ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
Short nameKNU ಸಂಪಾದಿಸಿ
ದೇಶಭಾರತ ಸಂಪಾದಿಸಿ
ರಾಜಧಾನಿಕಣ್ಣಾನೂರು ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆಕೇರಳಮ್ ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಇದರ ಹತ್ತಿರ ಇದೆಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಸ್ಥಳದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳ೧೧°೫೨′೮″N ೭೫°೨೧′೨೦″E ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ವಯನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೊಡಗು, Mahé district ಸಂಪಾದಿಸಿ
ReplacesMalabar District ಸಂಪಾದಿಸಿ
ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣhttp://www.kannur.nic.in/ ಸಂಪಾದಿಸಿ
Different fromKannur District Panchayat ಸಂಪಾದಿಸಿ
Commons categoryKannur district ಸಂಪಾದಿಸಿ
Map
ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಕನ್ನನೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಿಲ್ಲೆ
Nickname: 
ಕೇರಳದ ಕಿರೀಟ
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ
Map
Interactive map of ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
Coordinates: 11°52′08″N 75°21′20″E / 11.8689°N 75.35546°E / 11.8689; 75.35546
ದೇಶ ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯ ಕೇರಳ
ಸ್ಥಾಪಿತ1957
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಕಣ್ಣೂರು
ಉಪವಿಭಾಗಗಳು
ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು: 2
ತಾಲೂಕುಗಳು: 5
Government
 • Bodyಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ
 • ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರುಸನ್ನಿ ಜೋಸೆಫ್[೧]
 • ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಅರುಣ್ ಕೆ ವಿಜಯನ್. IAS
 • ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತR ಇಲಂಗೋ, IPS[೨]
 • ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧೀಕ್ಷಕನವನೀತ್ ಶರ್ಮಾ, IPS[೩]
Area
 • Total
2,966 km2 (1,145 sq mi)
 • Rank5ನೇ
Population
 (2018)[೪]
 • Total
೨೬,೧೫,೨೬೬
 • Density882/km2 (2,280/sq mi)
Demonymಕಣ್ಣೂರಿಯನ್
ಭಾಷೆಗಳು
 • ಅಧಿಕೃತಮಲಯಾಳಂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್
Time zoneUTC+5:30 (IST)
ISO 3166 codeIN-KL-KNR, IN-KL
Vehicle registration
  • KL-13 ಕಣ್ಣೂರು
  • KL-58 ತಲಶ್ಶೇರಿ
  • KL-59 ತಾಳಿಪರಂಬ
  • KL-78 ಇರಿಟ್ಟಿ
  • KL-86 ಪಯ್ಯಾನೂರು
ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (2005)Increase 0.783[೫] ( ಉತ್ತಮ)
ಸಾಕ್ಷರತೆ95.10%
Websitekannur.nic.in

ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ (pronounced [kɐɳ.ɳuːr] ⓘ) ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ನಗರವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಹೆಸರು, ಕನ್ನನೋರ್, ಇದು ಮಲಯಾಳಂ ಹೆಸರು "ಕಣ್ಣೂರು"ನ ಇಂಗ್ಲೀಷೀಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾಹೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ (ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ) ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವಿದೆ. ಪೈತಲ್ಮಲ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ (1,372ಮೀ). ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 1957 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಣ್ಣೂರು ನಗರಸಭೆ ರಾಜ್ಯದ ಆರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಎಳಿಮಲದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೌಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿದೆ.[೬][೭] ಮುಝಪ್ಪಿಲಂಗಾಡ್ ಬೀಚ್ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಡ್ರೈವ್-ಇನ್ ಬೀಚ್ ಆಗಿದ್ದು, BBC ಆಟೋಸ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 6 ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಬೀಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.[೮][೯] ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೆಲವು ಕೋಟೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಏಂಜೆಲೋ ಕೋಟೆ, ಮತ್ತು ಟೆಲ್ಲಿಚೇರಿ ಕೋಟೆ ಸೇರಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಶ್ಶೇರಿ ಪಟ್ಟಣವು ತಲಶ್ಶೇರಿ ಮೆಣಸಿನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಣ್ಣೂರು ಕೇರಳದ ಆರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಣ್ಣೂರು 1,640,986 ರ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.[೧೦][೧೧] ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಸ್ಥಾಪನೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

1956 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆಯ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು: ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮತ್ತು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ. 1 ನವೆಂಬರ್ 1980 ರಂದು, ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ವಯನಾಡ್ ತಾಲೂಕನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ 1984 ರಲ್ಲಿ, ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಹೊಸದುರ್ಗ್ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಇತಿಹಾಸ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕಣ್ಣೂರು ಲೈಟ್ಹೌಸ್
ಎಳಿಮಲದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿ

ಪ್ರಾಕ್-ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಯುಗ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಾಸದ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ತಾಳಿಪರಂಬ-ಕಣ್ಣೂರು-ತಲಶ್ಶೇರಿ ಪ್ರದೇಶವು ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು, ಡಾಲ್ಮೆನ್ಗಳು, ಸಮಾಧಿ ವೃತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಮೆನ್ಹಿರ್ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾಶಿಲಾ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಸಂಗಮ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1ನೇ–5ನೇ ಶತಮಾನ ಕ್ರಿ.ಶ.) ಎಳಿಮಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಸನವಾಗಿತ್ತು. ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಆಫ್ ದ ಎರಿತ್ರಿಯನ್ ಸೀನಲ್ಲಿ ಮುಜಿರಿಸ್ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಂದು ಬಂದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಂದರು ನೌರಾವನ್ನು ಕಣ್ಣೂರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.[೧೨]

ಎಳಿಮಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಎರಡು ನಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು - ಕರಾವಳಿ ಪೂಳಿನಾಡು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಪೂರ್ವ ಕರ್ಕನಾಡು. ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂಳಿನಾಡು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನಡುವಿನ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.[೧೩] ಕರ್ಕನಾಡು ವಯನಾಡ್-ಗುದಲೂರು ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೊಡಗು (ಕೂರ್ಗ್) ನ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.[೧೪] ಸಂಗಮ್ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎಳಿಮಲ ರಾಜವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತಗಾರ ನನ್ನನ್, ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೇರರು ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಾಗ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ವಯನಾಡ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.[೧೪]

ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಎಳಿಮಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮುಷಿಕ ವಂಶದಿಂದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುಳುನಾಡುನಿಂದ ತುಳುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಲಸೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿರಬಹುದು. 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಥುಲ ಬರೆದ ಮುಷಿಕ-ವಂಶ ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಆ ಹಂತದವರೆಗಿನ ಮುಷಿಕ ರಾಜಮನೆತನದ ದಾಖಲಿತ ಭೂತಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.[೧೫] ಭಾರತೀಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಯಿನಪಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ ಅವರು ತುಳುನಾಡುನ ಬಂಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧೋಚಿತ ಕುಲವನ್ನು ಕೋಲ ಬಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೊಲತ್ತುನಾಡಿನ ಕೊಲತ್ತಿರಿ ರಾಜನು ಈ ಕುಲದ ವಂಶಸ್ಥನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.[೧೬] ಕೊಲತ್ತುನಾಡು (ಕಣ್ಣೂರು) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ (ಮಂಗಳೂರು) ಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೊರಪುಳ (ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್) ವರೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಗು ಬೆಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.[೧೫]

1075 ಕ್ರಿ.ಶ.ದ ಹಳೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಶಾಸನವನ್ನು (ರಾಮಂತಲಿ ಶಾಸನಗಳು), ಮಂಗಳೂರುನ ಅಳುಪ ವಂಶದ ಆಡಳಿತಗಾರ ರಾಜ ಕುಂದ ಅಳುಪನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಣ್ಣೂರು ಬಳಿಯ ಎಳಿಮಲದಲ್ಲಿ (ಮುಷಿಕ ವಂಶದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ) ಕಾಣಬಹುದು.[೧೭] ಕಣ್ಣೂರುನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದಾಯಿ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಮ್ರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಅರೇಬಿಕ್ ಶಾಸನವು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವರ್ಷವನ್ನು 1124 ಕ್ರಿ.ಶ. ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.[೧೮] ಅವರ ಪ್ರಯಾಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (ಇಲ್ ಮಿಲಿಯೋನ್), ಮಾರ್ಕೊ ಪೊಲೊ 1290ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಭೇಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಸಂದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಯಾತ್ರಿಕ ಫಾಕ್ಸಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಜಿಯರ್ಸ್ನ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಇಬ್ನ್ ಬತೂತಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
1804 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಳೆಯ ನಕ್ಷೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ತಲಶ್ಶೇರಿ, ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿ ಮಾತ್ರ ನಗರಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ

ಕ್ರಿ.ಶ. 16ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣವು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಕನ್ಹಿರಕೋಡ್ (ಬಹುಶಃ, 'ಕನ್ಹಿರ ಮರಗಳ ನಾಡು' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಿಂದ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.[೧೯] ಕುಂಬಳದ ಮೈಪಾಡಿ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ನಡುವಿನ ದಕ್ಷಿಣ ತುಳುನಾಡು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದ ಕುಂಬಳ ರಾಜವಂಶವು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜಯಗಳ ಮೊದಲು ಕೊಲತ್ತುನಾಡುಕ್ಕೆ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು.[೨೦] ಕುಂಬಳ ರಾಜವಂಶವು ಮಲಯಾಳಿ ನಾಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ತುಳುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಿಶ್ರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.[೨೧] ಅವರು ಕೇರಳದ ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಳ್ಳರಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.[೨೧] ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್-ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಕುಂಬಳ ರಾಜವಂಶದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಮಲಯಾಳಿ ರಾಜರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೂ ಕುಂಬಳವು ತುಳುನಾಡುನ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.[೨೧] ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜರಂತೆ, ಪ್ರಬಲ ಕೊಲತ್ತು ರಾಜನು ನಂತರ ಜಾಮೋರಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೊಲತ್ತುನಾಡು ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಡತನಾಡು (ವಡಕರ), ರಂಡತರ ಅಥವಾ ಪೊಯನಾಡ್ (ಧರ್ಮಡೋಂ), ಕೊಟ್ಟಾಯಂ (ತಲಶ್ಶೇರಿ), ನಿಲೇಶ್ವರಂ, ಇರುವಾಳಿನಾಡು (ಪನೂರು, ಕುರುಂಬ್ರನಾಡ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ 10 ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.[೨೨] ಕೊಲತ್ತಿರಿ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಿಲೇಶ್ವರಂ ರಾಜವಂಶವು ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೊಲತ್ತುನಾಡು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ನ ಜಾಮೋರಿನ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು.[೨೩]

ಕೊಲತ್ತಿರಿ ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿ ಕುರುಪ್ಪು ಅವರ ವಾಸ್ಕೋ ಡಿ ಗಾಮಾಗೆ ಬರೆದ ಅರೇಬಿಕ್ ಪತ್ರ (1524)

ವಸಾಹತು ಯುಗ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕಣ್ಣೂರು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ಬಂದರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಣ್ಣೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸೇರುವ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿತೀಯ ಬಂದರುಗಳಾಗಿದ್ದವು.[೨೪] ಕಣ್ಣೂರು 1887 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ನಗರವಾದ ಟೆಲ್ಲಿಚೇರಿ ಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಕರಾಚಿ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಅರಕ್ಕಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.[೨೫]

ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಶೋಧನೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ 1498 ರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಾಡ್ ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆದರು.[೨೬] ಕಣ್ಣೂರುನ ಸೇಂಟ್ ಏಂಜೆಲೋ ಕೋಟೆಯನ್ನು 1505 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಡೊಮ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಡಚ್ಚರು 1663 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಂದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಾಲೆಂಡಿಯಾ, ಜೀಲ್ಯಾಂಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಫ್ರೀಸ್ಲ್ಯಾಂಡಿಯಾ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಇವು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಚನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂಲ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಈ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದೋಣಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿಜ್ಕ್ಸ್ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಡಚ್ಚರು 1772 ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅರಕ್ಕಲ್ನ ರಾಜ ಅಲಿ ರಾಜರಿಗೆ ಮಾರಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು 1790 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಮಿಲಿಟರಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.

17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣೂರು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣದ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾಗಿತ್ತು – ಅರಕ್ಕಲ್ – ಇದು ಕಣ್ಣೂರು ನಗರದ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಆಳಿತು.[೨೭] ಅರಕ್ಕಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿರಕ್ಕಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಣ್ಣೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಎರಡು ಸಾಮಂತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಬಳಿಯ ಧರ್ಮಡೋಂ ದ್ವೀಪವು, ತಲಶ್ಶೇರಿ ಯೊಂದಿಗೆ, 1734 ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೊಲತ್ತು ರಾಜರು, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ರಾಜರು, ಮನ್ನನಾರ್[೨೮] ಮತ್ತು ಅರಕ್ಕಲ್ ಬೀಬಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಸಾಹತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.[೨೯][೨೨] 1761 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾಹೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ವಸಾಹತುವನ್ನು ಕಡತನಾಡುನ ಆಡಳಿತಗಾರನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.[೩೦] ಬ್ರಿಟಿಷರು 1763 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಹೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.[೩೦] 1779 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಗ್ಲೋ-ಫ್ರೆಂಚ್ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಮಾಹೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.[೩೦] 1783 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಮಾಹೆಯನ್ನು 1785 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.[೩೦]

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣೂರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಲಶ್ಶೇರಿ-ವಯನಾಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೇರಳ ವರ್ಮ ಪಳಸ್ಸಿ ರಾಜ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.[೧೨] ಕಣ್ಣೂರು ಮತ್ತು ತಲಶ್ಶೇರಿ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ 1865 ರ ಮದ್ರಾಸ್ ಕಾಯ್ದೆ 10 (1850 ರ ಪಟ್ಟಣ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಪ್ರಕಾರ 1 ನವೆಂಬರ್ 1866 ರಂದು ರಚಿಸಲಾಯಿತು,[೩೧][೩೨][೩೩][೩೪] ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್, ಮತ್ತು ಫೋರ್ಟ್ ಕೊಚ್ಚಿ ಪುರಸಭೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಪುರಸಭೆಗಳು
[೩೫]

ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎರಡು ಆದಾಯ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ತಾಳಿಪರಂಬ ಮತ್ತು ತಲಶ್ಶೇರಿ.[೩೬] ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತದ ಸಲುವಾಗಿ, 71 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು 11 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.[೩೭] ನಗರ ಆಡಳಿತದ ಸಲುವಾಗಿ, ಕಣ್ಣೂರು ನಗರಸಭೆ ಮತ್ತು 9 ಪುರಸಭಾ ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ.[೩೫]

ಕೇರಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, 11 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಣ್ಣೂರು, ಮತ್ತು ವಟಕರ.[೩೮] ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು 132 ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಟ್ಟಾಗಿ 5 ಉಪಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.[೩೯]

ರಾಜಕೀಯ ವಿಭಾಗಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸಂಸತ್ತು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಸಂಸದೀಯ
ಕ್ಷೇತ್ರ		 ರಾಜಕೀಯ
ಪಕ್ಷ		 ರಾಜಕೀಯ
ಮೈತ್ರಿ		 ನಿರ್ವಾಚಿತ
ಪ್ರತಿನಿಧಿ
ಕಾಸರಗೋಡು INC       UDF ರಾಜ್ಮೋಹನ್ ಉನ್ನಿತಾನ್
ಕಣ್ಣೂರು INC       UDF K. ಸುಧಾಕರನ್
ವಟಕರ INC       UDF ಶಾಫಿ ಪರಂಬಿಲ್

ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಮಟ್ಟೂಲ್ ದೋಣಿ
ಕಣ್ಣೂರಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಪಯ್ಯಂಬಲಂ ಬೀಚ್
ಅಂಜರಕ್ಕಂಡಿ ನದಿಯ ಅಳಿವೆ
Historical population
YearPop.±% p.a.
1901೫,೨೯,೬೨೩—    
1911೫,೬೫,೨೬೧+0.65%
1921೫,೭೮,೬೮೦+0.23%
1931೬,೬೨,೭೧೫+1.37%
1941೭,೪೩,೩೨೨+1.15%
1951೯,೦೪,೪೭೦+1.98%
1961೧೧,೭೭,೯೪೮+2.68%
1971೧೫,೫೨,೮೦೯+2.80%
1981೧೯,೩೦,೭೨೬+2.20%
1991೨೨,೫೧,೭೨೭+1.55%
2001೨೪,೦೮,೯೫೬+0.68%
2011೨೫,೨೩,೦೦೩+0.46%
2018೨೬,೧೫,೨೬೬+0.51%
ಮೂಲ:[೪೦]

2018 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು 2,615,266 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[೪] ಜಿಲ್ಲೆಯು 882 inhabitants per square kilometre (2,280/sq mi) ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[೪೧] 2001–2011 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ 4.84% ಆಗಿತ್ತು.[೪೧] 2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 170 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಒಟ್ಟು 640 ರಲ್ಲಿ).[೪೧] ಕಣ್ಣೂರು ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 1133 ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,[೪೧] ಇದು ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು 95.10% ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.30% ಮತ್ತು 1.64% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.[೪೧] ಮಲಯಾಳಂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 98.88% ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.[೪೨]

ಜಿಲ್ಲೆಯು 2,412,365 (2001 ಜನಗಣತಿ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 2001 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2011 ರಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ, ತ್ರಿಶೂರ್ ಮತ್ತು ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್ ನಂತರ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು.[೪೩] ಸುಮಾರು 50.35% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಗರ ಸಮುಚ್ಚಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,640,986. ಇದು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.[೪೪]

ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ 45 ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿದೆ, ಇದು 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯು ತ್ರಿಶೂರ್ 135 ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು 67 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.[೪೫] ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಒಂದು ನಗರಸಭೆ ಕಣ್ಣೂರು, ಮತ್ತು ತಲಶ್ಶೇರಿ, ಪಯ್ಯಾನೂರು, ತಾಳಿಪರಂಬ, ಕುತುಪರಂಬ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟಾನೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಚರಕ್ಕಂಡಿ, ಅಝಿಕೋಡ್ ಉತ್ತರ, ಅಝಿಕೋಡ್ ದಕ್ಷಿಣ, ಚಾಲ, ಚೇಲೋರ, ಚೇರುಕುನ್ನು, ಚೇರುತಾಝಂ, ಚಿರಕ್ಕಲ್, ಚೊಕ್ಕಲಿ, ಧರ್ಮಡೋಂ, ಎಲಯಾವೂರ್, ಎರನ್ಹೋಲಿ, ಇರಿವೇರಿ, ಕಡಚಿರ, ಕದಿರೂರ್, ಕಳ್ಳಿಯಾಸ್ಸೇರಿ, ಕನ್ಹಿರೋಡ್, ಕಣ್ಣಾಡಿಪರಂಬ, ಕಣ್ಣಾಪುರಂ, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ-ಮಲಬಾರ್, ಮಯ್ಯಿಲ್, ಮಾವಿಲಾಯಿ, ಮುಂಡೇರಿ, ಮುಝಪ್ಪಿಲಂಗಾಡ್, ನಾರತ್, ನ್ಯೂ ಮಾಹೆ, ಪಡುವಿಲಾಯಿ, ಪಳ್ಳಿಕ್ಕುನ್ನು, ಪನ್ನಿಯನ್ನೂರು, ಪನೂರು, ಪಪ್ಪಿನಿಸ್ಸೇರಿ, ಪತಿರಿಯಾಡ್, ಪತ್ತಿಯೋಂ, ಇರಿಟ್ಟಿ, ಪೆರಳಸ್ಸೇರಿ, ಪೆರಿಂಗತೂರು, ಪಿನರಾಯಿ, ಪುಳತಿ, ಥೊಟ್ಟಾಡ, ವಲಪಟ್ಟಣಂ, ವರಾಂ ಸೇರಿದಂತೆ 60 ಇವೆ.[೪೩]

ಧರ್ಮ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು (2011)[೪೬]
ಧರ್ಮ ಶೇಕಡಾ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
  
 59.83%
ಇಸ್ಲಾಂ
  
 29.43%
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
  
 10.41%
ಇತರೆ ಅಥವಾ ಹೇಳದಿರುವುದು
  
 0.33%
ಪರಸ್ಸಿನಿಕ್ಕಡವು ಮುತ್ತಪ್ಪನ್ ದೇವಾಲಯ
ಪಯ್ಯಾನೂರುನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಸ್ಜಿದ್

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಮತ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 59.83% ರಷ್ಟಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಕ್ರಮವಾಗಿ 29.43% ಮತ್ತು 10.41% ರಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.[೪೬]

ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೈಸ್ತರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಲಬಾರ್ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕ್ರೈಸ್ತರ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.[೪೭]

ಶಿಕ್ಷಣ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕಣ್ಣೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

ಸಂಸ್ಕೃತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕೇರಳ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರವು ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಚಿರಕ್ಕಲ್, ಕಣ್ಣೂರುನಲ್ಲಿದೆ.[೪೮][೪೯] ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಫೆಲೋಶಿಪ್ಗಳು ತಲಾ ₹15000 ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಜಾನಪದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ₹7500 ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗುರುಪೂಜ ಮತ್ತು ಯುವಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ತಲಾ ₹5000 ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.[೫೦][೫೧]

ತೆಯ್ಯಂ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಕೇರಳದ ತೆಯ್ಯಂ
ಮಠಮಂಗಲಂನಲ್ಲಿ ಪುಳಿಯೂರ್ ಕಾಳಿ ತೆಯ್ಯಂ

ತೆಯ್ಯಂ ಕೇರಳದ ಕಣ್ಣೂರು-ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಚರಣಾ ನೃತ್ಯ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ತೆಯ್ಯಂ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತೆಯ್ಯಂ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವರು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾತಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತೆಯ್ಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.[೫೨] ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇವಕೂತು ತೆಯ್ಯಂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ದೇವಕೂತು ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಏಕೈಕ ತೆಯ್ಯಂ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಥೆಕ್ಕುಂಬಾಡ್ ಕುಲೋಂ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೫೩]

ವೆಟ್ಟಕ್ಕೋರುಮಕ್ಕನ್, ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ತೆಯ್ಯಂ, ಮುಚಿಲೋಟ್ ಭಗವತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮುತ್ತಪ್ಪನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 456 ವಿಧದ ತೆಯ್ಯಂಗಳಿವೆ.[೫೪]

2019 ರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಳ್ಳಿಯಾಸ್ಸೇರಿಯ ಚಾಂತಪ್ಪುರದಲ್ಲಿ ತೆಯ್ಯಂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.[೫೫]

ಕಣ್ಣೂರು ಪಾಕಪದ್ಧತಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕಣ್ಣೂರು ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತಲಶ್ಶೇರಿ ಬಿರಿಯಾನಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಹಲುವಾಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಚಿಪ್ಸ್, ಇವುಗಳನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾದ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಹೋಳುಗಳಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಾಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಗಳು (ಸೀಗಡಿ, ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್, ಕೊಳೆಗ) ಸೇರಿವೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಸೇರಿದೆ.

ಕಣ್ಣೂರು ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇರಳ, ಪರ್ಷಿಯನ್, ಯೆಮೆನಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ.[೫೬] ಈ ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಾದ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.[೫೬] ಕಲ್ಲುಮ್ಮಕ್ಕಾಯ (ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್) ಮೇಲೋಗರ, ಇರಚಿ ಪುಟ್ಟು (ಇರಚಿ ಎಂದರೆ ಮಾಂಸ), ಪರೊಟ್ಟಾಗಳು (ಮೃದುವಾದ ಚಪಾತಿ),[೫೬] ಪತಿರಿ (ಒಂದು ವಿಧದ ಅಕ್ಕಿ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್)[೫೬] ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಅನ್ನ ಇತರ ವಿಶೇಷತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮಸಾಲೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಳಕೆಯು ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿದೆ—ಕರಿಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಲವಂಗವನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕುಳಿ ಮಂದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಿರಿಯಾನಿಯ ಕೇರಳ ಆವೃತ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಯೆಮೆನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಲಶ್ಶೇರಿ ಬಿರಿಯಾನಿ, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಬಿರಿಯಾನಿ[೫೭] ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಬಿರಿಯಾನಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೫೬]

ತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನಕ್ಕಾಯ (ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದ ಬೇಯಿಸಿದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಕರಿದುದು),[೫೮] ಪಝಂ ನಿರಚತು (ತೆಂಗಿನ ತುರಿ, ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು),[೫೮] ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುತ್ತಮಾಲ,[೫೬] ಚಟ್ಟಿ ಪತಿರಿ, ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಪದರಗಳಿಂದ ಬೇಯಿಸಿದ ಚಪಾತಿ ಯಂತೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ತುಂಬುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅರಿಕ್ಕಡುಕ್ಕ,[೫೯] ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೇರಿವೆ.[೫೬]

ಪತಿರಿ, ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ಯಾನ್ಕೇಕ್, ಕಣ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಾಹಾರ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ
ಕಲ್ಲುಮ್ಮಕ್ಕಾಯ ನಿರಚತು ಅಥವಾ ಅರಿಕ್ಕಡುಕ್ಕ (ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್)
ರೈತ ನೊಂದಿಗೆ ತಲಶ್ಶೇರಿ ಬಿರಿಯಾನಿ
ಕಣ್ಣೂರು ಮತ್ತು ತಲಶ್ಶೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ವಾಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ
ಚಟ್ಟಿ ಪತಿರಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲಬಾರ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾದಾಯಿ ಬಂಡೆ


ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪಯ್ಯಾನೂರು ಪವಿತ್ರ ಉಂಗುರ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಪಯ್ಯಾನೂರು ಪವಿತ್ರ ಮೋತಿರಂ, GI-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಉಂಗುರವು, ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಯ್ಯಾನೂರಿನ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಿತೃ ಬಲಿ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ದರ್ಭಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಈಗ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಪವಿತ್ರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.[೬೦][೬೧][೬೨]

ಕನ್ನನೋರ್ ಮನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕನ್ನನೋರ್ ಮನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು GI-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪರದೆಗಳು, ಲಿನೆನ್ಗಳು, ಅಪ್ಹೋಲ್ಸ್ಟರಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪರಿಕರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣೂರು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲೈ ಶಟಲ್ ಮಗ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[೬೩][೬೪]

ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು ಚೆನ್ನೈನ GI ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವಿನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯು ಅದರ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ತಳಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಇದನ್ನು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 'ನಂಬಿಯಾರ್ ಮಾಂಗ', 'ಕಣ್ಣಾಪುರಂ ಮಾಂಗ', 'ಕುಂಜಿಮಂಗಲಂ ಮಾಂಗ' ಮತ್ತು 'ವಡಕ್ಕುಂಭಗಂ ಮಾಂಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.[೬೫][೬೬]

ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Cmn

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. ↑ "ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ". 31 May 2026 – via www.thehindu.com.
  2. ↑ "ಯಾರು ಯಾರು". kannur.keralapolice.gov.in. Archived from the original on 12 January 2021. Retrieved 21 February 2021.
  3. ↑ "ಕೇರಳ ಪೊಲೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮರುಜೋಡಣೆ, S ಶ್ರೀಜಿತ್ ಕ್ರೈಮ್ ಬ್ರಾಂಚ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ". ದ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್ (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 1 January 2021. Retrieved 21 February 2021.
  4. 1 2 ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ – 2018 (PDF). ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಇಲಾಖೆ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ. 2020. p. 55. Archived from the original (PDF) on 2 November 2021. Retrieved 29 October 2020.
  5. ↑ "ಕೇರಳ | UNDP ಭಾರತದಲ್ಲಿ". UNDP. Archived from the original on 2022-05-18. Retrieved 2023-03-30.
  6. ↑ ರೇ, ಕಲ್ಯಾಣ್ (11 August 2017). "ನೌಕಾ-ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡೆಮಿ-ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ". ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). Retrieved 24 March 2022.
  7. ↑ "ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೌಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಉದ್ಘಾಟನೆ". ಅರಬ್ ನ್ಯೂಸ್. 10 January 2009. Retrieved 24 March 2022.
  8. ↑ ಗಿಬ್ಸನ್, ಡೇವಿಡ್ ಕೆ. "ಡ್ರೈವಿಂಗ್ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೀಚ್ಗಳು". Retrieved 26 June 2016.
  9. ↑ ಹರಿಗೋವಿಂದ್ (24 June 2016). "ಮುಝಪ್ಪಿಲಂಗಾಡ್ BBC ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು". ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್. Retrieved 24 March 2022.
  10. ↑ "ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ - 2001" (PDF). Archived from the original (PDF) on 28 November 2010. Retrieved 24 November 2010.
  11. ↑ "ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ದಾಖಲೆ". Archived from the original on 25 July 2014. Retrieved 26 May 2009.
  12. 1 2 ಮೇನನ್, A. ಶ್ರೀಧರ (2007). ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸದ ಸಮೀಕ್ಷೆ. DC Books. ISBN 9788126415786.
  13. ↑ ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ, ಕಾಸರಗೋಡು (2011) (PDF). ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ. p. 9.
  14. 1 2 ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2014–15). ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ – ವಯನಾಡ್ (ಭಾಗ-ಬಿ) 2011 (PDF). ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ.
  15. 1 2 ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, A. (2007). ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ (2007 ed.). ಕೊಟ್ಟಾಯಂ: DC Books. p. 175. ISBN 978-8126415885. Retrieved 19 July 2020.
  16. ↑ ಅಯಿನಪಲ್ಲಿ, ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ (1982). ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗ, ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. p. 162. Retrieved 27 July 2018. ತುಳುನಾಡಿನ ಬಂಟರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧೋಚಿತ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕೋಲ ಬಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಲ ರಾಜವಂಶವು ತುಳುನಾಡಿನ ಕೋಲ ವಂಶಾವಳಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ.
  17. ↑ ನಾರಾಯಣನ್, M. G. S. ಕೇರಳದ ಪೆರುಮಾಳ್ಗಳು. ತ್ರಿಶೂರ್ (ಕೇರಳ): ಕಾಸ್ಮೊಬುಕ್ಸ್, 2013. 483.
  18. ↑ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇನ್ನೆಸ್ (1908). ಮದ್ರಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಸ್ ಮಲಬಾರ್ (ಸಂಪುಟ-I). ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. pp. 423–424.
  19. ↑ S. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಹುಸೇನ್ ನೈನಾರ್ (1942). ತುಹ್ಫತ್-ಅಲ್-ಮುಜಾಹಿದಿನ್: ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿ. ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
  20. ↑ M. ವಿಜಯಾನುನ್ನಿ. 1981 ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ- ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ (PDF). ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ, ಕೇರಳ.
  21. 1 2 3 ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, A. (January 2007). ಕೇರಳ ಚರಿತ್ರಂ (2007 ed.). ಕೊಟ್ಟಾಯಂ: DC Books. ISBN 978-81-264-1588-5. Retrieved 19 July 2020.
  22. 1 2 ಲೋಗನ್, ವಿಲಿಯಮ್ (2010). ಮಲಬಾರ್ ಕೈಪಿಡಿ (ಸಂಪುಟ-I). ನವ ದೆಹಲಿ: ಏಷ್ಯನ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್. pp. 631–666. ISBN 9788120604476.
  23. ↑ ದ ಹಿಂದೂ ಸ್ಟಾಫ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್ (21 November 2011). "ನಿಲೇಶ್ವರಂ ಉತ್ಸವವು ಅದರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿದೆ". ದ ಹಿಂದೂ. Retrieved 24 November 2016.
  24. ↑ ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಅಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬ್ರಿಜ್ಹೆಡ್ಸ್ 1500–1800. ಪ್ರೊ. K. S. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಗೌರವಾರ್ಥ ಸಂಪುಟ (2001). ಸಂಪಾದಕರು: ಪಿಯಸ್ ಮಾಲೆಕಂಡತಿಲ್ ಮತ್ತು T. ಜಮಾಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್. ಫಂಡಕೋನ್ ಒರಿಯೆಂಟ್. MESHAR (ಕೇರಳ) ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ
  25. ↑ ಲೋಗನ್, ವಿಲಿಯಮ್ (2006). ಮಲಬಾರ್ ಕೈಪಿಡಿ, ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್. ISBN 978-81-8264-046-7
  26. ↑ DC Books, ಕೊಟ್ಟಾಯಂ (2007), A. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್, ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸದ ಸಮೀಕ್ಷೆ
  27. ↑ "ಅರಕ್ಕಲ್ ರಾಜಮನೆತನ". Archived from the original on 5 June 2012.
  28. ↑ P.J ರಾಜೇಂದ್ರನ್ (2000). ಕ್ಷೇತ್ರವಿಜ್ಞಾನಕೋಶಂ. D.C.Books publishing, Google books. p. 103. ISBN 9788126402540.
  29. ↑ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಇನ್ನೆಸ್ (1908). ಮದ್ರಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಸ್ ಮಲಬಾರ್ (ಸಂಪುಟ-I). ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. p. 451.
  30. 1 2 3 4 "ಮಾಹೆಯ ಇತಿಹಾಸ". Archived from the original on 30 December 2013. Retrieved 19 April 2021.
  31. ↑ "ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಪಟ್ಟಿ (17-10-2014 ರವರೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ)". Lawmin.nic.in. Archived from the original on 7 January 2018. Retrieved 7 August 2016.
  32. ↑ ಲೆವಿಸ್ ಮೆಕೈವರ್, G. ಸ್ಟೋಕ್ಸ್ (1883). 1881 ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಜನಗಣತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ((ಸಂಪುಟ II) ed.). ಮದ್ರಾಸ್: E.Keys at the Government Press. p. 444. Retrieved 5 December 2020.
  33. ↑ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಮದ್ರಾಸ್ (ಭಾರತ (1915). ಮದ್ರಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ಸ್, ಮಲಬಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುಬಂಧ (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್) (ಸಂಪುಟ 2 ed.). ಮದ್ರಾಸ್: ದ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್, ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೆಸ್. p. 20. Retrieved 2 December 2020.
  34. ↑ ಹೆನ್ರಿ ಫ್ರೌಡ್, M.A., ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1908–1909). ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಗೆಜೆಟಿಯರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಹೊಸ ed.). ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್: ಕ್ಲಾರೆಂಡನ್ ಪ್ರೆಸ್. Retrieved 2 December 2020.
  35. 1 2 "ಕಣ್ಣೂರಿನ ಪುರಸಭೆಗಳು". ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್.
  36. ↑ "ಕಣ್ಣೂರಿನ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳು". ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್.
  37. ↑ "ಕಣ್ಣೂರಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಡಳಿತ". ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಕೇರಳ.
  38. ↑ "ಕಣ್ಣೂರಿನ ನಿಯಮಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು". ceo.kerala.gov.in. Archived from the original on 23 April 2021. Retrieved 31 May 2021.
  39. ↑ "ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು". ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್.
  40. ↑ "ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ". www.censusindia.gov.in.
  41. 1 2 3 4 5 "ಜಿಲ್ಲಾ ಜನಗಣತಿ ಕೈಪಿಡಿ: ಕಣ್ಣೂರು" (PDF). ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.
  42. ↑ "ಟೇಬಲ್ C-16 ಮಾತೃಭಾಷೆಯಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". www.censusindia.gov.in. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ.
  43. 1 2 "ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ : ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಕಚೇರಿ, ಭಾರತ". Archived from the original on 14 May 2007.
  44. ↑ "ಜನಗಣತಿ GIS ಭಾರತ". Archived from the original on 11 January 2010. Retrieved 27 August 2009.
  45. ↑ "ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು" (PDF). censusindia.gov.in. Retrieved 12 March 2022.
  46. 1 2 "ಟೇಬಲ್ C-01: ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕೇರಳ". ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ. ಭಾರತದ ನೋಂದಣಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿ ಆಯುಕ್ತ. 2011.
  47. ↑ ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆ. "ಮಲಬಾರ್ ವಲಸೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ" Archived 21 July 2011 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ., ,
  48. ↑ "ಕೇರಳ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ". KFA. Archived from the original on 24 April 2020. Retrieved 12 November 2020.
  49. ↑ "ಕೇರಳ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ". ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (ಕೇರಳ). Archived from the original on 17 November 2020. Retrieved 12 November 2020.
  50. ↑ P., ಸುಧಾಕರನ್ (29 September 2018). "ಕೇರಳ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ". ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ. Archived from the original on 12 November 2020. Retrieved 12 November 2020.
  51. ↑ "ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಘೋಷಣೆ". ದ ಹಿಂದೂ. 8 July 2017. Archived from the original on 12 November 2020. Retrieved 12 November 2020.
  52. ↑ ಕುರುಪ್, K. K. N. (1990). "ತೆಯ್ಯಂ – ಕೇರಳದ ಒಂದು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಚರಣಾ ನೃತ್ಯ". In ಕುಸುಮನ್, K. K. (ed.). ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ: ಪ್ರೊಫೆಸರ್ A. ಶ್ರೀಧರ ಮೇನನ್ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಂಪುಟ. ಮಿತ್ತಲ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್. p. 130. ISBN 9788170992141.
  53. ↑ "ದೇವಕೂತು: ಈ ವರ್ಷ, ದೇವಕೂತು ಹೊಸ ಮುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ". ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ.
  54. ↑ "ತೆಯ್ಯಂಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು". Retrieved 2 March 2019.
  55. ↑ "ಕಣ್ಣೂರು: ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತೆಯ್ಯಂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ". Retrieved 4 March 2020.
  56. 1 2 3 4 5 6 7 ಸಬ್ನಾನಿ, ಧಾರಾ ವೋರಾ (14 June 2019). "ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ". ದ ಹಿಂದೂ. Retrieved 26 January 2021.
  57. ↑ "ತಲಶ್ಶೇರಿ ಚಿಕನ್ ಬಿರಿಯಾನಿ". ದ ಟೇಕ್ ಇಟ್ ಈಸಿ ಚೆಫ್ (in ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 23 June 2017. Retrieved 13 May 2021.
  58. 1 2 ಕುರಿಯನ್, ಶಿಜೋ (2 July 2014). "ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಅಪರಿಮಿತ ರುಚಿಗಳು". ದ ಹಿಂದೂ. Retrieved 26 January 2021.
  59. ↑ "ಅರಿಕ್ಕಡುಕ್ಕ – ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ತುಂಬಿದ ಮಸ್ಸೆಲ್ಸ್". ಮುಖಗಳು ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳು (in ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 30 June 2020. Retrieved 13 May 2021.
  60. ↑ "ಪಯ್ಯಾನೂರು ಪವಿತ್ರ ಮೋತಿರಂ- ದೈವಿಕ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಲಾತೀತ ಆಭರಣ".
  61. ↑ "ಪಯ್ಯಾನೂರು ಪವಿತ್ರ ಮೋತಿರಂ". keralatourism.org.
  62. ↑ "ಪಯ್ಯಾನೂರು ಪವಿತ್ರ ಮೋತಿರಂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಜಗಳದಲ್ಲಿ". ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ.
  63. ↑ "ಮಲಬಾರ್ನ ದಾರಗಳು: ಕನ್ನನೋರ್ ಮನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು". www.incredibleindia.gov.in.
  64. ↑ "ಕನ್ನನೋರ್ ಮನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು". www.keralatourism.org.
  65. ↑ "ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು ಮತ್ತು ಎಡಯೂರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ GI ಟ್ಯಾಗ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ". ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ.
  66. ↑ "ಎಡಯೂರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟಿಯತ್ತೂರು ಮಾವು G.I. ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ". ದ ಹಿಂದೂ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

"https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ಕಣ್ಣೂರು_ಜಿಲ್ಲೆ&oldid=1378364" ಇಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ