ಯಮುನೋತ್ರಿ
ಯಮುನೋತ್ರಿ Yamunotri | |
|---|---|
ನದಿ ದಡ | |
ಯಮುನೊತ್ರಿ ನದಿ ಯಮುನೊತ್ರೀ | |
| ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು: 31°01′N 78°27′E / 31.01°N 78.45°E | |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ | ಉತ್ತರಾ ಖಂಡ್ |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಉತ್ತರಕಾಶಿ |
| ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ | ಯುಕೆ |
| ಜಾಲತಾಣ | uk |
ಯಮುನೋತ್ರಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾದ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಾದ ಹರಿದ್ವಾರ, ರಿಷಿಕೇಶ ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಯಮುನೋತ್ರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಾರಿಯ ಕೊನೆಯ 6 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಯಾ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು. ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದ ಮಹಾರಾಣಿ ಗುಲಾರಿಯಾರಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಮುನೋತ್ರಿ ದೇವಾಲಯವು ವಿಪರೀತ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಯಮನ ಸಹೋದರಿ ಯಮುನೆಯ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಕುಂಡಗಳಿವೆ. ಈ ಕುಂಡದೊಳಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಇಳಿಬಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂದ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೨೩೫ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಮಾವೃತ ಬಂದರ್ಪೂಂಛ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿರುವ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೇದಾರನಾಥ, ಬದರಿನಾಥ ಮತ್ತು ಗಂಗೋತ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತೆ ಯಮುನೋತ್ರಿ ಧಾಮವು ಸಹ ಚಳಿಗಾಲದ ೬ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಮೂಲವು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೨೦೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.[೧]
ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸನಿಹ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯ (ಮೇ) ರಂದು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಯಮ ದ್ವಿತೀಯ (ದೀಪಾವಳಿಯ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ದಿನ, ನವೆಂಬರ್) ರಂದು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನಿಜವಾದ ಮೂಲವಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 4,421 ಮೀಟರ್ (14,505 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಯಮುನೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿವೆ, ಇದು 3,292 ಮೀಟರ್ (10,801 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ದಣಿದ ಪಾದಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಕುಂಡ್ ಕುದಿಯುವ ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಗೌರಿ ಕುಂಡ್ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬುಗ್ಗೆ ನೀರು ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೇಯಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಆಶ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ (ಪವಿತ್ರ ನೈವೇದ್ಯಗಳು) ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೂಜೆಗಳು) ಮುಂತಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂಜಾರಿಗಳ ಉನಿಯಾಲ್ ಕುಟುಂಬ (ಪುರೋಹಿತರು) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೨]

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಸರಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಧಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ Archived 2009-08-28 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
- www.yamunotri.org ಯಮುನೋತ್ರಿ Archived 2008-09-07 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ http://uttarakhandtourism.gov.in/utdb/?q=yamunotri
- ↑ Singh, Rahul. "Yamunotri Temple 2026 Opening Date, Trek & Darshan Guide". www.manchalamushafir.com (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2026-03-06.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. |
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Coordinates on Wikidata
- Pages using infobox settlement with deprecated parameters
- ವೆಬ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟಿನ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು
- Articles needing additional references
- All articles needing additional references
- Pages needing interwikilinks
- ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು