ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ
ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ
Agency overview
Jurisdictionಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
Annual budget೪,೮೫೯ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೧.೦೮ ಶತಕೋಟಿ) (2018-19 ಅಂ.) [೧]
Agency executive
  • ರಾವ್ ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್, ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
Child agencies
  • ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಇಲಾಖೆ
  • ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಲಾಖೆ
Websitemospi.gov.in

ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯ ನಡೆಸುವ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ.

ಇತಿಹಾಸ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಅಂಕಿಅಂಶ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಲೀನದ ನಂತರ 15.10.1999 ರಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

ಇಲಾಖೆಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸಚಿವಾಲಯವು ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಒಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಚೇರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಘಟಕವು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕಚೇರಿ (ಸಿಎಸ್ಒ), ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಕಚೇರಿ (ಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ಒ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಘಟಕ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ, (i) ಇಪ್ಪತ್ತು ಪಾಯಿಂಟ್ ಯೋಜನೆ (ii) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು (iii) ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಸದಸ್ಯ. ಈ ಎರಡು ಘಟಕಗಳಲ್ಲದೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಣಯ (MOSPI) ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೂಲಗಳು, ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತೇತರ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಸಚಿವಾಲಯ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮೀಸಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಚಿವಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವಂತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾತೆಗಳ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾತೆಗಳ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ, ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ ನಂತರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದತ್ತಾಂಶ ಗಣ‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಘಟಕದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ಟ್ವೆಂಟಿ ಪಾಯಿಂಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿ (ಟಿಪಿಪಿ)
  2. ದೇಶದ 11 ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ, ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಉಕ್ಕು, ರೈಲ್ವೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ಬಂದರುಗಳು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ;
  3. ಎಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ರೂ. 150 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು (ಐಪಿಎಂಡಿ); ಮತ್ತು
  4. ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (ಎಂಪಿಎಲ್‌ಡಿಎಸ್) ಸದಸ್ಯರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ.

ಮಂತ್ರಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  • ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ (13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999 - 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2001)
  • ಜಗ್ಮೋಹನ್ (1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1999 - 18 ನವೆಂಬರ್ 2001)
  • ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ (18 ನವೆಂಬರ್ 2001 - 30 ಜೂನ್ 2002) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ (1 ಜುಲೈ 2002 - 22 ಮೇ 2004)
  • ಆಸ್ಕರ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ (23 ಮೇ 2004 - 29 ಜನವರಿ 2006) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ಜಿಕೆ ವಾಸನ್ (29 ಜನವರಿ 2006 - 22 ಮೇ 2009) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ಶ್ರೀಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್ (28 ಮೇ 2009 - 19 ಜನವರಿ 2011) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ಎಂಎಸ್ ಗಿಲ್ (19 ಜನವರಿ 2011 - 12 ಜುಲೈ 2011)
  • ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಜೆನಾ (12 ಜುಲೈ 2011 - 26 ಮೇ 2014) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ರಾವ್ ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ (26 ಮೇ 2014 - 9 ನವೆಂಬರ್ 2014) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ವಿಕೆ ಸಿಂಗ್ (9 ನವೆಂಬರ್ 2014 - 5 ಜುಲೈ 2016) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)
  • ಡಿ.ವಿ.ಸದಾನಂದ ಗೌಡ (5 ಜುಲೈ 2016 - 24 ಮೇ 2019)
  • ರಾವ್ ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ (31 ಮೇ 2019 - ಪ್ರಸ್ತುತ) (ರಾಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. "Budget data" (PDF). www.indiabudget.gov.in. 2019. Archived from the original (PDF) on 4 March 2018. Retrieved 15 September 2018.

ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]