ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ತೈವಾನ್

ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಚೀನಿ ಗಣರಾಜ್ಯ
中華民國
Flag of ತೈವಾನ್
Flag
ರಾಷ್ಟ್ರ ಚಿಹ್ನೆ of ತೈವಾನ್
ರಾಷ್ಟ್ರ ಚಿಹ್ನೆ
Location of ತೈವಾನ್
ರಾಜಧಾನಿತೈಪೆ
Largest cityನ್ಯೂ ತೈಪೆ ನಗರ
Official languagesಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ (ಪಾರಂಪರಿಕ ಚೀನೀ ಲಿಪಿ)[೧]
ಸರ್ಕಾರಅರ್ಧ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
ಲಾಯಿ ಚಿಂಗ್‌-ತೆ[೨]
• ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
ಷಿಯಾವ್ ಬಿ-ಖಿಮ್[೩]
• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ
ಚೋ ಜುಂಗ್-ತಾಯಿ[೪]
Area
• Total
36,197 km2 (13,976 sq mi)
Population
• 2025 ಜುಲೈ[೫] estimate
23337936
Currencyನ್ಯೂ ತೈವಾನ್ ಡಾಲರ್ (TWD)
Time zoneತೈವಾನ್ ಮಾನಕ ಕಾಲ (UTC+8)
Calling code+886
Internet TLD.tw, .台灣, .台湾

ತೈವಾನ್, [lower-alpha ೧] ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (ROC), ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ದೇಶ . [lower-alpha ೪] ಫಾರ್ಮೋಸಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೈವಾನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವು ವಾಯುವ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ (PRC), ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಇವೆ. ಇದು 35,808 km2 (13,826 sq mi) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳೂ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಇವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಈ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವೇ ಹೆಚ್ಚು ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ROC ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಟ್ಟು 168 ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 36,193 km2 (13,974 sq mi) ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. [೧೦] ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ತೈಪೆ (ರಾಜಧಾನಿ), ನ್ಯೂ ತೈಪೆ ನಗರ ಮತ್ತು ಕೀಲುಂಗ್ ಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 2.39 ಕೋಟಿ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತೈವಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ತೈವಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 25,000 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತೈವಾನಿನ ಮೂಲವಾಸಿ ಜನರ ಇತಿಹಾಸ ಸುಮಾರು 6,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಡಚ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನ್ ಚೀನೀ ವಲಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಟಂಗ್ನಿಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 1683ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶವು ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತದನಂತರ 1895 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. 1912ರಲ್ಲಿ ಸನ್ ಯಾಟ್-ಸೆನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯವು, ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಶರಣಾದ ನಂತರ ತೈವಾನಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಚೀನೀ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರಿಗೆ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ (Mainland China) ವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅಂದಿನ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರವು 1949 ರಲ್ಲಿ ಕುವೊಮಿಂಟಾಂಗ್ (KMT) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್‌ಗೆ ಪಲಾಯನಮಾಡಿತು.

1960 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ, ತೈವಾನ್ "ತೈವಾನ್ ಪವಾಡ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತ್ವರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವನ್ನು ಕಂಡಿತು. [೧೧]1980 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮತ್ತು 1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ROC ಸಮರ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕ-ಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಹು-ಪಕ್ಷ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು, 1996 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರು. ತೈವಾನ್‌ನ ರಫ್ತು-ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು GDP ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 21 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು PPPಯಲ್ಲಿ 20 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಉಕ್ಕು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ತೈವಾನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ . [೧೨] ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, [೧೩] ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, [೧೪] ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. [lower-alpha ೫]

ತೈವಾನ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ, 1971 ರಲ್ಲಿ UN ಸದಸ್ಯರು PRC ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ROC ಚೀನಾವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂಬ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ROC, 1991 ರವರೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಚೀನೀ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಂಡಾಯ ಗುಂಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಚೀನಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಮೇಲಿನ PRC ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.

ಆದರೆ, PRC, ತೈವಾನ್ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತ, ROC ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೈವಾನ್ 193 UN ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 11 ಮತ್ತು ಹೋಲಿ ಸೀಯೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ದೂತಾವಾಸಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನಧಿಕೃತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. PRC ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೈವಾನ್‌ಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ರಾಜ್ಯೇತರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೈವಾನ್‍ಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ, ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವೆಂದರೆ ಪ್ಯಾನ್-ಬ್ಲೂ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಡುವೆ, ಇದು ROC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೀನೀ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್-ಚೀನೀ ಗುರುತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ಯಾನ್-ಗ್ರೀನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೈವಾನೀಸ್ ಗುರುತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ; 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [೨೦] [೨೧]

ಭೂಗೋಳ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತೈವಾನ್‌ದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು 36,197 ಚ. ಕಿಮೀ; ಪೂರ್ವದ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.[೨೨] ಮುಖ್ಯ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ತೈಪೆ, ನ್ಯೂ ತೈಪೆ ಮತ್ತು ಕೀಲೂಂಗ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.[೨೩]

ಜನಸಂಖ್ಯೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ತೈವಾನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ನಕ್ಷೆ (ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರಿಗೆ ನಿವಾಸಿಗಳು)

ತೈವಾನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2.39 ಕೋಟಿ,[೨೪] ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತೈವಾನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಪೆನ್ಘು (1,01,758), ಕಿನ್ಮೆನ್ (1,27,723), ಮತ್ತು ಮಾಟ್ಸು (12,506) ಹೊರವಲಯದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. [೨೫]

ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತೈವಾನ್ ಅರೆ-ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಲಾಯಿ ಚಿಂಗ್-ತೆ ಅವರು 2024 ಮೇ 20ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡಿದರು; ಷಿಯಾವ್ ಬಿ-ಖಿಮ್ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ; ಚೋ ಜುಂಗ್-ತಾಯಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ.[೨೬][೨೭][೨೮]

ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

2024ರಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪುನಃಶ್ಚೇತನ ಪಡೆಯಲು ಟೆಕ್/ಸೆಮಿ (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ರಫ್ತುಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು; 2025ಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಬಲವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿವೆ .[೨೯] ಐ ಎಮ್ ಎಫ್ 2025 ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಮಮಾತ್ರ ಜಿಡಿಪಿ ಸುಮಾರು US$805–815 ಬಿಲಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆದಾಯ US$34k.[೩೦][೩೧]

ಭಾಷೆಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ; ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಚೀನೀ ಅಕ್ಷರಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಹಾಕ್ಕಿನ, ಹಾಕ್ಕಾ ಹಾಗೂ ಮೂಲವಾಸಿ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ.[೩೨][೩೩]

ಕಾಲಮಾನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತೈವಾನ್ ಮಾನಕ ಕಾಲ (TST) ಯುಟಿಸಿ+8:00[೩೪][೩೫]

ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಗತಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

2024ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪದಗ್ರಹಣ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿ, ಬೈಜಿಂಗ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ/ಸೈನಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.[೩೬][೩೭]

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೋಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು KTV ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [೩೮] ಈ KTV ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹೋಟೆಲ್‌ನಂತಹ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಅತಿಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ ರೂಂಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕೆಟಿವಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಫೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರೋಕೆ ಹಾಡಲು, ತೈವಾನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪ್ರವಾಸೀ ಬಸ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಟಿವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 24-ಗಂಟೆಗಳೂ ತೆರೆದಿರುವ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಇವು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರವಾಗಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾಶುಲ್ಕ, ಸಂಚಾರ ಇಲಾಖೆ ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [೩೯] ಫ್ಯಾಮಿಲಿಮಾರ್ಟ್‌ನಂತಹ ಸರಪಳಿಗಳು ಆಯ್ದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಲಾಂಡ್ರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, [೪೦] ಮತ್ತು TRA (ತೈವಾನ್ ರೈಲ್‍ವೇಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟೇಶನ್ಸ್) ಮತ್ತು THSR (ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲ್) ಗಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು, 7-ಎಲೆವನ್, ಫ಼್ಯಾಮಿಲಿಮಾರ್ಟ್, ಹೈ-ಲೈಫ಼್ ಮತ್ತು OKಗಳಂತಹ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. [೪೧] [೪೨]

ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ತೈವಾನೀಸ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಇತಿಹಾಸವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈವಾನೀಸ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೈವಾನೀಸ್ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಬೀಫ್ ನೂಡಲ್ ಸೂಪ್, ಗುವಾ ಬಾವೊ, ಜೊಂಗ್ಜಿ, ಖೊಂಗ್ ಬಾ ಪಿಎನ್‌ಜಿ, ತೈವಾನೀಸ್ ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್, ಆಯ್ಸ್ಟರ್ ವರ್ಮಿಸೆಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್‌ಬೀಜಿ ಮತ್ತು ಐಯು ಜೆಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. [೪೩] 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಬಬಲ್ ಟೀ ಈಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [೪೪] 2014 ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ತೈವಾನೀಸ್ ರಾತ್ರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೀದಿ ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು" ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. [೪೫] 2018ರಿಂದ, ಮಿಶಿಲಿನ್ ಗೈಡ್ ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು [೪೬]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. ↑ "Learning Mandarin". Taiwan.gov.tw. Retrieved 2025-09-03.
  2. ↑ "Lai Ching-te sworn in as Taiwan's new president". Reuters. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  3. ↑ "2024 Taiwanese presidential election". Wikipedia. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  4. ↑ "Premier of the Republic of China". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  5. ↑ "Total Population". Directorate-General of Budget, Accounting and Statistics (DGBAS). 2025-07. Retrieved 2025-09-03. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  6. ↑ "Laws and Regulations Regarding Mainland Affairs". mac.gov.tw. Mainland Affairs Council, Executive Yuan. 17 September 2020. Archived from the original on 28 September 2021. Retrieved 23 September 2021. Article 2: The following terms as used in this Act are defined below.
    1. 'Taiwan Area' refers to Taiwan, Penghu, Kinmen, Matsu, and any other area under the effective control of the Government.
  7. ↑ "Taiwan Relations Act". ait.org.tw. American Institute in Taiwan. 30 March 2022. Archived from the original on 19 August 2022. Retrieved 14 December 2022. ...Section. 15. For purposes of this Act- 2. the term 'Taiwan' includes, as the context may require, the islands of Taiwan and the Pescadores (Penghu).
  8. ↑ "Geography". Penghu County Government. Archived from the original on 9 December 2022. Retrieved 14 December 2022. Penghu locates on the Taiwan Strait between China and Taiwan in Asia. It is the only island county of Taiwan... The utmost west isle (of Penghu) is also the utmost west boundary of Taiwan.
  9. ↑ Bellwood, Peter S. (2017). First islanders: prehistory and human migration in Island Southeast Asia (First ed.). Wiley Blackwell. ISBN 9781119251552.
  10. ↑ ""TAIWAN SNAPSHOT"". www.taiwan.gov.tw. Retrieved 2025-11-22.
  11. ↑ Gold (1985).
  12. ↑ "IMF Advanced Economies List. World Economic Outlook, April 2016, p. 148" (PDF). Archived from the original (PDF) on 21 April 2016.
  13. ↑ Keoni Everington (1 March 2024). "Taiwan rated 2nd freest in Asia by Freedom House, 7th in world". Taiwan News (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 2024-05-15.
  14. ↑ Yao, Grace; Cheng, Yen-Pi; Cheng, Chiao-Pi (5 November 2008). "The Quality of Life in Taiwan". Social Indicators Research. 92 (2): 377–404. doi:10.1007/s11205-008-9353-1. a second place ranking in the 2000 Economist's world healthcare ranking
  15. ↑ "Human Development Report 2020: Reader's Guide". United Nation Development Program. 2020. Archived from the original on 16 April 2021. Retrieved 12 March 2021.
  16. ↑ "What is the human development index (HDI)? How are relevant data queried?" (PDF). Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, Taiwan (ROC). Archived (PDF) from the original on 12 June 2021. Retrieved 14 March 2021.
  17. ↑ "人類發展指數(Human Development Index, HDI)" (PDF) (in Chinese (Taiwan)). Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, Taiwan (ROC). 6 January 2011. Archived from the original (PDF) on 14 April 2021.
  18. ↑ ಉಲ್ಲೇಖ ದೋಷ: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named HDI 2021
  19. ↑ "National Statistics, Republic of China (Taiwan)". Directorate General of Budget, Accounting and Statistics, Executive Yuan, Taiwan (ROC). 14 October 2022. Archived from the original on 16 October 2022. Retrieved 18 March 2018.
  20. ↑ Fell, Dafydd (2006). Party Politics in Taiwan. Routledge. p. 85. ISBN 978-1-134-24021-0.
  21. ↑ Achen, Christopher H.; Wang, T. Y. (2017). "The Taiwan Voter: An Introduction". In Achen, Christopher H.; Wang, T. Y. (eds.). The Taiwan Voter. University of Michigan Press. pp. 1–25. doi:10.3998/mpub.9375036. ISBN 978-0-472-07353-5.
  22. ↑ "Geography of Taiwan". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  23. ↑ "Taiwan". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  24. ↑ Exec. Yuan (2014), p. 36.
  25. ↑ "Number of Villages, Neighborhoods, Households and Resident Population". MOI Statistical Information Service. Archived from the original on 29 March 2014. Retrieved 2 February 2014.
  26. ↑ "Lai Ching-te sworn in as Taiwan's new president". Reuters. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  27. ↑ "2024 Taiwanese presidential election". Wikipedia. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  28. ↑ "Premier of the Republic of China". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  29. ↑ "Taiwan raises 2025 GDP growth forecast on strong tech exports". Reuters. 2025-08-15. Retrieved 2025-09-03.
  30. ↑ "IMF WEO: GDP, current prices – Taiwan". IMF DataMapper. Retrieved 2025-09-03.
  31. ↑ "IMF WEO: GDP per capita – Taiwan". IMF DataMapper. Retrieved 2025-09-03.
  32. ↑ "Learning Mandarin". Taiwan.gov.tw. Retrieved 2025-09-03.
  33. ↑ "Languages of Taiwan". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  34. ↑ "Time in Taiwan". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  35. ↑ "List of time zone abbreviations". Wikipedia. Retrieved 2025-09-03.
  36. ↑ "New Taiwanese president calls on China to stop its threats". Reuters. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  37. ↑ "Taiwan's new President Lai urges China to stop intimidation". AP. 2024-05-20. Retrieved 2025-09-03.
  38. ↑ "KTV: A Space for Sharing". taiwantoday.tw. 1 June 2011.
  39. ↑ American Chamber of Commerce in Taipei. "Convenience Stores Aim at Differentiation". Taiwan Business Topics. 34 (11). Archived from the original on 16 May 2008.
  40. ↑ "FamilyMart rolls out laundry service in Taiwan". Taiwan News. 24 January 2019.
  41. ↑ "TRA tickets collectable at stores". taipeitimes.com. 5 December 2011.
  42. ↑ "台灣高鐵 Taiwan High Speed Rail". en.thsrc.com.tw (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 5 April 2021.
  43. ↑ Nguyen-Okwu, Leslie (6 March 2019). "16 Dishes That Define Taiwanese Food". Eater. Archived from the original on 13 April 2020.
  44. ↑ Wong, Maggie Hiufu (29 April 2020). "The rise of bubble tea, one of Taiwan's most beloved beverages". CNN.
  45. ↑ Gillan, Audrey (17 May 2014). "Taiwan, home to the best street food markets in the world". The Guardian. Archived from the original on 16 May 2020.
  46. ↑ Sontag, Elazar (25 August 2020). "Michelin Announces 2020 Stars for Taiwan". Eater. Archived from the original on 26 September 2020.
  1. ↑ "ತೈವಾನ್‍"ಗೆ ಸಧ್ಯ ೪ ಸಮಕಾಲೀನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ:
    1. "ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ" (ROC) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು, ROC ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ 168 ದ್ವೀಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ತೈವಾನ್ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ;[೬]
    2. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತೈವಾನ್ ಪ್ರದೇಶ (本島地區), ಇದು ತೈವಾನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಪೆಂಗ್‍ಹು ದ್ವೀಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ,[೭][೮] ಆದರೆ ಕಿನ್ಮೆನ್, ಮಾಟ್ಸು, ಮತ್ತು ವುಕಿಯು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಫುಜಿಯಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ;
    3. ಪೆಂಗ್‍ಹು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದೇಶ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ;
    4. ಹತ್ತಿರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡಲಾಚೆಯ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ತೈವಾನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪ (ಫಾರ್ಮೋಸಾ) ಮಾತ್ರ.
  2. ↑ Bellwood's definition: "Island Southeast Asia includes Taiwan, the Philippines, Brunei and the Sarawak and Sabah provinces of East Malaysia (northern Borneo), and all of the islands of Indonesia to the west of New Guinea."
  3. ↑ Robert Blust: "The major western island groups include the great Indonesian, or Malay Archipelago, to its north the smaller and more compact Philippine Archipelago, and still further north at 22 to 25 degrees north latitude and some 150 kilometres from the coast of China, the island of Taiwan (Formosa). Together these island groups constitute insular (or island) Southeast Asia."
  4. ↑ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ತೈವಾನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತೈವಾನ್ ಅನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಪೀಟರ್ ಬೆಲ್‌ವುಡ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ಲಸ್ಟ್ ರಂತಹ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು,[೯][lower-alpha ೨][lower-alpha ೩] ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್ ಅನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  5. ↑ UNDP ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ (HDI) ತೈವಾನ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ UN ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಇದನ್ನು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.[೧೫]UNDP ನ 2010 ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೈವಾನ್‌ನ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಬ್ಯೂರೋ 2021 ರ HDI ಅನ್ನು 0.926 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದೆ.,[೧೬][೧೭] ಇದು 2022 ರ ಯುಎನ್‌ಡಿಪಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ತೈವಾನ್ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 19 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ..[೧೮][೧೯]
"https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ತೈವಾನ್&oldid=1319114" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ