ಉಮಾ ಶಂಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್

Uma Shankar Dikshit
11th Governor of West Bengal
ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ 2 October 1984 – 12 August 1986
Chief Minister	Jyoti Basu
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ	Satish Chandra (acting)
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ	Saiyid Nurul Hasan
2nd Governor of Karnataka
ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ 10 January 1976 – 2 August 1977
Chief Minister	D. Devaraj Urs
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ	Mohan Lal Sukhadia
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ	Govind Narain
10th Minister of Home Affairs
ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ 5 February 1973 – 10 October 1974
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ	Indira Gandhi
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ	Indira Gandhi
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ	Kasu Brahmananda Reddy
Minister of Health and Family Welfare
ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ 19 May 1971 – 5 February 1973
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ	Indira Gandhi
ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ	Kodardas Kalidas Shah
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ	Raghunath Keshav Khadilkar (As MoS)
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಜನನ	12 January 1901 Ugu, North-Western Provinces, British India (Now in Uttar Pradesh, India)
ಮರಣ	30 May 1991(1991-05-30) (aged 90) New Delhi, India
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ	Indian National Congress
ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ	Christ Church College, Kanpur

ಉಮಾ ಶಂಕರ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.ಇವರು ಕಾನ್‍ಪುರ್‍‍ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೦ ಜನೆವರಿ ೧೯೭೬ ರಿಂದ ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೭೭ ವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಜನವರಿ 12, 1901 ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನಾವೋದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು . ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ರಾಮ್ ಸರೂಪ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶಿವ ಪ್ಯಾರಿ ದೇವಿ. ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ವಿನೋದ್ ದೀಕ್ಷಿತ್. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಅವರು ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಗಣೇಶ್ ಶಂಕರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯವರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೀವನವು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ , ರಾಮತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು. ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ (ಜನನ ಜನವರಿ 12, 1901, ಉನ್ನಾವೋ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ; ಮರಣ ಮೇ 30, 1991, ನವದೆಹಲಿ) ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಆರಾಧಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನಾವೋ ಹೆಸರಿನ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ಕುಟುಂಬದಂತೆ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.

ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಜನವರಿ 12, 1901 ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಉನ್ನಾವೋ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ರಾಮ್ ಸರೂಪ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶಿವ ಪ್ಯಾರಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಕಾನ್ಪುರದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ಕುಟುಂಬ

ಉಮಾ ಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ವಿನೋದ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ (ಐಎಎಸ್) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಉಮಾ ಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಂದೀಪ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಪೂರ್ವ ದೆಹಲಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು .

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ

ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಬಿಎ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಗಣೇಶ್ ಶಂಕರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯವರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ರಾಮತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಣನೀಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು

ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಖಜಾಂಚಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ' ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ' ನಂತಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ, ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ , ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 26/04/1961 ರಿಂದ 02/04/1964 ರವರೆಗೆ, ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ 03/04/1964 ರಿಂದ 02/04/1970 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ 03/04/1970 ರಿಂದ 02/04/1976 ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಗವರ್ನರ್

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು - ೧೯೭೬ ರಿಂದ ೧೯೭೭ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು - ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೮೬

ಮರಣ

ಉಮಾಶಂಕರ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಮೇ 30, 1991 ರಂದು ತಮ್ಮ 90 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.