ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್
ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (CH2.O.CH2) ಒಂದು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದಕ್ಕೆ ಎಪಾಕ್ಸಿ ಈಥೇನ್, ಆಕ್ಸಿರಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕ್ಲೋರಿನ್ ಕರಗಿಸಿದ ನೀರಿಗೆ 0೦ ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಎಥಿಲೀನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಎಥಿಲೀನ್ ಕ್ಲೋರೊಹೈಡ್ರೀನನ್ನು ಸುಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿ ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.[೧]
CH2=CH2 + HCIO → CICH2-CH2OH
![{\displaystyle {\mathrm {ClCH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{-}\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {OH} {}\mathrel {\xrightarrow {\mathrm {HCl} } } {}\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\,{\cdot }\,\mathrm {O} \,{\cdot }\,\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/4fe157d471a7dd3c041d78a8bcbc991dc98d5dde)
ಸುಣ್ಣ
ಎಥಿಲೀನ್ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ 2000-4000 ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಯಿಸಿದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸುವುದು ಈಚೆಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನ.[೨]
ಗುಣಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಅನಿಲ. ಇದರ ಕುದಿಬಿಂದು ೧೪೦ ಸೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಥರಿನಲ್ಲಿ ಇದು ದ್ರಾವ್ಯ.[೩] ನೀರಿನೊಡನೆ 2000 ಸೆ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಿ ಇದು ಗ್ಲೈಕಾಲನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.[೪][೫]
![{\displaystyle {\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\,{\cdot }\,\mathrm {O} \,{\cdot }\,\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{}\mathrel {\xrightarrow {\mathrm {H} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} } } {}\mathrm {HOCH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}{-}\mathrm {CH} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {OH} }}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/3b852e50000ccef45fb2708e586d92fa2f6062f7)
ಮೀಥೈಲ್ ಅಥವಾ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿ ಇದು ಮೀಥೈಲ್ ಸೆಲೊಸಾಲ್ವ್ (HO.CH2-CH2-O-CH3) ಮತ್ತು ಈಥೈಲ್ ಸೆಲೊಸಾಲ್ವ್ (HO.CH2-CH2-O-C2H5) ಎಂಬ ದ್ರವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸೆಲೊಸಾಲ್ವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಲುಸೋಸ್ ಕರಗಬಲ್ಲದು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೀಟನಾಶಕ. ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಕ ರಬ್ಬರ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಕ್ರಿಲೊನೈಟ್ರಿಲ್ (CH2=CH.CN) ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲೊಂದು.[೬][೭]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು:
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ https://www.osha.gov/SLTC/ethyleneoxide/
- ↑ Lefort, T.E. (23 April 1935) "Process for the production of ethylene oxide". ಯು.ಎಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ೧೯,೯೮,೮೭೮
- ↑ "Этилена окись (Ethylene oxide)" (in ರಷ್ಯನ್). Great Soviet Encyclopedia. Retrieved 25 September 2009.
- ↑ https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Oxirane
- ↑ Knunyants, I. L., ed. (1988). "Ethylene". Chemical Encyclopedia. Soviet encyclopedia. Vol. 5. pp. 984–985.
- ↑ "The Sohio Acrylonitrile Process". National Historic Chemical Landmarks. American Chemical Society. Retrieved 25 June 2012.
{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "13.1.3.5. Oxidative ammonolysis of hydrocarbons". ChemAnalitica.com. 1 April 2009. Retrieved 22 October 2009.