ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸ್ಥಾವರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ಮಾದರಿ : ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಅಂಡರ್ಟೇಕಿಂಗ್

ಉದ್ಯಮ : ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು

ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ : ಜನವರಿ 18, 1923

ಸ್ಥಾಪಕ : ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ

ಮುಖ್ಯಸ್ಥ: ವಿವೇಕ್ ಗುಪ್ತಾ (ಇಡಿ) (ಜುಲೈ 2018- ಪ್ರಸ್ತುತ)

ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ : ಭದ್ರಾವತಿ, ಭಾರತ

ಉತ್ಪನ್ನಗಳು : ಅಲಾಯ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್, ಪಿಗ್ ಐರನ್

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ (ವಿಐಎಸ್ಎಲ್), ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ ಘಟಕ, ಇದು ಅಲೋಯ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಂದಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ . ಇದು ಭಾರತದ ಭದ್ರಾವತಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. [೧] ಇದನ್ನು ಜನವರಿ 18, 1923 ರಂದು ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯವರು ಮೈಸೂರು ಐರನ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. [೨] [೩] ಇದು ಈಗ ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ದಿವಾನರಾದ ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಖಾರ್ಕಾನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. [೨] ಬಾಬಾ ಬುಡನಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮನಗುಂಡಿ ಬಳಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. [೪] ಭದ್ರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು 1915-1916 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇವರು ಇದ್ದಿಲು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು. [೫] ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 1918-1922 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಯಾರಿಕಾ ಇದ್ದಿಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮರದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಸ್ಯ ಊದುಕುಲುಮೆಯು ಫಾರ್ ಕರಗಿಸುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [೫] ಏಜೆನ್ಸೀಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮದ್ರಾಸ್ , ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಕಚೇರಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಬಾಂಬೆ . [೬] ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಳವೆ ಸ್ಥಾವರ, ಓಪನ್ ಹೀರಂಟ್ ಫರ್ನೇಸ್, ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಅನ್ನು ನಂತರ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮೈಸೂರು ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1939 ರಲ್ಲಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ-ತಲ್ಗುಪ್ಪ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮಲೆನಾಡು ಕಾಡಿನಿಂದ ಮರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರ ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. 1952 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಎರಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಹಂದಿ-ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರನ್ನು ಕರಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ VISL ಅನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. [೭] 1962 ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ದಿ ಮೈಸೂರು ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 40:60 ರ ಷೇರು ಷೇರು ಅನುಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. [೪] ಹೊಸ ಉಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು 1962 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಎಲ್ಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಕ್ಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಸಂಸ್ಥಾಪಕನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು, ಕಂಪೆನಿಯು 1988 ರಲ್ಲ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [೪] 1989 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1998 ರಲ್ಲಿ ವಿಐಎಸ್ಎಲ್ ಅನ್ನು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [೮]

ಹಣಕಾಸು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಂದಿ-ಕಬ್ಬಿಣವು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1923 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 1923 ರಲ್ಲಿ 4,817 ಟನ್ಗಳಿಂದ 20,321 ಟನ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಲಾಭ-ತಯಾರಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 1928 ಮತ್ತು 1929 ರ ವರ್ಷಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕಂಪನಿಯು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯು ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ರೂ. 173.13 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ರೂ. 1951 ರಲ್ಲಿ 32.21 ಲಕ್ಷಗಳು. [೭] 1962 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಮಾರಾಟದ ವಹಿವಾಟು ರೂ. 638.09 ಲಕ್ಷ ರೂ. 48.3 ಲಕ್ಷಗಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1970 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಪೆನಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, 1972 ರಲ್ಲಿ ರೂ. 24.13 ಲಕ್ಷ. ಭಾರೀ ನಷ್ಟಗಳು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಅಲಾಯ್ ಉಕ್ಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [೮] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು ಮತ್ತು 2004 ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅದು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (1923-24), ಕಂಪೆನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕುಮ್ಸಿಯ ಬಳಿ ಚಟ್ಟನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಮೋನೈಟ್ ಠೇವಣಿಗಳಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. [೯] 1924 ರಿಂದ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೆಮ್ಮನಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು (58-60% ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) ನೀಡಿವೆ. [೫] ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ, ಡಾಲಮೈಟ್ ಒಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟರಿ ವಸ್ತು ಭದ್ರಾವತಿ ಸಮೀಪದ ಬಾಡಿಗುಂಡ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು. ಸ್ಫಟಿಕ , ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಫೇರೋಸಿಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಪಿಗ್ ಐರನ್ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ ಗಣಿಗಳು, ಗಣಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಬೆಂಕಿ ಮಣ್ಣಿನ ಅಗಡು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾವತಿ ಬಳಿ ಅಂಬ್ಲೇಬೈಲು ಜಾಗ ಗಣಿಯಿಂದ ಪಡೆದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [೫]

ಕಾಳಜಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಜುಲೈ 31, 2003 ರಂದು, ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಹತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಕರಗಿದ ಬಿಸಿ ಉಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಆದ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು. [೧೦] ಇದು ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತ್ಯಾಜಗಳು ಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [೧೧]

ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. Sunil Mukhopadhyay. "VISL expects operating profit in 2000-01". Online Edition of The Indian Express, dated 2000-05-03. Retrieved 2007-10-23. 
  2. ೨.೦ ೨.೧ "VISL on road to profit, says Sahi". Online Edition of The Deccan Herald, dated 2006-01-23. Retrieved 2007-10-23. 
  3. Parvathi Menon. "Karnataka's agenda". Online Edition of The Frontline, Volume 20 - Issue 01, January 18–31, 2003. Retrieved 2007-10-23. 
  4. ೪.೦ ೪.೧ ೪.೨
    ಹೆಚ್. ಚಿತ್ತರಂಜನ್ (2005), ಪು 148
  5. ೫.೦ ೫.೧ ೫.೨ ೫.೩
    ಕೆ. ಅಭಿಷಂಕರ್ (1975), ಪು 186
  6. ಕೆ. ಅಭಿಷಂಕರ್ (1975), ಪುಟ 187
  7. ೭.೦ ೭.೧
    ಕೆ. ಅಭಿಷಂಕರ್ (1975), ಪುಟ 188
  8. ೮.೦ ೮.೧ Pramod Mellegatti (2000-08-26). "Defence Ministry to take over VISL". Online Edition of The Hindu, dated 2000-08-26. Chennai, India. Retrieved 2007-10-24. 
  9. ಕೆ. ಅಭಿಷಂಕರ್ (1975), ಪು 181
  10. Vidya Maria Joseph. "Unsafe conditions at VISL haunt staff". Online Edition of The Deccan Herald, dated 2004-07-31. Retrieved 2007-10-24. 
  11. "Environment in Karnataka, A status report" (PDF). Ecological Economics Unit, Institute for Social and Economic Change, Bangalore. Retrieved 2007-10-24. 

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]