ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ,೧೯೫೪

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search
ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೫೪
Emblem of India
Enacted byಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು
Date assented to೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೪
Date commenced೧ ಜನವರಿ ೧೯೫೫
Status: In force


೧೯೫೪ ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ, ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಜನರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮದುವೆ ರೂಪವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಕಾಯಿದೆ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಒಂದು ಶಾಸನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು[೧]. ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು ಅಧಿನಿಯಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿದೆ III, ೧೮೭೨ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ನಂತರ ಕೆಲವು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತು ಹೊಸ ಶಾಸನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು[೨] ಹೆನ್ರಿ ಸಮ್ನರ್ ಮೈನೆ ೧೮೭೨ ರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದನು, ಅದು ಹೊಸ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನದ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ವಿರೋಧಿಸುವವರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಗೆ ("ನಾನು ಹಿಂದೂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್, ಯಹೂದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ") ಮದುವೆಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಅಂತರ-ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಧರ್ಮದ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅವರು ಮೈನೆ'ಸ್ ಬಿಲ್ಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶಾಸನವು ಕಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು, ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅನೈತಿಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಶೇಷ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೫೪ ರ ಹಳೆಯ ಕಾಯಿದೆ III, ೧೯೭೨ ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಕಾನೂನು ೩ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

  1. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ವಿಶೇಷ ರೂಪವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು,
  2. ಕೆಲವು ಮದುವೆಗಳ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು,
  3. ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಲು.[೩]

ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಧರ್ಮದ ಹೊರತಾಗಿ.[೪]
  2. ಹಿಂದೂಗಳು, ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಬೌದ್ಧರು, ಜೈನರು, ಸಿಖ್ಖರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಪಾರ್ಸಿಗಳು, ಅಥವಾ ಯಹೂದಿಗಳು ವಿಶೇಷ ಮದುವೆ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೫೪ ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
  3. ಈ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಅಂತರ್-ಧರ್ಮದ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  4. ಈ ಅಧಿನಿಯಮವು ಭಾರತದ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ (ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯರು ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಾತಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
  5. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರು


ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ೧೯೫೪ ರ ವಿಶೇಷ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ನಡೆಸಲಾದ ವಿವಾಹವು ನಾಗರಿಕ ಕರಾರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಆಚರಣೆಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಲ್ಲ.
  2. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮದುವೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಪಕ್ಷವು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳ ತನಕ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮುಂಚಿನ ದಿನಾಂಕವು ಮುಂಚೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
  3. ಉದ್ದೇಶಿತ ಮದುವೆಯ ಸೂಚನೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
  4. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಮಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
  5. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು "ನಾನು, (ಎ), ನನ್ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪತ್ನಿ (ಅಥವಾ ಪತಿ) ಎಂದು," ಮದುವೆ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ "(ಬಿ) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರತು ಪಕ್ಷಗಳು ಪಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಮದುವೆಗೆ ನಿಯಮಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಕ್ಷವೂ ಮಾನ್ಯ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರರು ಹೊಂದಿರಬಾರದು.ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದವರಾಗಿರಬೇಕು. [೫]
  2. ವರನು ಕನಿಷ್ಠ ೨೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿರಬೇಕು; ವಧು ಕನಿಷ್ಟ ೧೮ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರಬೇಕು.
  3. ಮದುವೆಗೆ ಮಾನ್ಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು.
  4. ನಿಷೇಧಿತ ಸಂಬಂಧದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಬೀಳಬಾರದು.

ಕೋರ್ಟ್ ಮದುವೆ ಎನ್ನುವುದು ಎರಡು ವಿವಾಹಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷ ಮದುವೆ ಕಾಯಿದೆ -೧೯೫೪ ರ ಪ್ರಕಾರ ವಧುವಿನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೂರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ನೋಂದಣಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮದುವೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವು ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ.ಫ್ರಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ ಮಾತನಾಡುವ ಮದುವೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [೬]

ಆಸ್ತಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಈ ಅಧಿ ನಿಯಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಈ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಮದುವೆಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಗೆ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ, ಸಿಖ್ ಅಥವಾ ಜೈನ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಆಸ್ತಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯಿದೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]