ಸದಸ್ಯ:Jnan devaiah M M 151/WEP 2018-19 dec

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ಹಣ ದುಬ್ಬರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹೆಚ್ಚಳ (ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ವಿಧಾನದ ವಿಸರ್ಜನೆ) ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಹಣದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಕರಗಿಸಿ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ ಅಥವಾ ಸೀಸದಂತಹ ಇತರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅದೇ ನಾಮಮಾತ್ರ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರುಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಪರಿಣಾಮಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಹಣದುಬ್ಬರವು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯ ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ದರದ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಖರೀದಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಚ್ಚದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೂಕ್ತ ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರವು ಶೇಕಡ 0 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸಿತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ , ಆದರೂ ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಾರಣಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಬೇಡಿಕೆ-ಪುಲ್ ಹಣದುಬ್ಬರ, ವೆಚ್ಚ-ಪುಶ್ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರ.

Infaltion usa.png

ಕಾರಣಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೇಡಿಕೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಾಗ ಬೇಡಿಕೆ-ಪುಲ್ ಹಣದುಬ್ಬರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಪೂರೈಕೆ ಅಂತರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕೂಡ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ, ಧನಾತ್ಮಕ ಗ್ರಾಹಕ ಭಾವನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚುಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ ಮಾಡುವಿಕೆ (ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು) ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ಎಲ್ಲ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಣವು ಅದರ ಖರೀದಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Inflation-Indexed Government Bond Yield.png

ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹಣ ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಜ್ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಿಜಯದ ನಂತರ, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಿತು. ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ, ಬೆಲೆ ಕುಸಿದವು ಮತ್ತು ಹಣದ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯಿತು, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಇತರೆ ಪ್ರಭಾವ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ವೆಚ್ಚ-ಹಣದ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಳಹರಿವಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಅಥವಾ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಮೂರನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ತಮ್ಮ ವೆಚ್ಚದ ಜೀವನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ / ವೇತನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿದ ವೇತನವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಂಶವು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಂತೆ ಸುರುಳಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವು ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂತೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಧಿಕ ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲು ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರವು ದೇಶದ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಬಳಕೆಯ ಕೈಬಿಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ) ಬಾಹ್ಯ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬದಲಾವಣೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉತ್ತಮ ವಿತರಣೆಗೆ ಸರಬರಾಜು ಅಥವಾ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಖರೀದಿದಾರರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅವರು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರು-ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಿಜವಾದ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಬೆಲೆ ಸಂಕೇತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದ್ದರಿಂದ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಫಲಿತಾಂಶವು ಹಂಚಿಕೆ ದಕ್ಷತೆಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೆಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

[೧] [೨] [೩] [೪]

  1. https://www.investopedia.com/terms/i/inflation.asp
  2. https://www.moneycrashers.com/what-is-inflation-definition-causes-inflation-rate/
  3. https://www.thebalance.com/what-is-inflation-how-it-s-measured-and-managed-3306170
  4. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/inflation