ಅರುಣಾ ರಾಯ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search


ಅರುಣಾ ರಾಯ್ (ಜನನ 26 ಮೇ 1946) ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮಜ್ದೂರ್ ಕಿಸಾನ್ ಶಕ್ತಿ

ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು(ಎಂಕೆಎಸ್ಎಸ್) ("ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ") ಜೊತೆಗೆ ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್, ನಿಖಿಲ್ ಡೇ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಮಾಜದ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಎನ್‌ಎಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಅಂದಿನ ಯುಪಿಎ -1 ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ರಾಯ್ ಜನಿಸಿದ್ದು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ. [೧] [೨] ಅವಳು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು . [೩] [೪]

ಅವರು 1968 ಮತ್ತು 1974 ರ ನಡುವೆ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಮಜ್ದೂರ್ ಕಿಸಾನ್ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗಥನ್[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ರಾಯ್ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬಡವರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಟಿಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ (ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯುಆರ್‌ಸಿ) ಸೇರಿದರು. [೫] 1987 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಿಖಿಲ್ ಡೇ, ಶಂಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಮಜ್ದೂರ್ ಕಿಸಾನ್ ಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಕಾರ್ಮಿಕರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಮೂಲಕ ಎಂಕೆಎಸ್ಎಸ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಹೋರಾಟವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಅರುಣಾ ರಾಯ್ ಅವರು ಎಂಕೆಎಸ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಜನರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ (ಎನ್‌ಸಿಪಿಆರ್‌ಐ) ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಚಳವಳಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2005 ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಅಂಗೀಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. [೬]

ಪ್ರಚಾರಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅರುಣಾ ರಾಯ್ ಬಡವರ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ( NREGA ), [೭] ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . [೮] ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅವರು ಪಿಂಚಣಿ ಪರಿಷತ್ [೯] [೧೦] ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ, ಕೊಡುಗೆ ರಹಿತ ಪಿಂಚಣಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಲ್ಬ್ಲೋವರ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಆಕ್ಟ್. [೧೧] [೧೨]

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲಸಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವವರೆಗೂ 2006 ರವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ [ಎನ್‌ಎಸಿ] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. [೧೩] [೧೪]

ಮಜ್ದೂರ್ ಕಿಸಾನ್ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗಥನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅರುಣಾ ರಾಯ್ ಅವರಿಗೆ 1991 ರಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ. 2000 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಮುದಾಯ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸೆಸೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [೧೫] 2010 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ, ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [೧೬] 2011 ರಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನೂರು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. [೧೭] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು 11 ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು, ಅವರ ಜೀವನ ಮಿಷನ್ ಇತರರಿಗೆ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ [೧೮]

  1. "Daughter Of The Dust | Urvashi Butalia | Oct 16,2006". www.outlookindia.com. Retrieved 2015-09-17.
  2. "'I would like to know how I am a traitor'". www.telegraphindia.com. Retrieved 2015-09-17.
  3. "Aruna Roy (Indian activist) -- Encyclopædia Britannica". Encyclopædia Britannica. 30 January 2013.
  4. "DU has a lot on its ladies special platter". India Today. 3 June 2009.
  5. Aruna Roy National Resource Center for Women, Govt. of India.
  6. Blacked out: government secrecy in the information age, by Alasdair Scott Roberts. Cambridge University Press, 2006.
  7. "Matersfamilias | Saba Naqvi | Aug 24,2015". www.outlookindia.com. Retrieved 2015-08-27.
  8. "Right to Food- A Fundamental Right". National Human Rights Commission, India. Retrieved 10 March 2020.
  9. "Pension Parishad calls off strike". The Hindu. 2013-12-21. ISSN 0971-751X. Retrieved 2015-08-27.
  10. "Forgotten Brethren | Harsh Mander | Apr 20,2015". www.outlookindia.com. Retrieved 2015-08-27.
  11. "Aruna Roy seeks early passage of grievance redress, whistleblower bills". Retrieved 2015-08-27.
  12. Roy, Aruna. "The Fate of RTI After One Year of Modi is a Bad Omen". The Wire. Archived from the original on 18 October 2015. Retrieved 2015-08-27.
  13. "NAC reconstituted". The Hindu. 4 June 2005.
  14. "Daughter Of The Dust | Urvashi Butalia | Oct 16,2006". www.outlookindia.com. Retrieved 2015-08-27.
  15. "Ramon Magsaysay Award Citation". Archived from the original on 7 May 2012. Retrieved 7 May 2009.
  16. Thehindu.com
  17. Thottam, Jyoti (2011-04-21). "The 2011 TIME 100 - TIME". Time. ISSN 0040-781X. Retrieved 2015-08-27.
  18. Anjali Bisaria. "11 Human Rights Activists Whose Life Mission Is To Provide Others With A Dignified Life/". Indiatimes.com.