ಆಂಡರ್ಸ್ ಜೋನಾಸ್ ಆಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು: ಸಂಚರಣೆ, ಹುಡುಕು
ಆಂಡರ್ಸ್ ಜೋನಾಸ್ ಆ‍ಯ್ಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್
Anders Jonas Ångström - 001.png
ಆಂಡರ್ಸ್ ಜೋನಾಸ್ ಆ‍ಯ್ಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್
ಜನನ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩, ೧೮೧೪
ಮೆಡೆಲ್ಪಾಡ್, ಸ್ವೀಡನ್
ಮರ ಜೂನ್ ೨೧, ೧೮೭೪
ಉಪ್ಸಲ, ಸ್ವೀಡನ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸ್ವೀಡನ್
ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ
ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಪ್ಸಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ ರೋಹಿತದರ್ಶನ (spectroscopy)
ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು Rumford Medal

ಆಂಡರ್ಸ್ ಜೋನಾಸ್ ಆ‍ಯ್ಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್ (ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩, ೧೮೧೪ – ಜೂನ್ ೨೧, ೧೮೭೪)[೧] ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.ಇವರನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ರೋಹಿತದರ್ಶನ (spectroscopy)ವಿಭಾಗದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌ರವರು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಉಷ್ಣದಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ, ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆಯ ಮಾಪನ ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದ ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕತೆಗೆ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ (proportional) ಎಂಬ ವಿಷಯ ಋಜುವಾತಾಯಿತು. ೧೮೫೩ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ‘ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್’ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ (spectrum analysis) ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಪದ (electric arc) ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಆ ಚಾಪ ಒಂದರಮೇಲೊಂದು ಮೇಳೈಸಿರುವ ಎರಡು ರೋಹಿತಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯ ರೋಹಿತ ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌ನ ಲೋಹದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯದು ಆ ಚಾಪವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಅನಿಲದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.[೨] ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌ರವರು ಉತ್ತರಧ್ರುವಪ್ರಭೆಯ (Arora Borealis) ರೋಹಿತವನ್ನು (೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ) ಅಭ್ಯಸಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೂರ್ಯನ ಅಂತರಾಳದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಸೌರರೋಹಿತದ ಭೂಪಟವನ್ನು ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌ರವರು ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್‌ರವರು ೧೮೭೪ರ ಜೂನ್ ೨೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗದೂರದ ಅಳತೆಯ (ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುದಯಸ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣದ ತರಂಗದೂರದ ಅಳತೆಯ) ಮಾನಕ್ಕೆ ‘ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾಯಿತು. ಒಂದು ಅಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ೧೦-೧೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ತರಂಗದೂರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕುಳಿಗೆ (crater) ಅಂಗ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಉಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]