ನಿಯೊಡೈಮಿಯಮ್
ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ವಿರಳ ಭಸ್ಮ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಲೋಹ.ಇದು ಈ ಗುಂಪಿನ ಲೋಹಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರಿಯದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಇದನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು,ಗಾಜಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಿರಾಮಿಕ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 60 ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಚಿಹ್ನೆ Nd .
ಇತಿಹಾಸ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಅನ್ನು 1885 ರಲ್ಲಿ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕಾರ್ಲ್ ಔರ್ ವಾನ್ ವೆಲ್ಸ್ಬಾಚ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರು ಡಿಡೈಮಿಯಮ್ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶದಿಂದ ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೋಡೈಮಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು .ಆದರೂ 1925 ರವರೆಗೆ ಲೋಹವನ್ನು ಮೊದಲು ಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್ ಪದಗಳಾದ ನಿಯೋಸ್ , ಅಂದರೆ ಹೊಸದು ಮತ್ತು ಡಿಡಿಮೋಸ್, ಅಂದರೆ ಅವಳಿ ಎಂಬರ್ಥದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹ ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಮಿಶ್ಮಾಶ್ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 18% ರಷ್ಟು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಹವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಇದು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಯೋಡೈಮಿಯಂ ಸುತ್ತಲೂ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಪದರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಲೋಹವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ 38 ppm ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಇಂದು ಪತ್ತೆಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ -Nd 2 Fe 14 B. ಈ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್ಗಳು , ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳು , ಹೆಡ್ಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .
- ಡಿಡಿಮಿಯಮ್ ಸ್ಫಟಿಕದ ಒಂದು ಅಂಶ ,
- ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಬಳಸುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದೀಪಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೋಲುವ ಬಿಳಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ.
- ಗಾಜಿಗೆ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಲವಣಗಳನ್ನು ದಂತಕವಚಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಮರಿಯಮ್-ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ .
ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ನಿಯೋಡೈಮಿಯಂನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
- ಹ್ಯಾಲೈಡ್ಸ್: NdF 3 , NdCl 3 , NdBr 3 , NdI 3
- ಆಕ್ಸೈಡ್ಗಳು: Nd 2 O 3
- ಸಲ್ಫೈಡ್ಗಳು: NdS , Nd 2 S 3
- ನೈಟ್ರೈಡ್ಗಳು: NdN
ಛಾಯಾಂಕಣ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- Neodymium compounds in fluorescent tube light—from left to right, the sulfate, nitrate, and chloride
- Neodymium compounds in compact fluorescent lamp light
- Neodymium compounds in normal daylight
| ಗುಂಪು → | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ | ೧೦ | ೧೧ | ೧೨ | ೧೩ | ೧೪ | ೧೫ | ೧೬ | ೧೭ | ೧೮ | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ↓ ಆವರ್ತ | ||||||||||||||||||||
| ೧ | 1 H |
2 He | ||||||||||||||||||
| ೨ | 3 Li |
4 Be |
5 B |
6 C |
7 N |
8 O |
9 F |
10 Ne | ||||||||||||
| ೩ | 11 Na |
12 Mg |
13 Al |
14 Si |
15 P |
16 S |
17 Cl |
18 Ar | ||||||||||||
| ೪ | 19 K |
20 Ca |
21 Sc |
22 Ti |
23 V |
24 Cr |
25 Mn |
26 Fe |
27 Co |
28 Ni |
29 Cu |
30 Zn |
31 Ga |
32 Ge |
33 As |
34 Se |
35 Br |
36 Kr | ||
| ೫ | 37 Rb |
38 Sr |
39 Y |
40 Zr |
41 Nb |
42 Mo |
43 Tc |
44 Ru |
45 Rh |
46 Pd |
47 Ag |
48 Cd |
49 In |
50 Sn |
51 Sb |
52 Te |
53 I |
54 Xe | ||
| ೬ | 55 Cs |
56 Ba |
* |
72 Hf |
73 Ta |
74 W |
75 Re |
76 Os |
77 Ir |
78 Pt |
79 Au |
80 Hg |
81 Tl |
82 Pb |
83 Bi |
84 Po |
85 At |
86 Rn | ||
| ೭ | 87 Fr |
88 Ra |
** |
104 Rf |
105 Db |
106 Sg |
107 Bh |
108 Hs |
109 Mt |
110 Ds |
111 Rg |
112 Cn |
113 Nh |
114 Uuq |
115 Uup |
116 Uuh |
117 Uus |
118 Uuo | ||
| * ಲ್ಯಾಂಥನೈಡ್ಗಳು | 57 La |
58 Ce |
59 Pr |
60 Nd |
61 Pm |
62 Sm |
63 Eu |
64 Gd |
65 Tb |
66 Dy |
67 Ho |
68 Er |
69 Tm |
70 Yb |
71 Lu | |||||
| ** ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ಗಳು | 89 Ac |
90 Th |
91 Pa |
92 U |
93 Np |
94 Pu |
95 Am |
96 Cm |
97 Bk |
98 Cf |
99 Es |
100 Fm |
101 Md |
102 No |
103 Lr | |||||
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ಲೇಖನವು ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ. |
