ಶಂಕೇಶ್ವರ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ

Shankeshwar Jain Temple
Religion
Affiliation	Jainism
Deity	Parshva
Festivals	Posh Dashami, Mahavir Jayanti, Diwali
Location
Location	[ಶಂಕೇಶ್ವರ್, ಗುಜರಾತ್, ಇಂಡಿಯಾ
Location within Gujarat
Geographic coordinates	23°30′29.3″N 71°47′15.6″E
Architecture
Creator	Sajjan Shah
Date established	1098 CE
Website
http://ww3.shankheshwar.info/

ಶಂಖೇಶ್ವರ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಗುಜರಾತಿನ ಪಾಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಂಖೇಶ್ವರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಪುರಾಣ

ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ತೀರ್ಥ (ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ) ಅನ್ನು ಶಂಖಪುರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಆಶಾಧಿ ಶ್ವಾಕ್ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಣ, ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಒಂಬತ್ತನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರ ದಮೋದಾರ್ ಸ್ವಾಮಿ, "ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ತೀರ್ಥಂಕರನಾಗಿರುವ ಅವರ್ಸ್ಪಿನಿಕಲಾದಲ್ಲಿ (ಸಮಯದ ಚಕ್ರದ ಅವರೋಹಣ ಅರ್ಧ) ಇರುತ್ತಾನೆ" ನೀನು ಆರ್ಯಘೋಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವನ ಗಾನಧರ್ (ಪ್ರಧಾನ ಶಿಷ್ಯ) ಮತ್ತು ಮೋ ಅಲ್ಲಿ. " ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರವಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು, ಅದು ದೇವತೆಗಳ, ಭೂತಗಳ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಇತಿಹಾಸ

೧೧೫೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಇ (೧೦೯೮ ಸಿಇ) ನಲ್ಲಿ, ಸಜ್ಜನ್ ಶಾ ಅವರು ರುಪೆನ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶಂಖೇಶ್ವರ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಂವತ್ ೧೨೮೬ ರಲ್ಲಿ , ವಾಸ್ತುಪಾಲ್ ತೇಜ್ಪಾಲ್ ವರ್ಧಮಾನ್ಸುರಿಯ ಸೂಚನೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೫೨ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇದ್ದವು. ವಿ.ಎಸ್. ೧೩೦೨ ರಲ್ಲಿ, ರಾಜನು [ಯಾರು?], ವಿಗ್ರಹದಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಉಕ್ತಸೂರಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡಿದ್ದನು, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿದನು. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಿ.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿ.ಎಸ್., ವಿಜಯಸೆನ್ಸುರಿಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ೫೨ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿ. ೧೭೬೦ರಲ್ಲಿ (೧೭೦೩ ಸಿಇ), ಸಂಘವು ಹೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮೂಲ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೇವಾಲಯದ ತೆರೆದ ಚೌಕ, ಅಲಂಕೃತವಾದ ಚೌಕ, ವಿಶಾಲವಾದ ಚೌಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಭಾಂಗಣಗಳಿವೆ.

ಭಿದಂಜನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥದ ವಿಗ್ರಹವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹದ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅಜಿತ್ನಾಥದ ವಿಗ್ರಹವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಗ್ರಹದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಧರಣೇಂದ್ರ, ಪದ್ಮಾವತಿ, ಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಚಕ್ರೇಶವರಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕೂಡಾ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ. ಪಾಶ್ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನ, ಮಾಗಾಸರ್ ತಿಂಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಅರ್ಧದ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಯಾತ್ರಿಕರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ನವೀಕರಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಾಗಿಲುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಶೃಂಗಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೧೮೧೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಲ್ನಾಯಕ್, ಸುಮಾರು ೧೮೨ ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪದ್ಮಸಾನ ಭಂಗಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಖೇಶ್ವರ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

ಇತರೆ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರತಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ - ಅಗಮ್ ಮಂದಿರ, ೧೦೮ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ (೧೦೮ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಭಕ್ತಿವಿಹಾರ್ ತೀರ್ಥ), ರಾಜೇಂದ್ರಸುರಿ ನವಕರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲಪೂರ್ನ ಸ್ಮೃತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗುರುಮಂದಿರ್ ಮತ್ತು ದಾದಾವಾಡಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಧುನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.ಶ್ರೂತ್ ತೀರ್ಥ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇಶ್ವರ-ವಿರಮಂ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ಗೆ ಇದೆ.ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ರತನ್ಪೂರದಲ್ಲಿ ಪವಪುರಿ ಜಲ್ಮಾಂಡಿರ್ ಇದೆ.ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂಬರ ಜೈನರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಂಕಿತಾದಲ್ಲಿನ (ಗುಜರಾತ್) ಮೌಂಟ್ ಶ್ರತ್ರಂಜಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕೇಶ್ವರ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳು

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪ್ಶ್ರೇ, ಅಯಂಬಲ್ಶಾಲಾ, ಬಂದರ್, ಪಾಥ್ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡು