ಕನಕಾಚಲಪತಿ ದೇವಾಲಯ
ಕನಕಾಚಲಪತಿ ದೇವಾಲಯ | |
|---|---|
Hindu Temple | |
 Kanakachalapathi temple (16th century) | |
  ಕನಕಾಚಲಪತಿ ದೇವಾಲಯ Location in Karnataka, India | |
| ದೇಶ |  India |
| ರಾಜ್ಯ | ಕರ್ನಾಟಕ |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಕೊಪ್ಪಳ |
| Languages | |
| • Official | ಕನ್ನಡ |
| ಸಮಯ ವಲಯ | UTC+5:30 (IST) |
| PIN | 583283 |
| ಹತ್ತಿರದ ನಗರ | ಗಂಗಾವತಿ |
ಕನಕಗಿರಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳ. ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕನಕಗಿರಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಂಪಿಗೆ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಕಾಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಹಂಪೆ, ಕಣ್ಣಿದ್ದವರಿಗೆ ಕನಕಗಿರಿ ಎಂಬ ಮಾತು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತ.[೧]
ಐತಿಹ್ಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕನಕಗಿರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಗಿರಿ ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟ ಇಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕನಕಮುನಿಗಳು ತಪವನ್ನಾಚರಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರೆಂದು, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನ ಅರ್ಥಾತ್ ಕನಕವೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಗಿರಿಗೆ ಕನಕಗಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಾಂದ ಪುರಾಣದ ತುಂಗಾಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕನಕಗಿರಿಯ ಸ್ಥಳವರ್ಣನೆ ಇದೆ ಕನಕಾಚಲಪತಿಯ ಅಷ್ಟೋತ್ತರವೂ ಇದೆ. ಪುರಂದರದಾಸರು, ವಿಜಯದಾಸರು, ಜಗನ್ನಾಥ ದಾಸರು ಈ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.[೨].ಈ ಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ, ಜಯಂತಿ, ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾದ ಗೋಪಿಕಾ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುವ ಕಾರಣ ಇದು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆನಿಸಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಮೌರ್ಯ ದೊರೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕನಕಗಿರಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. 2ನೇ ಶತಮಾನದ ಗ್ರೀಕ್ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಾಲಮಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಕಲ್ಲಿಗೇರಿಸ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳವೇ ಕನಕಗಿರಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದೂ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಶಾತವಾಹನರು, ಕದಂಬರು, ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಳಚೂರ್ಯರು, ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು, ಮರಾಠರು ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಳಿದ ಈ ನಾಡು ವಿಜಯನಗರದರಸರ ಪಾಳೆಯಗಾರ ಗುಜ್ಜಲ ವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಮಾರರಾಮನ ತಾಯಿ ಹರಿಯಾಲ ದೇವಿ ಈ ಗುಜ್ಜಲ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳೆಂದೂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮದೇವತೆ ಉಡುಚುಲಮ್ಮ ಅಂದರೆ ರೋಗ ನಿರೋದಕ ದೇವತೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಗುಜ್ಜರ ವಂಶದ ಮೊದಲ ದೊರೆ ಪರಸಪ್ಪ ನಾಯಕ (1436-1510)ನ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ತಿರುಪತಿ ಗಿರಿವಾಸ ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶ ಕನಕಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹನಾಗಿ ತಾನು ನೆಲೆಸಿ ಭಕ್ತರ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನಂತೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆತ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಟ ವಿಜಯನಗರದ ಅಧಿಪತಿ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡನಂತೆ. ಆಗ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು 12ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಉಂಬಳಿ ನೀಡಿ, ಪಾಳೆಯ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿ ಕನಕಾಚಲಪತಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು.
ಇದುವೇ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯ್ತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮಹಿಮೆ ಅರಿತ ವಿಜಯನಗರದ ದೊರೆಗಳಾದ ಸಾಳ್ವ ನರಸಿಂಹ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು, ಅಚ್ಚ್ಯುತರಾಯರು ಕನಕಾಚಲಪತಿಯ ಭಕ್ತರಾದರೆಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕನಕಗಿರಿಯ ನಾಯಕರಿಗೂ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪಾಳೆಯಗಾರ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂದು, ಈ ಎರಡೂ ವಂಶಗಳ ನಡುವೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಇಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯ ನಯನ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯರಂಗ ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರರ ವಿವಾಹದ ಹಾಗೂ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣ, ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಹಾಗೂ ಮತ್ತಿತರ ಅಪರೂಪದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವರ್ಣ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಪಂಚಕಳಶಗಳಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಮನಮೋಹಕ.
ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕನಕಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೆಂಕಟಪತಿ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಜಲಕ್ರೀಡಾ ಭವನವಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಂಟಪಗಳು, ಉಪ್ಪರಿಗೆಗಳಿವೆ. ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಥುನ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಶೃಂಗಾರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿ ನವಾಬರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಗಜಾಸುರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ನಟರಾಜ, ಹಂಪಿಯ ಕಲ್ಲಿನರಥವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಅಪೂರ್ಣವಾದ ಕಲ್ಲಿನರಥವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ತಿರುಪತಿಯ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಪುಷ್ಕರಣಿ, ನರಸಿಂಹತೀರ್ಥ ಅದರ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯ ನೋಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳು.
ಜಾತ್ರೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್) ಕನಕಾಚಲಪತಿಗೆ ತಿರುಪತಿಯ ವೆಂಕಟೇಶನಿಗೆ ನಡೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ವೈಭವದ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 1905ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬೃಹತ್ ರಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತ, ರಾಮಾಯಣದ ಕಥಾನಕಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ.
ಜಾತ್ರೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಕುರಾರ್ಪಣ, ಧ್ವಜಾರೋಹಣ, ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, ಬಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ, ಶೇಷೋತ್ಸವ, ಗರುಡೋತ್ಸವ, ಉಯ್ಯಾಲೋತ್ಸವ, ಗಜೋತ್ಸವ, ಶಯನೋತ್ಸವ, ವಸಂತೋತ್ಸವ ಮೊದಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ↑ "Protected Monuments in Karnataka". Archaeological Survey of India, Government of India. Indira Gandhi National Center for the Arts accessdate 4 June 2015.
- ↑ "Koppal". Karnataka.com accessdate 4 June 2015.
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕನಕಗಿರಿ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ (Kanakagiri Temple History)ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರು: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ಸ್ವರ್ಣಗಿರಿ" ಅಥವಾ "ಸುವರ್ಣಗಿರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಕ ಮುನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ 'ಕನಕಗಿರಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.ನಿರ್ಮಾಣ: ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 15-16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಕನಕಗಿರಿಯ ನಾಯಕರು (ಪಾಳೆಯಗಾರರು) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಗುಜ್ಜಲ ವಂಶದ ಪರಸಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.ದೇವತೆ: ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ಶ್ರೀ ಕನಕಾಚಲಪತಿ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ) ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೊಬಗು: ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಬೃಹತ್ ಗೋಪುರಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಯಾಳಿ (Yali) ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ರಾಜ-ರಾಣಿಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್) ನಡೆಯುವ ಕನಕಾಚಲಪತಿ ಜಾತ್ರೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
೨. ವೆಂಕಟಪತಿ ಬಾವಿ (ವೆಂಕಟಬಾವಿ) ವಿಶೇಷತೆಗಳುದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಈ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಾವಿ (Stepwell) ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೆಸರು: 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕನಕಗಿರಿಯ ದೊರೆ ಒಂದನೇ ಕನಕಪ್ಪ ಉಡಚನಾಯಕರ ಸಹೋದರನಾದ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕ ಈ ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 'ವೆಂಕಟಪತಿ ಬಾವಿ' ಅಥವಾ 'ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಬಾವಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'ಲಕ್ಷ ಬಾವಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು: ಈ ಸುಂದರವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವರಾಹಗಳನ್ನು (ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು) ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು 'ಲಕ್ಷ ಬಾವಿ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ: ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾವಿಯಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಸುಂದರ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಜಲಾಶಯವಿದ್ದು, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರಾಂಡಾಗಳಿವೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳ ಮಾದರಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ.ಏತದ ಕಟ್ಟೆ (Ethakatte): ಬಾವಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು 'ಏತ ನೀರಾವರಿ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನೀರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಕನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಶಿಲ್ಪಕಲೆ: ಬಾವಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಗುಡಿಯಿದೆ, ಅದರ ಮುಂದೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಂದ್ರಶಿಲೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಹಗಳು ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಸೈನಿಕರು ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಸಿಂಹಗಳ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಕಲ್ಲಿನ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು (Stone Balls) ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು (ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ).ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ನಾನ ಗೃಹ: ಇದನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ರಾಜಭೋಗದ ಸ್ನಾನಗೃಹವಾಗಿ (Royal Bath) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕರ ನಿವಾಸವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಾಜನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ – “Venkatapati Bavi, Kanakagiri”: ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಬಾವಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ.
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ – “Kanakachalapathi (Lakshmi Narasimha) Temple, Kanakagiri”: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ರಾಜರು, ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ – ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾದಾಯ ದತ್ತಿ ಇಲಾಖೆ (HRCE): ಶ್ರೀ ಕನಕಾಚಲಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲಾತಿ.
Karnataka Tourism: ಕನಕಗಿರಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸುವರ್ಣಗಿರಿ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕನಕಾಚಲಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾಹಿತಿ.