ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳು.

ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
  • ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳು ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು (ಶಿಖರಾ) ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಪುರ ಸಮೀಪದ ಬಿಲ್ಗಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರತ್ನಾತ್ರಯ ಬಸ್ತಿ ಇದೆ..
  • 12 ನೇ ಮತ್ತು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ AD ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ Archived 2013-08-27 at Archive.is ಹಲಿಯೂರು ಮತ್ತು ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ Archived 2013-08-27 at Archive.is ಸೊಂಡಬಳಿ ಮತ್ತಿನ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
  • ಹಲಿಯಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
  • ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೋಳಲು ನಲ್ಲಿರುವ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ
  • ಹನ್ಬಾಲ್ ಬಳಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕದಂಬರ ಬೆಟ್ಟದಾ ಬೈರೇಶ್ವರ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಕಲೇಶಪುರ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ).
  • ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ಕೀರ್ತಿನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ Archived 2009-11-25 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆರಾಗುದಲ್ಲಿದೆ.
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ
.ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ
  • ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಜೈನ ಮಂದಿರ ಕದಂಬ ಶಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸೂರು ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
  • ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗದಗ, ವೀರ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗದಗ
ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
  • ಕಲಾಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ,[೫] ಕದಂಬ ಶೈಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ (ಶಿಖರ) ಆಗಿದೆ.
  • ಚೌಡಯ್ಯದನಪುರ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ್ ದೇವಾಲಯ.
  • ನವಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ ನರಸಪುರ ಚೌಡೆಯಾಡನಪುರ ಬಳಿ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ.
  • ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾನ್ಬೆನ್ನೆರ್ ತಾಲೂಕಿನ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯ ಹೇಲ್ ಹೊನಟಿ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
  • ಬೈಪ್ರಪುರದ ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ಭೈರವವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ,   ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಡಿಗೆರೆಯಿಂದ ೨೨ ಕಿ.ಲೊ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ) ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಬಳಿ ಇದೆ.
  • ಪ್ರಸನ್ನ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಿಗರೆ
  • ಮಲಹನಿಕರೇಶ್ವರ, ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶೃಂಗೇರಿ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತರ ಭಾಗಗಳು
  • 12 ನೇ ಶತಮಾನದ AD ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು Archived 2013-10-29 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. [೬] ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
  • ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನೀಲಕಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲಾಸಿ
  • ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಕವಿಟಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಶಿಖರದೊಂದಿಗೆ ತೃಂಬಕಾಶೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ (ತ್ರಿಕುಚಲ).
  • ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ .
ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
  • ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಚಗಂಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.
  • ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ
  • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ವೆರ್ ತೆಹ್ಸಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಕನೆರಿ ಗಣಿತ ಕದಂಬಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
  • ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ( ಹರಿಹರ ರಾಯರಿಂದ ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕದಂಬ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಆಲಂಪುರದ ಪಾಣನಾಸಿ ಗುಂಪಿನ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕದಂಬ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಚಯಾ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ . ನಲ್ಗೊಂಡದ ಪಣಗಲ್ನದಲ್ಲಿದೆ.

ಚಾಲುಕ್ಯ-ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  • ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಸಗುಂಡದಲ್ಲಿ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ.[೭]

ಹೊಯ್ಸಳ-ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕದಂಬ-ಯಾದವ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  • ಮಹಾದೇವ್ ದೇವಾಲಯ, ತಂಬದಿ ಸುರ್ಲಾ [೯]

ಈ ಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸಹ ನೋಡಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್

ಗದಗ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ

ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟದ ಕಾರ್ನಾಟಾ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿ

ಹೇಮಾದ್ಪಂತಿ ಮತ್ತು ಹೇಮದ್ಪಂತ್

ಶಿಖರಾ

ಹಲಾಸಿ, ಹಂಗಲ್, ಬನವಾಸಿ

ಕದಾಂಬ ಶಿಖರಾ ಗ್ಯಾಲರಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. ↑ "Kadamba Style Temple Architecture". Retrieved 2011-07-22.
  2. ↑ "Kadambas of Banavasi". Retrieved 2011-07-22.
  3. ↑ "Kadamba Architecture - Banavasi". Archived from the original on 2014-01-08. Retrieved 2013-08-23.
  4. ↑ "Kamal Basti has Kadamba Nagara shikara". Archived from the original on 2014-01-12. Retrieved 2013-08-23.
  5. ↑ "Six chosen for development as 'Heritage Cities' in State". Archived from the original on 2008-01-29. Retrieved 2013-09-03.
  6. ↑ "ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು". Archived from the original on 2013-10-29. Retrieved 2019-02-19.
  7. ↑ "Renovation work of Uma Maheshwara temple begins". Archived from the original on 2020-01-23. Retrieved 2013-08-27.
  8. ↑ "CHANNAKESVA TEMPLE TOGETHER WITH ADJACENT". Retrieved 2013-08-27.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  9. ↑ "Goa - Tambdi Surla Temple - Kadamba-Yadava architecture". Archived from the original on 2013-08-22. Retrieved 2013-08-23.