ರೋಡಿಯಮ್

ರೋಡಿಯಮ್ ಒಂದು ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತುಇದು ಬಹಳ ವಿರಳ.ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಿಲಿಯಮ್ ಒಲ್ಲಾಸ್ಟೊನ್ ರವರು ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೊಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆಭರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.

ರೋಡಿಯಂ ಕೂಡ ರುಥೇನಿಯಂ ನಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ . ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Rh. ಇದರ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 45; ಅಂದರೆ, ಅದರ ಪರಮಾಣು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 45 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿವೆ. ಇದು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ 9 ನೇ ಕಾಲಮ್ (ಗುಂಪು) ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ರೋಡಿಯಂನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ರುಥೇನಿಯಮ್ (Ru), ಪಲ್ಲಾಡಿಯಮ್ (Pd), ಆಸ್ಮಿಯಮ್ (Os), ಇರಿಡಿಯಮ್ (Ir), ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿನಂ (Pt), ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಲೋಹಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ರೋಡಿಯಂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಐಸೊಟೋಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : 103 Rh. ವಿಲಿಯಂ ಹೈಡ್ ವೊಲಾಸ್ಟನ್ 1804 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.

ಸ್ವರೂಪ

ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರೋಡಿಯಂ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣ. ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಇತರ ಲೋಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಲವಣಗಳ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ ರೋಡಿಯಂ ಸ್ವತಃ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶವು ಪಲ್ಲಾಡಿಯಂನಂತೆಯೇ ಅದೇ ಅದಿರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ , ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು 20 ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಲೋಹವು ಉದಾತ್ತ ಲೋಹವಾಗಿದೆ; ಅಂದರೆ, ಇದು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ "ಅಕ್ವಾ ರೆಜಿಯಾ" ದಲ್ಲಿ ರೋಡಿಯಂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ).

ಉಪಯೋಗಗಳು

ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾರು ನಿಷ್ಕಾಸ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಡಿಯಂ ಕಣಗಳು ರಸ್ತೆ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದೆಯೇ ರಸ್ತೆ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು. ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಹಾಳೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೃದಯ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ "ಪೇಸ್‌ಮೇಕರ್‌"ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತೆಳುವಾದ ತಂತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಲೋಹಗಳನ್ನು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಪನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ರೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳ್ಳಿ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಲರಿಗಳನ್ನು ಕಳಂಕವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರೋಡಿಯಂನಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಹರಿವಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಶೋಧಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

Rhodium at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)
Rhodium Technical and Safety Data
CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards