ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ

ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ( Sanskrit: सुपार्श्वनाथ Supārśvanātha, ಸುಪರ್ಶ್ವ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗದ ( ಅವಸರ್ಪಿಣಿ ) ಏಳನೇ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ . ಅವರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲದ ಜೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲನ 12 ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಕಹಿ ಅರ್ಧದ ಆರನೇ ದಿನದಂದು ಶಿಖರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.


ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗದ ( ಅವಸರ್ಪಿನಿ ) ಏಳನೇ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ . [] ಅವರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲದ ಜೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲನ ೧೨ ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. [] ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನ ಜನನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ವಾರಣಾಸಿಯ ಭದೈನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. [] [] ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನ ಜನನಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, ರಾಣಿ ಪೃಥ್ವಿ ಹದಿನಾರು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು. []


ಅವನ ಎತ್ತರವನ್ನು 200 ಧನುಷ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. [] ಅವನು 2,000,000 ಪೂರ್ವಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [] ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನು ಯೌವನದಲ್ಲಿ 5 ಲಕ್ಷ ಪೂರ್ವಕಾಲವನ್ನು ( ಕುಮಾರ ಕಾಲ ) ಕಳೆದನು ಮತ್ತು 14 ಲಕ್ಷ ಪೂರ್ವಕಾಲ ಮತ್ತು 20 ಪೂರ್ವಕಾಲ ( ರಾಜ್ಯ ಕಾಲ ) ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು. [] ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನು ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ ಪ್ರತಿಷ್ಠನ ನಂತರ ವಿವಾಹವಾದನು ಮತ್ತು ಆಳಿದನು. ಅವನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡನು. []


ಜೈನ ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮರದ ಎಲೆಗಳು ಉದುರುವುದು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು ಒಣಗುವುದನ್ನು ಅವನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಜೈನ ತಪಸ್ವಿಯಾದನು. 9 ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಸರ್ವಜ್ಞತೆ) ಪಡೆದನು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹರಡಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಕಗ್ಗತ್ತಲಿನ ಆರನೇ ದಿನದಂದು ಸಮ್ಮೇದ್ ಶಿಖರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [] []


ಜೈನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಲ್ಲದತ್ತ ಸ್ವಾಮಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಶಿಷ್ಯರ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 20 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಸಹ ಸಾಧಿಸಿದರು. []


ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪದ್ಮಪ್ರಭನ ನಂತರ 9,000 ಕೋಟಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. [] ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ, ಅವನ ನಂತರ 900 ಕೋಟಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. []


ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಯಜುರ್ವೇದವು ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅರ್ಥ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇವರ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅರ್ಥ "ಸರ್ವ-ಪರಿಶುದ್ಧ ಭಗವಂತ". ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥವಾದ ಖಂಡಕನ ಮಹಾವಗ್ಗ ಪುಸ್ತಕ (1. 22. 13), ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಗೀರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯವಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. [] ಮಥುರಾದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 157 ರ ಶಾಸನದೊಂದಿಗೆ ಹಳೆಯ ಸ್ತೂಪವಿದೆ . ಈ ಶಾಸನವು ದೇವರುಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ತೂಪದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಅರನಾಥನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋಮದೇವ ಸೂರಿಯು ಯಶ್ತಿಲಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ತೀರ್ಥ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಜಿನಪ್ರಭಾ ಸೂರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪರ್ಶ್ವನಾಥನಿಗಾಗಿ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. []


ಆರಾಧನೆ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಆಚಾರ್ಯ ಸಮಂತಭದ್ರರ ಸ್ವಯಂಭೂಸ್ತೋತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಆರಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳು ( ಸೂತ್ರಗಳು ) ತೀರ್ಥಂಕರ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. [೧೦]

As an inanimate equipment (a vehicle, for example) requires an animate being (a man) for its operation, so does the body, that the soul adopts as its encasement, require the soul for its functioning. The body is repugnant, foul-smelling, perishable, and a source of anxiety and, therefore, it is futile to have attachment towards it. O Lord Suparśvanātha, this is your benign precept.

Svayambhūstotra (7-2-32)[೧೧]

ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನು ನಂದಾವರ್ತ (ಡಿಗ್.) ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕ (ಸ್ವೆಟ್.) ಲಾಂಛನ, ಸಿರಿಸಾ ಮರ, ವರನಂದಿನ್ (ಡಿಗ್.) ಮತ್ತು ಮಾತಂಗ (ಸ್ವೆಟ್.) ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ (ಡಿಗ್.) ಮತ್ತು ಸಾಂತಾ (ಸ್ವೆಟ್.) ಯಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. [೧೨] [೧೩]

1422-23ರಲ್ಲಿ ದಿಲ್ವಾರಾದಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕಲ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪಾಸನಾಥ ಚರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ. [೧೪]

ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಮಲ ಅಥವಾ ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಬಹು ತಲೆಯ ಸರ್ಪವು ಛತ್ರಿಯಂತೆ ಬೀಸಿಕೊಂಡು ರಕ್ಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. [೧೫]


ಸರ್ಪ-ಹುಡ್ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಲ್ಲ; ಇದು 24 ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ 23 ನೇಯ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ. [೧೬] ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಸರ್ಪ ಹುಡ್ ಐದು ತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಏಳು (ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ) ತಲೆಯ ಸರ್ಪವು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಪ ಹುಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡೂ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಇದು 5 ರಿಂದ 10 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನದು. [೧೭] [೧೮]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. Tukol 1980, p. 31.
  2. Singh 2015.
  3. Singh 2009, p. 54.
  4. Lodha 2013, p. 544.
  5. Jain 2015, p. 188.
  6. 1 2 3 4 Finegan 1952, p. 190.
  7. 1 2 3 Jain 2015, p. 189.
  8. 1 2 Jain 2009, p. 78.
  9. 1 2 Jain 2009, p. 77.
  10. Jain 2015, p. 44-50.
  11. Jain 2015, p. 45.
  12. Tandon 2002, p. 44.
  13. Titze 1998, p. 5.
  14. Neeraj & Nīraja 1991, p. 9.
  15. Cort 2010, p. 385.
  16. Cort 2010, pp. 278–279.
  17. Harvard & Tirthankara Suparsvanatha.
  18. Pal, Huyler & Cort 2016, p. 204.

ಮೂಲಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]