ಹಾಸ್ಸಿಯಮ್

GSI's linear particle accelerator UNILAC, where hassium was discovered and where its chemistry was first observed

ಹಾಸ್ಸಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತು.ಇದನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ೩ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರ ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಹಾಸ್ಸಿಯಮ್ -೨೬೭ ಕೇವಲ ೦.೦೬ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಸೀಸದ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾಸಿಯಂ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 108 ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Hs . ಇದು ಕೃತಕ ಮೂಲಧಾತುವಾಗಿದೆ.

ಹ್ಯಾಸಿಯಂ ಅನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಆಸ್ಮಿಯಂನಂತೆಯೇ ಹ್ಯಾಸಿಯಂ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದರ ಚಂಚಲತೆಯು ಆಸ್ಮಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಆವಿಷ್ಕಾರ

ಹ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1984 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಡಾರ್ಮ್‌ಸ್ಟಾಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹೆವಿ ಅಯಾನ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಆಂಬಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಗಾಟ್‌ಫ್ರೈಡ್ ಮುಂಚೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡವು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿತು . ಅವರು ಕಬ್ಬಿಣ -58 ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೀಸದ ಅಣುವನ್ನು ಸ್ಪೋಟ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮೂರು 265Hs ಪರಮಾಣುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆಗಿದ್ದವು.

$\,_{82}^{208}\mathrm {Pb} +\,_{26}^{58}\mathrm {Fe} \,\to \ \,_{108}^{265}\mathrm {Hs} +\,_{0}^{1}\mathrm {n} .$

೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಐಯುಪಿಎಸಿ/ಐಯುಪಿಎಸಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ಮಿಯಮ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಐ ಗುಂಪನ್ನು ಹ್ಯಾಸಿಯಂನ ಅನ್ವೇಷಕರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ನಾಮಕರಣ

ಮೂಲ 108 ಅಂಶವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಯುನಿಲೋಸ್ಮಿಯಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಶ ಹೆಸರಿಸುವ ವಿವಾದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, IUPAC ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ 108 ಅಂಶವನ್ನು ಯುನಿಲೋಕ್ಟಿಯಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.  1992 ರಲ್ಲಿ, ಅಂಶದ ಅನ್ವೇಷಕರು ಹ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆ ಇರುವ ಹೆಸ್ಸೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ ( ಲ್ಯಾಟಿನ್ : ಹ್ಯಾಸಿಯಾ, ಜರ್ಮನ್ : ಹೆಸ್ಸೆನ್).

೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, IUPAC ಸಮಿತಿಯು ೧೦೮ ನೇ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಮ್ (Hn) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.

ಹ್ಯಾಸಿಯಮ್ (Hs) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು 1997 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.