ಹೆನ್ನಿಗ್ ಬ್ರಾಂಡ್

ಹೆನ್ನಿಗ್ ಬ್ರಾಂಡ್
ಜನನ	about 1630
ಮರಣ	about 1692 or about 1710
ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ	Alchemy
ಸಂಸ್ಥೆಗಳು	Hamburg
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ	Discovery of the element phosphorus

ಹೆನ್ನಿಗ್ ಬ್ರಾಂಡ್ (ಜರ್ಮನ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ: [ˈhɛnɪç bʁant]; c. 1630 – c. 1692 ಅಥವಾ c. 1710)ಜರ್ಮನಿಯ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಸಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.ಇವರು ರಂಜಕ ಮೂಲಧಾತುವನ್ನು ೧೬೬೯ ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹೆನ್ನಿಗ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 1669 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಂಡ್ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕಲ್ಲು" ಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ರಂಜಕ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಇದು ಮೂಲ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.

ಜೀವನ

ಬ್ರಾಂಡ್ 1630 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ಅವರ ಮೂಲವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಗಾಜಿನ ತಯಾರಕರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಮಾರ್ಗರೆಥಾ ಅವರ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವು ಅವರು ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿಯ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ ರಸವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ರಂಜಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ಸುಮಾರು 1692 ಅಥವಾ 1710 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಂಜಕದ ಆವಿಷ್ಕಾರ

ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ರಸವಾದಿಗಳಂತೆ, ಬ್ರಾಂಡ್ "ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯ ಕಲ್ಲು" ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದರು, ಇದು ಮೂಲ ಲೋಹಗಳನ್ನು (ಸೀಸದಂತಹವು) ಚಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿ ಸಾಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಮಾರ್ಗರೆಥಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕರಂತೆ, ಅವರು ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. 1630 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಎಫ್. ಟಿ. ಕೆಸ್ಲರ್ ಅವರ 400 ಔಸರ್ಲೆನ್ಸೆನ್ ಕೆಮಿಸ್ಚೆ ಪ್ರೊಸೆಸ್ , ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪಟಿಕ, ಸಾಲ್ಟ್‌ಪೆಟ್ರೆ (ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್) ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಮೂಲ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡದ ಪಾಕವಿಧಾನ). 1669 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಲುಮೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಮೂತ್ರದಿಂದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೆಂಪು ಬಿಸಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹೊಗೆಯು ಅದನ್ನು ತುಂಬಿತು ಮತ್ತು ದ್ರವವು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಿತು, ಜ್ವಾಲೆಗಳಾಗಿ ಸಿಡಿಯಿತು. ಅವನು ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮುಚ್ಚಬಲ್ಲನು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಘನೀಕರಿಸಿ ಮಸುಕಾದ-ಹಸಿರು ಹೊಳಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ರಂಜಕ, ಇದನ್ನು ಅವನು ಗ್ರೀಕ್ ಪದ "ಬೆಳಕು-ಧಾರಕ" ಅಥವಾ "ಬೆಳಕು-ಧಾರಕ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದನು. ಆ ಕಾಲದ ಜನರಿಗೆ ರಂಜಕವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗದ "ಜೀವ ಶಕ್ತಿ"ಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು (ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಬೊಲೊಗ್ನಾ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಮರು-ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ). ಆ ಕಾಲದ ರಸವಾದಿಗಳು ಮಾಡಿದಂತೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ತನ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ರಂಜಕದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪಾಕವಿಧಾನ ಹೀಗಿತ್ತು: ಮೂತ್ರವು ಕಟುವಾದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವವರೆಗೆ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಬಿಡಿ. (This step was not necessary, as later scientists discovered that fresh urine yielded the same amount of phosphorus). (ತಾಜಾ ಮೂತ್ರವು ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ರಂಜಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂತರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಂತೆ ಈ ಹಂತವು ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ).[6] ದಪ್ಪ ಸಿರಪ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುದಿಸಿ. ಕೆಂಪು ಎಣ್ಣೆ ಅದರಿಂದ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವವರೆಗೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಿರಿ. ಉಳಿದವು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಕಪ್ಪು ಸ್ಪಂಜಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುಸಹಿತ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೆಂಪು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಪ್ಪು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ. ಆ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು 16 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬಲವಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ. ಮೊದಲು ಬಿಳಿ ಹೊಗೆ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಎಣ್ಣೆ, ನಂತರ ರಂಜಕ. ರಂಜಕವನ್ನು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಘನೀಕರಿಸಲು ರವಾನಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಾಂಡ್ ಕಂಡ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿತ್ತು. ಮೂತ್ರವು ಸೋಡಿಯಂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ಅಂದರೆ Na ನೊಂದಿಗೆ) ಮೈಕ್ರೋಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಉಪ್ಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳು PO43− ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಇಂಗಾಲ ಆಧಾರಿತ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ಶಾಖದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ನಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪರಮಾಣುಗಳು ಇಂಗಾಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ CO ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಧಾತುರೂಪದ ಫಾಸ್ಫರಸ್ P ಅನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಅನಿಲವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ರಂಜಕವು ಸುಮಾರು 280°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವಕ್ಕೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸುಮಾರು 44°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ (ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ) ಘನೀಕರಿಸುತ್ತದೆ (ಬಿಳಿ ರಂಜಕದ ಅಲೋಟ್ರೋಪ್‌ಗೆ). ಇದೇ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅದಿರುಗಳು, ಇಂಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಕ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕುಲುಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ). ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅದು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ರಂಜಕವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ಎಸೆದ ಉಪ್ಪಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಇತ್ತು. ಅವರು ಕೇವಲ 120 ಗ್ರಾಂ ರಂಜಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸುಮಾರು 1,500 US ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗಳು (5,700 L) ಮೂತ್ರವನ್ನು [4] ಬಳಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಶೇಷವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು (1 ಲೀಟರ್ ವಯಸ್ಕ ಮಾನವ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.4 ಗ್ರಾಂ ರಂಜಕ ಲವಣಗಳಿವೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 0.11 ಗ್ರಾಂ ಶುದ್ಧ ಬಿಳಿ ರಂಜಕ). ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರದಿಂದ ರಂಜಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಅವರು 200 ಥೇಲರ್‌ಗಳ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್‌ನ ಜೋಹಾನ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು ತರುವಾಯ, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೋಹಾನ್ ಕುಂಕೆಲ್ (1678 ರಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಐರಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ಬಾಯ್ಲ್ (1680 ರಲ್ಲಿ) ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಂಜಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು; ನಂತರದ ಸಹಾಯಕ ಆಂಬ್ರೋಸ್ ಗಾಡ್‌ಫ್ರೇ-ಹ್ಯಾಂಕ್‌ಕ್ವಿಟ್ಜ್ ನಂತರ 1707 ರಿಂದ ರಂಜಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

• Today in Science History
• Elements - Phosphorus Archived 2010-01-23 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ.