ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಿಲ್ಲೆ
	ಮೇಲಿನಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ:; ತಿರುವಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣ, ಅರನ್ಮುಳ ಕೊಟ್ಟಾರಂ, ಅರನ್ಮುಳ ಕನ್ನಡಿ, ರನ್ನಿ-ಪೆರುನಾಡ್ನಲ್ಲಿ 33 ಕಿಲೋವೋಲ್ಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕೇಂದ್ರ, ಗವಿ, ಮತ್ತು ಆನೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಕೊನ್ನಿ.
	ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ
	ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ
	Coordinates: 9°16′50″N 76°52′11″E / 9.28068°N 76.86967°E
ದೇಶ	ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯ	ಕೇರಳ
Founded by	ಕೆ. ಕೆ. ನಾಯರ್
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ	ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ
ಉಪವಿಭಾಗಗಳು	ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು: 2 ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ; ಅದೂರ್; ತಾಲೂಕುಗಳು: 5 ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ; ಅದೂರ್; ರನ್ನಿ; ಕೊನ್ನಿ; ಮಲ್ಲಪ್ಪಳ್ಳಿ;
Government
• ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್	ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಎ, IAS
• ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ	R. ಆನಂದ್. IPS
Area
• Total	2,642 km2 (1,020 sq mi)
• Rank	6ನೇ
Population (2011)
• Total	೧೧,೯೭,೪೧೨
• Density	452/km2 (1,170/sq mi)
ಭಾಷೆಗಳು
• ಅಧಿಕೃತ	ಮಲಯಾಳಂ
Time zone	UTC+5:30 (IST)
ISO 3166 code	IN-KL
Vehicle registration	KL-03 ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ,; KL-26 ಅದೂರ್,; KL-27 ತಿರುವಲ್ಲಾ,; KL-28 ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ,; KL-62 ರನ್ನಿ,; KL-83 ಕೊನ್ನಿ
HDI (2005)	0.795 ( ಉತ್ತಮ)
Website	pathanamthitta.nic.in/en/

ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಆರಂಭ	೧ ನವೆಂಬರ್ 1982
Short name	PTT
ಸಂಸ್ಥಾಪಕ	K. K. Nair
ದೇಶ	ಭಾರತ
ರಾಜಧಾನಿ	ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ	ಕೇರಳಮ್
ಸ್ಥಳದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳ	೯°೧೬′೫೦″N ೭೬°೫೨′೧೧″E
ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ	http://www.pathanamthitta.nic.in/
Category for maps or plans	Category:Maps of Pathanamthitta district
Different from	Pathanamthitta District Panchayat
Commons category	Pathanamthitta district

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ (IPA: [pɐt̪ːɐnɐn̪d̪iʈːɐ]), ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪುರಸಭೆಗಳಿವೆ: ಅದೂರ್, ಪಂಡಾಲಂ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಿರುವಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕೊನ್ನಿ, ಕೋಳಂಚೇರಿ, ರನ್ನಿ, ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಪ್ಪಳ್ಳಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.

2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1,197,412 ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ವಯನಾಡ್ ಮತ್ತು ಇಡುಕ್ಕಿ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ (14 ರಲ್ಲಿ) ಮೂರನೇ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.^[೫] ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪೋಲಿಯೋ-ಮುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.^[೬] ಜಿಲ್ಲೆಯು 10.03% ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ.^[೭] ಜಿಲ್ಲೆಯು 2,652 ಕಿಮೀ² ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.^[೮]

ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರು ಎರಡು ಮಲಯಾಳಂ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ, pathanam(ಪತ್ತನಂ) ಮತ್ತು thitta(ತಿಟ್ಟ), ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 'ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳ ಸಾಲು' ಎಂದರ್ಥ.^[೯] ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವು ಅಚನ್ಕೋವಿಲ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ

ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಿಂದೆ ಪಂಡಾಲಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಾಂಡ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.^[೧೦] 1820 ರಲ್ಲಿ ಪಂಡಾಲಂ ಅನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನ ತಿರುವಾಂಕೂರುಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತಿರುವಾಂಕೂರು ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ತಿರುವಲ್ಲಾ ಬಳಿಯ ನೆಡುಂಪ್ರಂ ಅರಮನೆ ವಲ್ಲುವನಾಡು ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಆಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ 1949 ರವರೆಗೆ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕ್ವಿಲಾನ್ ವಿಭಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.^[೧೧]

ಜಿಲ್ಲೆಯು 1 ನವೆಂಬರ್ 1982 ರಂದು ಆಗಿನ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಕೆ. ಕೆ. ನಾಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಕೆ. ಕರುಣಾಕರನ್ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಕೊಲ್ಲಂ, ಆಲಪ್ಪುಝಾ ಮತ್ತು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದೂರ್, ಕೊನ್ನಿ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ, ಕೋಳಂಚೇರಿ ಮತ್ತು ರನ್ನಿ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಪಂಡಾಲಂ, ಕುಲನಾಡ, ಅರನ್ಮುಳ, ಕುಂಬನಾಡ್, ಪರುಮಲ, ತಿರುವಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಆಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಶಬರಿಮಲೆಯನ್ನು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.^[೯]

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ನಾಡಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ದೇಶಾತುತಿ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಕವಿತಗಳು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತರಬಹುದು. ಉಣ್ಣಿಕೃಷ್ಣನ್ ಪೂಳಿಕ್ಕಾಡ್ 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ವಿವಿಧ ಕವಿಗಳಿಂದ 184 ಕವನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.^[೧೨]^{[page needed]}

ಭೌಗೋಳಿಕತೆ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟವು ಭೂಕುಸಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದು, 9°16′N 76°47′E / 9.27°N 76.78°E / 9.27; 76.78 ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು 2,637 square kilometres (1,018.15 sq mi) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.^[೧೩] ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಮತ್ತು ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಆಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೊಲ್ಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ತೆಂಕಾಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವರ್ ಮಲೈ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.^[೧೪]

ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಸುಮಾರು 800 ಮೀ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ಆಲಪ್ಪುಝಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ.^[೧೫] (ತಿರುವಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ)

ಅರಣ್ಯ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯು 1,385.27 square kilometres (534.86 sq mi) ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.^[೧೬] ಇದು ಒಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸರಿಸುಮಾರು 50% ಆಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ, ಅರೆ-ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಯುಕ್ತ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅರಣ್ಯವು ಮರ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮರವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.^{[ಸೂಕ್ತ ಉಲ್ಲೇಖನ ಬೇಕು]}

ನದಿಗಳು

ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ನದಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿವಿಧ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪಂಬಾ (176 km or 109 mi), ಇದು ಕೇರಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪುಲಚಿಮಲದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅಚನ್ಕೋವಿಲ್ ನದಿ (128 km or 80 mi) ಪಶುಕಿಡ ಮೆಟ್ಟುವಿನಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಣಿಮಲಾ ನದಿ (90 km or 56 mi) ಥಟ್ಟಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಡ ನದಿಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಪಂಬಾ, ಅಚನ್ಕೋವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಮಲಾ ನದಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಚರಂಡಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.^[೧೭]^[೧೮]

ಆಡಳಿತ

ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ

ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತವು ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳು, ಆದಾಯ ವಸೂಲಿ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಐವರು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣವು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಭೂ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ—ತಿರುವಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅದೂರ್. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗವು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ (RDO) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅವರು ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (IAS) ಅಥವಾ ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.^[೧೯] ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗವು ಹಲವಾರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಲೂಕು ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ತಾಲೂಕುಗಳು

ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಎರಡು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.^[೧೯]

ತಿರುವಲ್ಲಾ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು:^[೧೯]

ತಿರುವಲ್ಲಾ	ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ	ರನ್ನಿ^[೧೯]

ಅದೂರ್ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು:^[೧೯]

ಕೋಳಂಚೇರಿ	ಅದೂರ್	ಕೊನ್ನಿ^[೧೯]

ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು

ಅದರ ಆದಾಯ ಆಡಳಿತದ ಸುಲಭತೆ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 70 ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.^[೧೯] ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ 6 ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.^[೧೯]

ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು

ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಮೂರು ಹಂತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟವು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್, 9 ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು 57 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಏಕ-ಹಂತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 4 ಪುರಸಭೆಗಳಿವೆ.

ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು

ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ

2008 ರ ಸಂಸದೀಯ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟವು ಎಂಟರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಐದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಎರಡು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.^[೨೦]^[೨೧]

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೋಕಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ.

16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ 16ನೇ ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆ |}

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

Historical population
Year	Pop.	±% p.a.
1901	೨,೭೬,೨೫೧	—
1911	೩,೧೭,೦೭೨	+1.39%
1921	೩,೭೫,೯೩೫	+1.72%
1931	೪,೭೮,೩೪೫	+2.44%
1941	೫,೭೬,೪೩೬	+1.88%
1951	೭,೧೯,೨೭೨	+2.24%
1961	೮,೮೮,೨೭೨	+2.13%
1971	೧೦,೨೮,೨೦೮	+1.47%
1981	೧೧,೨೫,೩೪೫	+0.91%
1991	೧೧,೮೮,೩೩೨	+0.55%
2001	೧೨,೩೪,೦೧೬	+0.38%
2011	೧೧,೯೭,೪೧೨	−0.30%
ಮೂಲ:^[೨೨]

2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯು 1,197,412 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,^[೫] ಇದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಟಿಮೋರ್-ಲೆಸ್ಟೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ^[೨೩] ಅಥವಾ US ರಾಜ್ಯ ರೋಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.^[೨೪] ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 399 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಒಟ್ಟು 640 ರಲ್ಲಿ).^[೫] ಜಿಲ್ಲೆಯು 453 inhabitants per square kilometre (1,170/sq mi) ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.^[೫] 2001–2011 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ −3.12% ಆಗಿತ್ತು.^[೫] ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟವು ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 1129 ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,^[೫] ಮತ್ತು 96.93% ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 10.99% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.74% ಮತ್ತು 0.68% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.^[೫]

ಮಲಯಾಳಂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 99.13% ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.^[೨೫]

ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ 2001 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯು 1,234,016 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗೆ 467 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.^[೨೬] ಇದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ವಯನಾಡ್ ನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯಾಗಿದೆ.^[೨೭] ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಅನುಪಾತವು 1094:1000 ಆಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.^[೨೮]

ಧರ್ಮ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)^[೨೯]
ಧರ್ಮ			ಶೇಕಡಾ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ			56.93%
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ			38.12%
ಇಸ್ಲಾಂ			4.60%
ಇತರೆ ಅಥವಾ ಹೇಳದಿರುವುದು			0.35%

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು (57%) ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಬಹುಮತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತರು (ಮಲಂಕರ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್, ಮಾರ್ಥೋಮ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟಲ್) (38%) ಗಮನಾರ್ಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.^[೨೯]

ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಕಾರ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಾರು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶೇಕಡಾವಾರು (2011 ಜನಗಣತಿ)
ತಾಲೂಕು	ಹಿಂದೂಗಳು (%)	ಮುಸ್ಲಿಮರು (%)	ಕ್ರೈಸ್ತರು (%)	ಇತರೆ / ಹೇಳದಿರುವುದು (%)
ಅದೂರ್	66.68	6.52	26.54	0.26
ಕೋಳಂಚೇರಿ	61.01	4.95	33.63	0.41
ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ	43.69	4.61	51.30	0.40
ರನ್ನಿ	50.27	3.99	45.27	0.47
ತಿರುವಲ್ಲಾ	51.39	1.99	46.35	0.27

ಸಾರಿಗೆ

ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ

ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಅರನ್ಮುಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 2018 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಶಬರಿಮಲೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಎರುಮೇಲಿ ಬಳಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ 2 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 183 ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 183A. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 1, ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 7, ಮುಖ್ಯ ಪೂರ್ವ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 9 (ಕೇರಳ).

ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವು ತಿರುವಲ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇತರ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಚಂಗನಸ್ಸೇರಿ, ಚೆಂಗನ್ನೂರ್ ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಸೇರಿವೆ:

ತಿರುವಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕು: ತಿರುವಲ್ಲಾ, ಇರವಿಪೇರೂರ್, ಕಡಪ್ರ, ಕುಂಬನಾಡ್, ಪುಳ್ಳಾಡ್, ಕುಟ್ಟೂರ್, ಕವಿಯೂರ್, ನೆಡುಪ್ರಂ
ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕು: ವೆನ್ನಿಕುಲಂ, ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ, ಎಳುಮತ್ತೂರ್, ಕಲ್ಲೂಪ್ಪಾರ
ರನ್ನಿ ತಾಲೂಕು: ರನ್ನಿ, ವಡಸ್ಸೇರಿಕರ, ಅತಿಕ್ಕಾಯಂ, ವೆಚೂಚಿರ, ಥಡಿಯೂರ್
ಕೋಳಂಚೇರಿ ತಾಲೂಕು: ಅರನ್ಮುಳ, ಕೋಳಂಚೇರಿ, ಕಿಡಂಗನ್ನೂರ್, ಕುಂಬಾಝ, ಕುಲನಾಡ, ಎಳಂತೂರ್
ಅದೂರ್ ತಾಲೂಕು: ಅದೂರ್, ಪಂಡಾಲಂ, ಕಳಂಜೂರ್, ಕೊಡುಮೋನ್, ಎನಾದಿಮಂಗಲಂ
ಕೊನ್ನಿ ತಾಲೂಕು: ಕೊನ್ನಿ, ಕೂಡಲ್, ಚಿಟ್ಟಾರ್, ಸೀತಾತೋಡ್, ತನ್ನಿತೋಡೆ, ಅರುವಾಪುಳಂ

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

ಹಲವಾರು ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು "ಯಾತ್ರಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.^[೩೦] ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಾಲಯದ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅಂದಾಜು 3 ರಿಂದ 4 ಮಿಲಿಯನ್ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.^[೩೧] ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾದ ಅಯ್ಯಪ್ಪನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.

ಚೇರುಕೊಲ್ಪುಳ ಹಿಂದೂ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಕಡಮ್ಮನಿಟ್ಟ ದೇವಿ ದೇವಾಲಯ, 10ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿಯೂರ್ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ, ಅರನ್ಮುಳದಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅನಿಕ್ಕಟ್ಟಿಲಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಂ^[೩೨] ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಪಂಡಾಲಂನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ವಲಿಯಕೊಯಿಕಲ್ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ, ಮನ್ನಾಡಿಯಲ್ಲಿ ವೇಳು ತಂಪಿ ದಳವರ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಮುಲೂರ್ ಸ್ಮಾರಕ (ಮುಲೂರ್ ಸ್ಮಾರಕ) ಸೇರಿವೆ. ಪಂಡಾಲಂ ಪ್ರಾಚೀನ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಚೇರುಕೊಲ್ಪುಳ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಂಬಾ ನದಿಯ ಮರಳು ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚೇರುಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಯಿರೂರ್-ಚೇರುಕೊಲ್ಪುಳ ಹಿಂದೂಮಥ ಮಹಾ ಮಂಡಲಂ ಅವರು ಅಯಿರೂರ್ ಗ್ರಾಮದ ವಿದ್ಯಾಧಿರಾಜ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.^[೩೩]

ಜಿಲ್ಲೆಯು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನವಾದ ಮಾರಮೋನ್ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.^[೩೪] ಇದು ಮಲಂಕರ ಮಾರ್ಥೋಮ ಸಿರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ನಡೆಸುವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳಿಂದ ಸುವಾರ್ತೆ ಬೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಪಂಬಾ ನದಿಯ ಮರಳು ತಳದಲ್ಲಿ ಮಾರಮೋನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಲಂಕರ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ನಡೆಸುವ ಮಕ್ಕಂಕುನ್ನು ಸಮ್ಮೇಳನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಮಕ್ಕಂಕುನ್ನುನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಾರಮೋನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ: ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನ

ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೈಸ್ತ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಪರುಮಲ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್, ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯೋಸ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ (http://parumalachurch.org) ಇದು ಸಂತ ಗ್ರೆಗೋರಿಯೋಸ್ (ಪರುಮಲ ತಿರುಮೇನಿ) ಅವರ ಸಮಾಧಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈ ಚರ್ಚ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಚಂದನಪಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಂದನಪಲ್ಲಿ ವಲಿಯಪಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಂದನಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಮೈಲಾಪ್ರ ಅಥವಾ ಮೈಲಾಪ್ರ ವಲಿಯಪಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಕ್ಕಿಟ್ಟೇಲ್ ಪಲ್ಲಿ (ചക്കിട്ടേൽ പള്ളി) ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರ:Mylapra Valiyapalli.png

ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ಮೈಲಾಪ್ರ

ಕೆಲವು ಇತರ ಕ್ರೈಸ್ತ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ನಿರಣಂನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್, ನಿಲಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಎಕ್ಯುಮೆನಿಕಲ್ ಚರ್ಚ್, ಭಾರತದ ಸಿರಿಯಾಕ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ಮೋರ್ ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಡೇರೋ ಮಂಜಿನಿಕ್ಕರ, ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಜಾಕೋಬೈಟ್ ಚರ್ಚ್, ಪರುಮಲ ಸೆಮಿನರಿ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್, ತುಂಪಮೋನ್ ಇದನ್ನು ತುಂಪಮೋನ್ ವಲಿಯ ಪಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಲಂಕರ ಓರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ನ ತುಂಪಮೋನ್ ಡಯಾಸಿಸ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ನಿರಣಂ ಮತ್ತು ನಿಲಕ್ಕಲ್ (ಚಾಯಲ್) ನಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚುಗಳು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅಪೊಸ್ತಲ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಏಳು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.^[೩೫]^[೩೬] ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಜಮಾ — ಅಲ್ ಮಸೀದಿಯ ಬಣ್ಣದ ಚಂದನಕ್ಕುಡಮ್ ಹಬ್ಬವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಾರಮೋನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಮಾರಮೋನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಳಂಚೇರಿ ಸೇತುವೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪಾ ನದಿಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಮರಳು-ತಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾರ್ ಥೋಮ ಚರ್ಚ್ನ ಮಿಷನರಿ ವಿಂಗ್ ಆಗಿರುವ ಮಾರ್ ಥೋಮ ಸುವಾರ್ತಾ ಸಂಘವು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ (ಫುಲ್ ಗಾಸ್ಪೆಲ್), ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ, ತಿರುವಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪೆಂಟೆಕೋಸ್ಟಲ್ ಕ್ರೈಸ್ತರ ದೊಡ್ಡ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇತರ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರನ್ಮುಳ ಅದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೋಹದ ಕನ್ನಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವು ದೋಣಿ ಓಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳ ಶಾಲೆಯು ವಿದೇಶಿ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾವಿದ ಲೂಬಾ ಶಿಲ್ಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಶಾಲೆಯು ಕಥಕ್ಕಳಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಳರಿಪ್ಪಯಟ್ಟು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅರನ್ಮುಳದಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆ ಅರನ್ಮುಳ ಅರಮನೆ 100 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.^[೩೭]

ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅದರ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಪೆರುಂತೇನರುವಿ ಜಲಪಾತ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕಕ್ಕಿ ಜಲಾಶಯ, ಮೂಳಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಯಾರ್ನಲ್ಲಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸ್ಥಳಗಳು, ಕೊನ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ಆನೆ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಚರಲ್ಕುನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಜನವರಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ ಶಬರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪ್ರಚಾರ ಮಂಡಳಿಗಳು (DTPC) ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ

ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹುಲಿಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಗೌರ್, ಜಿಂಕೆ, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲು, ಸಿಂಹ-ಬಾಲದ ಮಕಾಕ್, ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಲಬಾರ್ ಬೂದು ಮುಖವಾಡ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಹಾರ್ನ್ಬಿಲ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯಪಕ್ಷಿ, ಮರಕುಟಿಗ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು.

ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬೆದರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು ಸಹ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.^[೧೭]^[೩೮]

ಕ್ರೀಡೆಗಳು

ಅರನ್ಮುಳ ದೋಣಿ ಓಟವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಹಬ್ಬದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಾವು ದೋಣಿ ಓಟವನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅರನ್ಮುಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಓಟವು ದೋಣಿಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮರಮಡಿಮತ್ಸರಂ (ಎತ್ತು ಓಟ) ಮತ್ತೊಂದು ಅಂತಹ ಕಾಲೋಚಿತ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾನುವಾರು ಜಾತ್ರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓಟವನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.^[೩೯]

ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ

U. ಶಿವರಾಮನ್ ನಾಯರ್ (1952), 1951 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕ್ವಿಲಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆ (PDF), ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ತಿರುವಾಂಕೂರು-ಕೊಚ್ಚಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ
M. K. ದೇವಸ್ಸಿ (1965), 1961 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕ್ವಿಲಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆ (PDF), ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ಮಿನಿಕಾಯ್, ಮತ್ತು ಅಮಿಂದಿವಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ
ಶೀಲಾ ಥಾಮಸ್ (2003), 2001 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ (ಭಾಗ-A&B) (PDF), ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2014–15), ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ - ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ (ಭಾಗ-A) 2011 (PDF), ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2014–15), ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ - ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ (ಭಾಗ-B) 2011 (PDF), ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಕೆ.ಕೆ. ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಕಲೆಗಾಗಿ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ತನ್ನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ". ದ ಹಿಂದೂ. Retrieved 29 April 2017.
↑ "ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ | ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತ". Pathanamthitta.nic.in. Retrieved 22 July 2026.
↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು?". Pathanamthitta.keralapolice.gov.in. Retrieved 22 July 2026.
↑ "ಕೇರಳ | UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ". UNDP. Archived from the original on 2022-05-18. Retrieved 2026-08-04.
1 2 3 4 5 6 7 "ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.
↑ "ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್-ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. Archived from the original on 2010-01-11. Retrieved 2009-08-27.
↑ ವಿಜ್ಜುಯಾಲಿಟಿ. "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ, ಭಾರತ, ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯನಾಶ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು | GFW". Globalforestwatch.org (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2025-08-25.
1 2 "ಇತಿಹಾಸ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 29 ಜುಲೈ 2009. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ "ಇತಿಹಾಸ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 19 December 2024. Retrieved 2009-08-27.
↑ ಶುಂಗೂನ್ನಿ ಮೇನನ್, P. (1878). ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಮದ್ರಾಸ್, ಹಿಗ್ಗಿನ್ಬೋಥಮ್.
↑ ಉಣ್ಣಿಕೃಷ್ಣನ್ ಪೂಳಿಕ್ಕಾಡ್, ″ದೇಶಾತುತಿ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಕವಿತಗಳು″, ಲೆನ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಅದೂರ್, 2012
↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾಬೇಸ್" (PDF). ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. 2006. Archived from the original (PDF) on 2008-11-22. Retrieved 2009-08-25.
↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ". ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. Retrieved 2009-08-25.
↑ "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ- ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 29 ಜುಲೈ 2009. Retrieved 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ "ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2007-05-14. Retrieved 2009-08-24.
1 2 "ಪಂಪಾ ಮಾಲಿನ್ಯ". ಪಂಪಾ ಪರಿರಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ, N.G.O. Archived from the original on 2009-05-06. Retrieved 2009-08-27.
↑ "ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು — ಕೇರಳ". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2 ನವೆಂಬರ್ 2006. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು, ತಾಲೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು". ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 16 June 2022.
↑ "ಕೇರಳದ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು - 2008". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಕುಟ್ಟೂರ್ (2008-01-31). "ಕಿರಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮನ್ನಣೆ". ದ ಹಿಂದೂ.
↑ 1901 ರಿಂದ ದಶಕಾಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆ
↑ US ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್. "ದೇಶದ ಹೋಲಿಕೆ: ಜನಸಂಖ್ಯೆ". Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 2011-10-01. ಟಿಮೋರ್-ಲೆಸ್ಟೆ 1,177,834 ಜುಲೈ 2011 ಅಂದಾಜು.
↑ "2010 ರ ನಿವಾಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಡೇಟಾ". U. S. ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೋ. Archived from the original on 2013-10-19. Retrieved 2011-09-30. ರೋಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ 1,052,567
↑ "ಟೇಬಲ್ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". Censusindia.gov.in. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.
↑ "ಡೇಟಾ ಶೀಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. Retrieved 2009-08-27.
↑ "ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original (PDF) on 25 June 2003. Retrieved 2009-08-27.
↑ "ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ — ಕೇರಳ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 2009-08-27.
1 2 "ಟೇಬಲ್ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ. 2011.
↑ "ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು". ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. Archived from the original on 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009. Retrieved 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ "ಶಬರಿಮಲೆ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ". ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. Archived from the original on 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2009. Retrieved 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.
↑ "ಅನಿಕ್ಕಟ್ಟಿಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ :: ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ :: ಅನಿಕಾಡು::ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". anikkattilamma.com. Retrieved 2017-01-03.
↑ ಚೇರುಕೊಲ್ಪುಳ, ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ
↑ "ಮಾರಮೋನ್". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 3 ಜನವರಿ 2011. Retrieved 10 ಜುಲೈ 2010.
↑ "ಭಾರತದ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅಪೊಸ್ತಲ". ಸೇಂಟ್.ಥಾಮಸ್ ಸಿರೋ ಮಲಬಾರ್ ಮಿಷನ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ. Archived from the original on 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010. Retrieved 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009.
↑ "ಸಿರೋ ಮಲಬಾರ್ ಚರ್ಚ್ ಇತಿಹಾಸ". ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಿರೋ-ಮಲಬಾರ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್. Archived from the original on 2008-06-04. Retrieved 2009-09-15.
↑ "ಅರನ್ಮುಳ". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2010-05-31. Retrieved 2010-10-07.
↑ "TDB ಇಂದು ನಿಲಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿದೆ". ದ ಹಿಂದೂ. 2005-06-16. Archived from the original on 2012-11-06. Retrieved 2009-08-27.
↑ "ಮರಮಡಿಮತ್ಸರಂ". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 1 ಮಾರ್ಚ್ 2012. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

Wikivoyage has a travel guide for Pathanamthitta.

[1] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಕೆ.ಕೆ. ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಕಲೆಗಾಗಿ ಕಲೆಕ್ಟರೇಟ್ ತನ್ನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ". ದ ಹಿಂದೂ. Retrieved 29 April 2017.

[2] "ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ | ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತ". Pathanamthitta.nic.in. Retrieved 22 July 2026.

[3] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು?". Pathanamthitta.keralapolice.gov.in. Retrieved 22 July 2026.

[unhdi-gdl-4] "ಕೇರಳ | UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ". UNDP. Archived from the original on 2022-05-18. Retrieved 2026-08-04.

[districtcensus-5] 1 2 3 4 5 6 7 "ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.

[6] "ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್-ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[7] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. Archived from the original on 2010-01-11. Retrieved 2009-08-27.

[8] ವಿಜ್ಜುಯಾಲಿಟಿ. "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ, ಭಾರತ, ಕೇರಳ ಅರಣ್ಯನಾಶ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು | GFW". Globalforestwatch.org (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2025-08-25.

[ptahistory-9] 1 2 "ಇತಿಹಾಸ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 29 ಜುಲೈ 2009. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[10] "ಇತಿಹಾಸ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 19 December 2024. Retrieved 2009-08-27.

[11] ಶುಂಗೂನ್ನಿ ಮೇನನ್, P. (1878). ಆರಂಭಿಕ ಕಾಲದಿಂದ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಮದ್ರಾಸ್, ಹಿಗ್ಗಿನ್ಬೋಥಮ್.

[12] ಉಣ್ಣಿಕೃಷ್ಣನ್ ಪೂಳಿಕ್ಕಾಡ್, ″ದೇಶಾತುತಿ: ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಕವಿತಗಳು″, ಲೆನ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ಅದೂರ್, 2012

[ptadb06-13] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾಬೇಸ್" (PDF). ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. 2006. Archived from the original (PDF) on 2008-11-22. Retrieved 2009-08-25.

[14] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ". ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. Retrieved 2009-08-25.

[15] "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ- ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 29 ಜುಲೈ 2009. Retrieved 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[indiacensus-16] "ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2007-05-14. Retrieved 2009-08-24.

[pampapollution-17] 1 2 "ಪಂಪಾ ಮಾಲಿನ್ಯ". ಪಂಪಾ ಪರಿರಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ, N.G.O. Archived from the original on 2009-05-06. Retrieved 2009-08-27.

[18] "ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು — ಕೇರಳ". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2 ನವೆಂಬರ್ 2006. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[ptnrvn-19] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. "ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಗ್ರಾಮಗಳು, ತಾಲೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು". ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 16 June 2022.

[20] "ಕೇರಳದ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು - 2008". ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 3 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[21] ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಕುಟ್ಟೂರ್ (2008-01-31). "ಕಿರಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮನ್ನಣೆ". ದ ಹಿಂದೂ.

[22] 1901 ರಿಂದ ದಶಕಾಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆ

[cia-23] US ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್. "ದೇಶದ ಹೋಲಿಕೆ: ಜನಸಂಖ್ಯೆ". Archived from the original on 13 June 2007. Retrieved 2011-10-01. ಟಿಮೋರ್-ಲೆಸ್ಟೆ 1,177,834 ಜುಲೈ 2011 ಅಂದಾಜು.

[24] "2010 ರ ನಿವಾಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಡೇಟಾ". U. S. ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೋ. Archived from the original on 2013-10-19. Retrieved 2011-09-30. ರೋಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ 1,052,567

[languages-25] "ಟೇಬಲ್ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". Censusindia.gov.in. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.

[26] "ಡೇಟಾ ಶೀಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. Retrieved 2009-08-27.

[27] "ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ" (PDF). ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original (PDF) on 25 June 2003. Retrieved 2009-08-27.

[28] "ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ — ಕೇರಳ". ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Retrieved 2009-08-27.

[religion-29] 1 2 "ಟೇಬಲ್ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ. 2011.

[30] "ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು". ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. Archived from the original on 27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009. Retrieved 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[31] "ಶಬರಿಮಲೆ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತಾ ದೇವಾಲಯ". ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ — ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ. Archived from the original on 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2009. Retrieved 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[anikkattilamma-32] "ಅನಿಕ್ಕಟ್ಟಿಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ ಮಲ್ಲಪ್ಳ್ಳಿ :: ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ :: ಅನಿಕಾಡು::ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ". anikkattilamma.com. Retrieved 2017-01-03.

[33] ಚೇರುಕೊಲ್ಪುಳ, ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ

[34] "ಮಾರಮೋನ್". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 3 ಜನವರಿ 2011. Retrieved 10 ಜುಲೈ 2010.

[35] "ಭಾರತದ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಅಪೊಸ್ತಲ". ಸೇಂಟ್.ಥಾಮಸ್ ಸಿರೋ ಮಲಬಾರ್ ಮಿಷನ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ. Archived from the original on 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010. Retrieved 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009.

[36] "ಸಿರೋ ಮಲಬಾರ್ ಚರ್ಚ್ ಇತಿಹಾಸ". ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಿರೋ-ಮಲಬಾರ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ಯಾರಿಷ್. Archived from the original on 2008-06-04. Retrieved 2009-09-15.

[37] "ಅರನ್ಮುಳ". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. Archived from the original on 2010-05-31. Retrieved 2010-10-07.

[38] "TDB ಇಂದು ನಿಲಕ್ಕಲ್ನಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿದೆ". ದ ಹಿಂದೂ. 2005-06-16. Archived from the original on 2012-11-06. Retrieved 2009-08-27.

[39] "ಮರಮಡಿಮತ್ಸರಂ". ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ. Archived from the original on 1 ಮಾರ್ಚ್ 2012. Retrieved 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2009.

[೧]

[೨]

[೩]

[೪]

[೫]

[೬]

[೭]

[೮]

[೯]

[೧೦]

[೧೧]

[೧೨]

[೧೩]

[೧೪]

[೧೫]

[೧೬]

[೧೭]

[೧೮]

[೧೯]

[೨೦]

[೨೧]

[೨೨]

[೨೩]

[೨೪]

[೨೫]

[೨೬]

[೨೭]

[೨೮]

[೨೯]

[೩೦]

[೩೧]

[೩೨]

[೩೩]

[೩೪]

[೩೫]

[೩೬]

[೩೭]

[೩೮]

[೩೯]

v t e ಕೇರಳ
ರಾಜಧಾನಿ: ತಿರುವನಂತಪುರಂ
ಚಿಹ್ನೆಗಳು	ಪಕ್ಷಿ ದೊಡ್ಡ ಮೂಗುಕೊಕ್ಕು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಾಣಿ ಭಾರತೀಯ ಆನೆ ಮರ ತೆಂಗಿನ ಮರ ಹೂವು ಕಣಿಕೊನ್ನೆ ಮೀನು ಕರಿಮೀನು
ವಿಷಯಗಳು	ಕಲೆಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಇತಿಹಾಸ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಜಿಲ್ಲೆಗಳು	ತಿರುವನಂತಪುರಂ KL-01 ಕೊಲ್ಲಂ KL-02 ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ KL-03 ಆಲಪ್ಪುಳ್ಳ KL-04 ಕೊಟ್ಟಾಯಂ KL-05 ಇಡುಕ್ಕಿ KL-06 ಎರ್ನಾಕುಲಂ KL-07 ತ್ರಿಶೂರ್ KL-08 ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ KL-09 ಮಲಪ್ಪುರಂ KL-10 ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ KL-11 ವಯನಾಡ್ KL-12 ಕಣ್ಣೂರ್ KL-13 ಕಾಸರಗೋಡು KL-14
ನಗರ ನಿಗಮಗಳು	ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಕೊಚ್ಚಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕೊಲ್ಲಂ ತ್ರಿಶೂರ್
ಪುರಸಭೆಗಳು	ಅದೂರ್ ಆಲಪುಳ ಆಲುವಾ ಅಂಗಮಾಲಿ ಅತ್ತಿಂಗಲ್ ಚಾಲಕ್ಕುಡಿ ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ ಚವಕ್ಕಾಡ್ ಚೆಂಗನ್ನೂರ್ ಚೇರ್ತಲ ಚಿಟ್ಟೂರ್ ತತ್ತಮಂಗಲಂ ಈಳೂರ್ ಗುರುವಾಯೂರ್ ಇರಿಂಜಾಲಕುಡ ಕಳಮಶ್ಶೇರಿ ಕಲ್ಪೆಟ್ಟ ಕಂಹಂಗಾಡ್ ಕಣ್ಣೂರ್ ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಕಾಯಂಕುಲಂ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಕೂತುಪರಂಬ ಕೊತಮಂಗಲಂ ಕೊಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ಕುನ್ನಂಕುಲಂ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮಂಜೇರಿ ಮರಡು ಮತ್ತನ್ನೂರ್ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮುವತ್ತುಪುಳ್ಳ ನೆಡುಮಂಗಾಡ್ ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರ ನಿಲಂಬೂರ್ ನೀಲೇಶ್ವರಂ ಉತ್ತರ ಪರವೂರ್ ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ ಪಾಲ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಪರವೂರ್ (ದಕ್ಷಿಣ) ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಪಯ್ಯನ್ನೂರ್ ಪೆರಿಂತಲ್ಮನ್ನ ಪೆರುಂಬಾವೂರು ಪೊನ್ನಾನಿ ಪುನಲೂರ್ ಶೋರನೂರ್ ತಲಶ್ಶೇರಿ ತಲಿಪರಂಬ ತಿರುವಲ್ಲ ತೊಡುಪುಳ್ಳ ತ್ರಿಕ್ಕಾಕರ ತ್ರಿಪುಣಿತುರಾ ತಿರೂರ್ ವಡಕರ ವೈಕೊಂ ವರ್ಕಲ
ತಾಲೂಕುಗಳು	ಅದೂರ್ ಅಲಥೂರ್ ಆಲುವಾ ಅಂಬಲಪ್ಪುಳ್ಳ ಚಂಗನಾಶ್ಶೇರಿ ಚವಕ್ಕಾಡ್ ಚೆಂಗನ್ನೂರ್ ಚೇರ್ತಲ ಚಿಟ್ಟೂರ್ ಚಿರಯಿಂಕೀಳು ದೇವಿಕುಳಂ ಇರನಾಡ್ ಹೊಸದುರ್ಗ ಕನಯನ್ನೂರ್ ಕಂಜಿರಪಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರ್ ಕಾರ್ತಿಕಪ್ಪಲ್ಲಿ ಕರುನಾಗಪಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಕೊಚ್ಚಿ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಕೊಲ್ಲಂ ಕೊತಮಂಗಲಂ ಕೊಟ್ಟಾರಕ್ಕರ ಕೊಟ್ಟಯಂ ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ಕೋಝೆಂಚೇರಿ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಕುನ್ನತ್ತೂರ್ ಕುನ್ನತ್ತುನಾಡು ಕುಟ್ಟನಾಡು ಮಲ್ಲಪ್ಪಲ್ಲಿ ಮನಂತವಾಡಿ ಮನ್ನಾರ್ಕ್ಕಾಡ್ ಮಾವೆಲಿಕ್ಕರ ಮೀನಾಚಿಲ್ ಮುಕುಂದಪುರಂ ಮುವತ್ತುಪುಳ್ಳ ನೆಡುಮಂಗಾಡ್ ನೆಯ್ಯಾಟ್ಟಿಂಕರ ನಿಲಂಬೂರ್ ಒಟ್ಟಪ್ಪಾಳಂ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಪರವೂರ್ ಪತ್ತನಾಪುರಂ ಪೀರ್ಮೇಡ್ ಪೊನ್ನಾನಿ ರನ್ನಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿ ತಲಿಪರಂಬ ತಲಪ್ಪಿಲ್ಲಿ ತಲಶ್ಶೇರಿ ತಿರೂರಂಗಾಡಿ ತಿರುವಲ್ಲ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ತೊಡುಪುಳ್ಳ ತ್ರಿಶೂರ್ ತಿರೂರ್ ಉದುಂಬಂಚೋಳ ವಡಕರ ವೈಕೊಂ ವಲ್ಲುವನಾಡ್ ವೈತಿರಿ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು	ಮಲಬಾರ್ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಮಲಬಾರ್ ಕೊಚ್ಚಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ದಕ್ಷಿಣ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಮಧ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರು