ದಾಸನಪುರ
ದಾಸನಪುರ | |
|---|---|
ನಗರ | |
  ದಾಸನಪುರ | |
| Coordinates: 13°01′43″N 77°32′46″E / 13.0285°N 77.54620°E | |
| ದೇಶ | ಭಾರತ |
| ರಾಜ್ಯ | ಕರ್ನಾಟಕ |
| ಜಿಲ್ಲೆ | ಬೆಂಗಳೂರು |
| ತಾಲ್ಲೂಕು | ಬೆಂಗಳೂರು |
| ಹೋಬಳಿ | ದಾಸನಪುರ |
| Languages | |
| • Official | Kannada |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |
| PIN | 560022 |
| Vehicle registration | KA 04 |
ದಾಸನಪುರ ನಗರವು ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಶಾಸನಗಳ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ದಾಸನಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದ ವರಾಂಡಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನವು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು ಮತ್ತು ಅದರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1398 ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಹೆಸರು ಜಾಂಕಿಯಣ್ಣ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ಅವನು ಕಿತ್ತನಹಳ್ಳಿಯ ಮಾಯಿಲೆ ನಾಯಕನ ವಂಶಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.[೧]
ಕಿತ್ತನಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಳಿದ ಮಾಯಿಲೆ ನಾಯಕನ ವಂಶಸ್ಥರು ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತನಹಳ್ಳಿ, ರಾವುತನಹಳ್ಳಿ, ದಾಸನಪುರ, ಅರಸಿನಕುಂಟೆ, ಸೊಂಡೆಕೊಪ್ಪ, ನಾಗರೂರು ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಕುಕ್ಕಲನಾಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಾಸನಪುರದ ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ತೋರುವ ಈ ಶಾಸನದ ದಿನಾಂಕ ೨೨-೦೯-೧೩೯೮, ಭಾನುವಾರ. ಇದು ಮೂವರು ರಾಜರ ಪತಿಯಾದ ಗಂಡಭೇರುಂಡ ಮತ್ತು ಗಂಡಭೇರುಂಡ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಾಂಕಿಯಣ್ಣ ನಾಯಕ ರಾಮಾನುಜಕೂಟನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಧರ್ಮಶಾಸ. ಈ ಶಾಸನವು ರಾಮಾನುಜಪುರದ ದಾಸೋಹಕ್ಕಾಗಿ ಕುಕ್ಕಲನಾಡಿನ ನಾಗರೂರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜಕೂಟನು ದಾಸೋಹವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಬಂಧನೆಯೂ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ರಂಗೇಗೌಡನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದಾಸನಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೧-೮-೧೫೨೩ ಶುಕ್ರವಾರದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಮಹಾರಾಯರು ಕೊಮ್ಮನಾಯಕನಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರದೇಶ ಕುಕ್ಕಲನಾಡ. ಕುಕ್ಕಲನಾಡಿನ ತಿರುವೆಂ(ಕ)ತನಾಥ ದೇವರಿಗಾಗಿ ನಾರಾಯಣ ಪರ್ವವನ್ನು ದಾಸನಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಣಿ ಪುವಾದ ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ ದಾಸನಪುರದ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ರಾಮಾನುಜಪುರ, ಅಲ್ಲಿ ದಾಸರಿಗೆ ನಾಗರೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ರಾಮಾನುಜಕೂಟ ಎಂದರೆ ರಾಮಾನುಜರ ಶಿಷ್ಯರು ಇಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ದಾಸನಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಕೊಮ್ಮನಾಯಕನಿಗೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರದೇಶ ಕುಕ್ಕಲನಾಡು. ಇದು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಕುಕ್ಕಲನಾಡಿನ ದಾಸನಪುರದ ತಿರುವೆಂತನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1523 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗ್ರಾಮದ ಹೆಸರು ದಾಸನಪುರ. ಇದರ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ ಪರ್ವ, ಅಂದರೆ ಪರವ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡೂ ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಶಾಸನಗಳ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಶಾಸನದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೃಪೆ: ಡಾ. ಎಚ್.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲರಾವ್
 | ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. |
- ↑ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಶಾಸನಗಳ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ದಾಸನಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದ ವರಾಂಡಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನವು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು ಮತ್ತು ಅದರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1398 ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಹೆಸರು ಜಾಂಕಿಯಣ್ಣ ನಾಯಕ, ಮತ್ತು ಅವನು ಕಿತ್ತನಹಳ್ಳಿಯ ಮಾಯಿಲೆ ನಾಯಕನ ವಂಶಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.