ಬಪ್ಪನಾಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ಚರಿತ್ರೆ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

೮೦೦ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಪ್ಪನಾಡು[೧] ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು[೧] ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲ್ಕಿಯ ಶಾಂಭವಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ[೨]. ಇದು ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ದಿನ ಪುರಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರಸಾದವನ್ನು (ದೇವತೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಪರೂಪದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳುವರಿಂದ 'ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವತೆ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ,೧೧೪೧ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ-ಅಲ್ಲದವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ದಂತಕಥೆಯಂತೆ, ದೇವಿಯು ದುರ್ಗಾಸುರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿಯಾದ ವರದ ಕಾರಣ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹೋದರಿಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಪ್ತ ದುರ್ಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲ್ಕಿಯ ಬಳಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಮೂಲ್ಕಿಯ ಶಾಂಭವಿ ಮತ್ತು ನಂದಿನಿ ನದಿಗಳ ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂಭವಿ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೋಣಿ ಮೂಲ್ಕಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಅದು ಅಡಚಣೆಯಾಗಿ ಮಧ್ಯದ ನದಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿತು, ಒಂದು ಅಡಚಣೆಯು ನೀರೊಳಗೆ ಹೊಡೆದಿದೆ. ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕುಸಿದಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದ ಐದು ಲಿಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಈ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಬಪ್ಪ, ಭಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿರುಗಿ, ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ನಮಾಝ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ. ದೇವತೆ ತನ್ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು-ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ದೇವತೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು, ಇವರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದವರು.ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈನ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ ಮೂಲ್ಕಿ ಸಾವಂತ, ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು ಕಳೆದರು. ಬಪ್ಪಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು, ಮೂಲ್ಕಿ ಅವರ ಮನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಪ್ಪನಾಡು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಯಕ್ಷಗಾನ, "ಬಪ್ಪನಾಡು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ", ಕಳೆದ ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂಡಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಬಪ್ಪ ಬ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಬಪ್ಪರ ವಂಶಸ್ಥರು ಈಗಲೂ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಮೆರವಣಿಗೆ (ರಥೋತ್ಸವ) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಮೊದಲ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಬಪ್ಪ ಬೀರಿಯ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯವು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಆಹಾರವನ್ನು ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದ ಜನರು ಪವಿತ್ರ ಊಟಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಬಪ್ಪನಾಡಿನ ಡೋಲು (ಸಂಗೀತ ಡ್ರಮ್), ದೊಡ್ಡ ಡೋಲು ಕೂಡ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ದೇವತೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್-ಬೀಟಿಂಗ್ ಸಮಾರಂಭ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಡೋಲುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಡೋಲು ಬಡಿಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಜೊತೆಗೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯವು ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಯುವಕರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡೋಲನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗಾದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಸೀನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಜನರಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೋಮು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಂದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಇಂದಿನ ಆಳವಾದ ಮುರಿದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾತ್ರೆ - ಉತ್ಸವಗಳು ಅಶ್ವೀಜ ಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿ ಪಥೆಯಿಂದ ಮಹಾನವಮಿ ವಿಜಯದಶಮಿ ವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೦ ದಿನ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚಂಡಿಕಾಹೋಮ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ರಾತ್ರಿ ನಡುರಂಗಪೂಜೆ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಜರಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರತಿದಿನ ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಜರಗುವುದು.

ಮೀನಮಾಸದ ಶುದ್ಧ ಚತುರ್ಧಶಿಯಂದು ಧ್ವಜಾರೋಹಣವಾಗಿ ಏಳನೇ ದಿವಸದಂದು ಹಗಲು ರಥಾರೋಹಣವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಶಯನೋತ್ಸವ ಅಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಪೂಜೆ, ಮರುದಿನ ಎಂಟನೇ ದಿನದಂದು ಕವಾಟೋದ್ಘಾಟನೆ, ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ, ಅವಬೃತದೊಂದಿಗೆ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಉತ್ಸವದ ಎಂಟು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ ಜರಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತ್ರೆ - ಉತ್ಸವಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸೌರ ಯುಗಾದಿ ಪತ್ತನಾಜೆ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಸೌರ ಋಗುಪಾಕರ್ಮ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಅನಂತ ವ್ರತ ಧನು ಪೂಜೆ ಮೂಡುವಾಳು ಉತ್ಸವ ಬಲಿ ಉತ್ಸವ ಸೇವೆಗಳು ಧ್ವಜರೋಹಣ ಪೇಟೆ ಸವಾರಿ ಆಯನದ ಉತ್ಸವ ಕೊಪ್ಪಲೋತ್ಸವ ಬಾಕಿಮಾರು ದೀಪೋತ್ಸವ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ದೀಪಾವಳಿ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ ದೀಪೋತ್ಸವ ಕೆರೆ ದೀಪೋತ್ಸವ ಹಗಲು ರಥರೋಹಣ ರಾತ್ರಿ ಚಂದ್ರ ಮಂಡಲ ಅವಬೃತ

ಉಲ್ಲೇಖ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. <https://kannada.oneindia.com/travel/0104-bappanadu-durga-parameshwari-mulki-dk.html>
  2. <http://rcmysore-portal.kar.nic.in/temples/shreedurgaparameshwaritemple/WaytoTemple.htm#ContactLink>