ಅಸಿಟನಿಲೈಡ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search
ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Chembox ECHA  YesY (verify) (what is: YesY/N?)
Acetanilide
Acetanilide
Acetanilide Ball and Stick.png
Acetanilide Space Fill.png
ಹೆಸರುಗಳು
ಐಯುಪಿಎಸಿ ಹೆಸರುs
N-phenylacetamide
N-phenylethanamide
Identifiers
ಗುಣಗಳು
ಆಣ್ವಿಕ ಸೂತ್ರ C8H9NO
ಮೋಲಾರ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ೧೩೫.೧೬ g mol−1
ಸಾಂದ್ರತೆ 1.219 g/cm3
ಕರಗು ಬಿಂದು

114.3 °C, 387 K, 238 °F

ಕುದಿ ಬಿಂದು

304 °C, 577 K, 579 °F

ಕರಗುವಿಕೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ <0.56 g/100 mL (25 °C)
ಕರಗುವಿಕೆ Soluble in ethanol, diethyl ether, acetone, benzene
log P 1.16 (23 °C)
ದ್ವಿಧ್ರುವ ಚಲನೆ 2.71
Hazards[೧][೨]
Safety data sheet External MSDS
545 °C (1,013 °F; 818 K)
Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa).
Infobox references
Drying acetanilide

ಅಸಿಟನಿಲೈಡ್[೩] ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಂಟಿಫೆಬ್ರಿನ್ (ಜ್ವರಹರಿ) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಲೀನೊಂದಿಗೆ ಗ್ಲೇಸಿಯಲ್ (ಹಿಮಂದ) ಅಸಿಟಿಕ್‍ಆಮ್ಲ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನ.ಇದನ್ನು ಅಂಟಿಫೆಬ್ರಿನ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.[೪]

ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಐಸಿಟನಿಲೈಡನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಿಟಿಕ್ ಅನ್‍ಹೈಡ್ರೇಡನ್ನು ಅನಿಲೀನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಪಡೆಯಬಹುದು.[೫]

C6H5NH2 + (CH3CO)2O → C6H5NHCOCH3 + CH3COOH

ಇದು ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ತುಸುವೇ ಬಿಳಿಬಣ್ನದ ಹರಳು ಅಥವಾ ಪುಡಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ</ref>[೨]. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತುಸು ಮತ್ತು ಈಥರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಗುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಯ ಹರಳುಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಪುಡಿಯಾಗಿರುವ ಅಸಿಟಿನಿಲೈಡಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರಸಂಕೇತ C8H9NO 114.3 ಡಿ. ಸೆಂ. ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕರಗಿ,304 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂ. ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ. ನೀರು, ಈಥರ್,ಮದ್ಯಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದು.ವಾಸನೆ ಇಲ್ಲ.

ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಕೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

1886ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿ, 75 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜ್ವರಹರಿ, ನೋವಾರಿಕವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪೇಟೆ ಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಜ್ವರವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದೇ ಹೊರತು ಇದು ಜ್ವರದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಳೆಯದು. ಕರುಳಿನ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ನ್ಯಾಫ್ತಲೀನ್ ಕೊಡಲೋಸುಗ, ಗೊತ್ತಿರದೆ ಕೈತಪ್ಪಾಗಿ ಅಸಿಟನಿಲೈಡನ್ನು ಜ್ವರವಿದ್ದ ರೋಗಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಅವನ ಜ್ವರ ಇಳಿದುದು ಸೋಜಿಗವೆನಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮೈಯಲ್ಲಿ ತುಸುಪಾಲು ವಿಷಕರವಾದ ಅನಿಲೀನಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಹೊರುವ ಬಲ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕುಂದಿ ಓಕರಿಕೆ, ವಾಂತಿ, ಕುಟ್ಟುಸಿರು, ಜವಗುಂಡಿಗೆ, ಕಡುಬೆವರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿ ತುಟಿ ಉಗುರು ಮೈ ನೀಲಿಗಟ್ಟಿ ಸುಸ್ತಾಗಿ ಬೀಳಿಸುವುದು. ಈ ಮದ್ದಿಗೆ ಒಗ್ಗದವರಲ್ಲಿ ತುರುಚೆದದ್ದು (ಅರ್ಟಿಕೇರಿಯ). ಜ್ವರಗಳಂಥ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋವು ಕಳೆವಂತಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಬಳಕೆ ಈಗ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನೀಗ ನೋವು ಕಳೆವ ಫಿನಸೆಟಿನ್ನಿನ ಇನ್ನೂ ವಿಷಕರ ಮದ್ದೆಂದು ಗಣಿಸಬಹುದು.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. HSNO Chemical Classification Information Database, New Zealand Environmental Risk Management Authority, retrieved 2009-08-26 .
  2. ೨.೦ ೨.೧ Safety data for acetanilide, Physical Chemistry Laboratory, University of Oxford .
  3. Acetanilide .
  4. Cahn, A.; Hepp, P. (1886), "Das Antifebrin, ein neues Fiebermittel", Centralbl. Klin. Med., 7: 561–64 .
  5. See, e.g., The preparation of acetanilide from aniline, Department of Chemistry, University of the West Indies at Mona, Jamaica, retrieved 2009-08-26 ; Reeve, Wilkins; Lowe, Valerie C. (1979), "Preparation of Acetanilide from Nitrobenzene", J. Chem. Educ., 56 (7): 488, doi:10.1021/ed056p488 : the latter preparation includes the reduction of nitrobenzene to aniline.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]