ಎಂಜಿರು
| Getonia floribunda | |
|---|---|
 | |
Scientific classification  | |
| Unrecognized taxon (fix): | Getonia |
| ಪ್ರಜಾತಿ: | G. floribunda |
| Binomial name | |
| Getonia floribunda | |
| Synonyms | |
| |
| ಎಂಜಿರು | |
|---|---|
| |
| Scientific classification | |
| Kingdom: | ಸಸ್ಯಗಳು |
| Clade: | Tracheophytes |
| Clade: | ಆವೃತ್ತಬೀಜಿ |
| Clade: | ಯೂಡಿಕೋಟ್ಸ್ |
| Clade: | ರೋಸಿಡ್ಸ್ |
| Order: | ಮೈರ್ಟೇಲ್ಸ್ |
| Family: | ಕೊಂಬ್ರೆಟೇಸಿ |
| Genus: | ಗೆಟಾನಿಯಾ |
| Species: | ಗೆಟಾನಿಯಾ ಫ್ಲೋರಿಬುಂಡ |
| Binomial name | |
| Getonia floribunda | |
| Synonyms | |
| |
ಎಂಜಿರು ಅಥವಾ ಮರಸುತ್ತು ಬಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಸ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಗೆಟೋನಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗೆಟೋನಿಯಾವು ಕಾಂಬ್ರೆಟೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಏಕರೂಪದ ಕುಲವಾಗಿದೆ.[೧] ಒಂದೇ ಜಾತಿಯೆಂದರೆ ಗೆಟೋನಿಯಾ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಕ್ಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೇಣಿ ಭಾರತ, ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ಮಲೇಷ್ಯಾ.[೧]
ವಿವರಣೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಗೆಟೋನಿಯಾ ಫ್ಲೋರಿಬಂಡ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬುವ ೫ ರಿಂದ ಪೊದೆಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 5-10 ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 5-10 ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಸೆಂ ಮೀ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಕ್ಷಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತಗ್ಗು- ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಆಂಧ್ರದ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು " ಕಾವುಗಳು " ಅಥವಾ ಕೇರಳದ ಪವಿತ್ರ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ಕರೈ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನರಕೋಟಿ, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಆದಿವಿಜಮ, ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ [೨]
ಇದು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ ನವಿರು ಗರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಬೂದು ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆರಟಿನಸ್ ಎಲೆಗಳು, ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರದ, 5-12 ಸೆಂ ಉದ್ದ ಇವೆ. ಹೊಸ ಕವಲುಗಳು ಕೂದಲುಳ್ಳ ಮತ್ತು ತುಕ್ಕು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಕವಲುಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಹೂವುಗಳ ತೊಟ್ಟುಗಳು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾದ ನವಿರು ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ದಳಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 10 ಕೇಸರಗಳನ್ನು 2 ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ರಾರಂಭವು 1 ಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ ಮತ್ತು 3 ಲೋಲಕ ಅಂಡಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪುಳಿನಂತಿರುವ ಹುಸಿ-ರೆಕ್ಕೆಯ ಹಣ್ಣು, ಇದು ಸುಮಾರು 8 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದ, 5 ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು 5 ನಿರಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ನಯವಾದ ರೆಕ್ಕೆ 10-14 ಮಿ.ಮೀ ಉದ್ದ ಆಗಿ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ . ಬಾಹ್ಯದಳಗಳು ಪ್ರಮುಖ, ಕೂದಲುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಆಗಿದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊರೆಗಳು ಬತ್ತಿಹೋದಾಗ ಈ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು ಉಕ್ಷಿಯನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳ್ಳಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಲೆಗಳು ಕಹಿ, ಸಂಕೋಚಕ, ವಿರೇಚಕ, ಆಂಥೆಲ್ಮಿಂಟಿಕ್, ಡಿಪ್ಯುರೇಟಿವ್, ಡಯಾಫೊರೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರಿಫ್ಯೂಜ್. ಕರುಳಿನ ಹುಳುಗಳು, ಉದರಶೂಲೆ, ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರ, ಭೇದಿ, ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾಮಾಲೆ, ಹುಣ್ಣು, ಪ್ರುರಿಟಸ್ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- 1 2 "Getonia Roxb. | Plants of the World Online | Kew Science". Plants of the World Online (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 22 May 2021.
- ↑ Hepatoprotective Activity of Extracts from Stem of Calycopteris floribunda Lam. Against Carbon Tetrachloride Induced Toxicity in Rats M. Chinna Eswaraiah *, T. Satyanarayana