ರಾಜ್ಯಪಾಲ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಇರುವಂತೆಯೇ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ನಿಜವಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ೫ ವರ್ಷಗಳು.ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಇದ್ದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ರಚನಾ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇರುವ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಇಲ್ಲವೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸ್ವಂತ ವಿವೇಚನೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇರುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆ–ಸೂಚನೆ ಮೇರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಕಲಂ 163).ಕೆಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವಂತ ವಿವೇಚನೆ ಬಳಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ). ಉಳಿದಂತೆ ಸ್ವಂತ ವಿವೇಚನೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.

7ನೇ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಗವರ್ನರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗವರ್ನರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ 7 ನೇ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಬಹುದು.

ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪಟ್ಟಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ರಾಜ್ಯ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು[೧] ಚಿತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನ Ref.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಬಿಸ್ವಭೂಷಣ್ ಹರಿಚಂದನ್ The Governor of Andhra Pradesh, Shri Biswabhusan Harichandan.jpg 19 ಜುಲೈ 2019
ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಬಿ. ಡಿ. ಮಿಶ್ರಾ Governor of Arunachal Pradesh B.D. Mishra.jpg 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 [೨]
ಅಸ್ಸಾಂ ಜಗದೀಶ್ ಮುಖಿ Lt. Governor of Andaman & Nicobar Islands Prof. Jagdish Mukhi.jpg 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 [೩]
ಬಿಹಾರ ಫಗು ಚೌಹಾಣ್ Fagu chauhan.jpg 20 ಜುಲೈ 2019
ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್ ಅನಸೂಯಾ ಉಕೇಯ್ The Vice President, National Commission for Scheduled Tribes (NCST), Mo Tribal Affairs, Ms. Anusuiya Uikey addressing a press conference, in New Delhi on September 24, 2018 (1).JPG 17 ಜುಲೈ 2019
ಗೋವಾ ಮೃದುಲಾ ಸಿನ್ಹಾ Governor of Goa Mridula Sinha.jpg 31 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 [೪]
ಗುಜರಾತ್ ಆಚಾರ್ಯ ದೇವ್ ವ್ರತ್ Acharya Dev Vrat in December 2015.jpg 15 ಜುಲೈ 2019
ಹರಿಯಾಣ ಸತ್ಯದೇವ್ ನಾರಾಯಣ್ ಆರ್ಯ Satyadev Narayan Arya in August 2018.JPG 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 [೫]
ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಬಂಡಾರು ದತ್ತಾತ್ರೇಯ Bandaru Dattatreya.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸತ್ಯಪಾಲ್ ಮಲಿಕ್ Governor of Bihar Satya Pal Malik.jpg 23 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 [೬]
ಝಾರ್ಖಂಡ್ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು Draupadi Murmu in December 2016.jpg 18 ಮೇ 2015 [೭]
ಕರ್ನಾಟಕ ವಜುಭಾಯಿ ವಾಲಾ Governor of Karnataka Vajubhai Rudabhai Vala.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014 [೮]
ಕೇರಳ ಆರಿಫ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ Arif Mohammad Khan.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಲಾಲ್‌ಜಿ ಟಂಡನ್ Lalji Tandon at the release event of his book, 'Ankaha Lucknow'.jpg 20 ಜುಲೈ 2019
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಕೋಶಿಯಾರಿ Ex Uttarakhand CM BS Koshyai.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019
ಮಣಿಪುರ ನಜ್ಮಾ ಹೆಪ್ತುಲ್ಲಾ Governor of Manipur Najma Heptulla.jpg 21 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 [೯]
ಮೇಘಾಲಯ ತಥಾಗತ ರಾಯ್ Tathagata Roy.jpg 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 [೧೦]
ಮಿಝೋರಂ ಜಗದೀಶ್ ಮುಖಿ
(ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊಣೆ)
Lt. Governor of Andaman & Nicobar Islands Prof. Jagdish Mukhi.jpg 9 ಮಾರ್ಚ್ 2019 [೧೧]
ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಆರ್. ಎನ್. ರವಿ The Governor of Nagaland, Shri R.N. Ravi.jpg 20 ಜುಲೈ 2019
ಒರಿಸ್ಸಾ ಗಣೇಶಿ ಲಾಲ್ Governor of Odisha Ganeshi Lal at the Puri Rath Yatra.jpg 29 ಮೇ 2018 [೧೨]
ಪಂಜಾಬ್ ವಿ. ಪಿ. ಸಿಂಗ್ ಬದ್ನೋರ್ Governor of Punjab and Administrator of U.T. Chandigarh V. P. Singh Badnore.jpg 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 [೧೩]
ರಾಜಸ್ಥಾನ ಕಲ್‌ರಾಜ್ ಮಿಶ್ರಾ Kalraj Mishra Minister.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019
ಸಿಕ್ಕಿಂ ಗಂಗಾ ಪ್ರಸಾದ್ Governor of Meghalaya Ganga Prasad in July 2018.JPG 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 [೧೪]
ತಮಿಳುನಾಡು ಬನ್ವಾರಿಲಾಲ್ ಪುರೋಹಿತ್ Governor of Assam Banwarilal Purohit.jpg 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 [೧೫]
ತೆಲಂಗಾಣ ತಮಿಳಿಸೈ ಸೌಂದರರಾಜನ್ Tamilisai soundarajan.jpg 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2019
ತ್ರಿಪುರ ರಮೇಶ್ ಬೈಸ್ The Governor of Tripura, Shri Ramesh Bais.jpg 20 ಜುಲೈ 2019
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಆನಂದಿಬೆನ್ ಪಟೇಲ್ Chief Minister of Gujarat Anandiben Patel.jpg 20 ಜುಲೈ 2019
ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಬೇಬಿ ರಾಣಿ ಮೌರ್ಯ The Governor of Uttarakhand, Baby Rani Maurya.jpg 26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 [೧೬]
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಜಗದೀಪ್ ಧನ್‌ಖಾರ್ Jagdeep Dhankar profile.jpg 20 ಜುಲೈ 2019

ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರ / ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹುದ್ದೆ ಹೆಸರು[೧೭] ಚಿತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದಿನ Ref
ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್
(ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು)
ದೇವೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಜೋಶಿ Lieutenant Governor of Andaman and Nicobar Islands Devendra Kumar Joshi.jpg 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 [೧೮]
ಚಂಡೀಗಡ
(ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು)
ವಿ. ಪಿ. ಸಿಂಗ್ ಬದ್ನೋರ್ Governor of Punjab and Administrator of U.T. Chandigarh V. P. Singh Badnore.jpg 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2016
[೧೩]
ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ
(ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು)
ಪ್ರಫುಲ್ ಖೋಡಾ ಪಟೇಲ್ Administrator of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu Praful Khoda Patel.jpg 30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 [೧೯]
ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು
(ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು)
ಪ್ರಫುಲ್ ಖೋಡಾ ಪಟೇಲ್ Administrator of Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu Praful Khoda Patel.jpg 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 [೨೦]
ದೆಹಲಿ
(ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು)
ಅನಿಲ್ ಬೈಜಲ್ Lieutenant Governor of Delhi Anil Baijal.jpg 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 [೨೧]
ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
(ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು)
ಮಿಹಿರ್ ವರ್ಧನ್  – 19 ಜುಲೈ 2019 [೨೨]
ಪಾಂಡಿಚೆರಿ
(ಉಪರಾಜ್ಯಪಾಲರು)
ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ Lieutenant Governor of Puducherry Kiran Bedi.jpg 29 ಮೇ 2016 [೨೩]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. "Governors". India.gov.in. Retrieved on 29 August 2018.
  2. Samudra Gupta Kashyap. "Brigadier BD Mishra sworn-in as Arunachal Pradesh governor". The Indian Express. 3 October 2017.
  3. "Jagdish Mukhi sworn in as governor of Assam". Hindustan Times. Press Trust of India. 10 October 2017.
  4. Prakash Kamat. "Mridula Sinha sworn-in as Goa Governor". The Hindu. 31 August 2014.
  5. "Satyadev Narayan Arya takes oath as new Haryana Governor". The Tribune. Press Trust of India. 25 August 2018.
  6. "Satya Pal Malik sworn in as Jammu and Kashmir governor". The Economic Times. Press Trust of India. 23 August 2018.
  7. "Draupadi Murmu sworn in as first woman Governor of Jharkhand". The Hindu. Press Trust of India. 18 May 2015.
  8. Nagesh Prabhu. "Vala sworn in as Karnataka Governor". The Hindu. 1 September 2014.
  9. Iboyaima Laithangam. "Najma Heptullah sworn in as Manipur Governor". The Hindu. 21 August 2016.
  10. Rining Lyngdoh. "Roy sworn in as Meghalaya governor". The Telegraph. 26 August 2018.
  11. "Jagdish Mukhi sworn in as governor of Mizoram". NDTV. Press Trust of India. 9 March 2019.
  12. "Ganeshi Lal sworn in as new governor of Odisha". The Hindu. Press Trust of India. 30 May 2018.
  13. ೧೩.೦ ೧೩.೧ "V.P. Singh Badnore sworn in as new Punjab Governor". The Indian Express. Press Trust of India. 22 August 2016.
  14. "Ganga Prasad sworn in as Sikkim Governor". Business Standard. Press Trust of India. 26 August 2018.
  15. "Banwarilal Purohit sworn in as Tamil Nadu governor". The Indian Express. 6 October 2017.
  16. "Baby Rani Maurya sworn in as new Uttarakhand governor". The Economic Times. Press Trust of India. 26 August 2018.
  17. "Lt. Governors & Administrators". India.gov.in. Retrieved on 29 August 2018.
  18. "Admiral D K Joshi (Retd.) sworn in as the 13th Lt. Governor of A& N Islands". The Island Reflector. 8 October 2017. Archived from the original on 22 October 2017.
  19. "List of Former Administrators". Administration of Dadra and Nagar Haveli. Retrieved on 30 December 2016.
  20. "List of Former Administrators". Administration of Daman and Diu. Retrieved on 21 September 2016.
  21. "Anil Baijal sworn in as Delhi Lieutenant-Governor". The Hindu. 31 December 2016.
  22. "Bio-data of the Hon'ble Administrator" Archived 21 February 2014 at the Wayback Machine. Archived 21 February 2014 at the Wayback Machine. Official Website of Union Territory of Lakshadweep. Retrieved on 21 September 2016.
  23. "Kiran Bedi takes oath as Lt. Governor of Puducherry". The Times of India. 29 May 2016.

[೧] [೨]

  1. https://www.google.co.in/?gfe_rd=cr&ei=58UFWOn8JYHy8Afu0Y_ICg&gws_rd=ssl
  2. http://www.prajavani.net/news/article/2016/07/23/425722.html