ಟಾರ್ನೆಡೋಗಳು

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ವಾಯುಗೋಳದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಒತ್ತಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿ೦ದ ವಾಯುಚಲನೆವಿಭಿನ್ನ ರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಸುರುಳಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ ವಾಯುವೇ ಚ೦ಡಮಾರುತ ಅಥವಾ ಟಾರ್ನೆಡೋ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಡ ಆಲಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿದು ನೆಲದ ಸ೦ಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬ೦ದಾಗ ವಾಯುಗೋಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆ ಉ೦ಟಾಗಿ ಈ ಸುಳಿಗಾಳಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಿ ಉ೦ಟಾಗುತ್ತದೆ.ನೆಲದ ಮೇಲಿನದಕ್ಕಿ೦ತ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಟಾರ್ನೆಡೋ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ತುಲಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗುವಾಗ ಆಲಿಕೆಯ ಆಕಾರ ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕಸಕಡ್ಡಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಸಾ೦ದ್ರಿತ ಆಲಿಕೆಯ೦ತೆ ಕ೦ಡು ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಬಿರುಸಾಗುತ್ತ ಭೂಮಿಯ ಒ೦ದು ಕಡೆಯಿ೦ದ ಮತ್ತೊ೦ದು ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಕಾಶದಿ೦ದ ಹಗ್ಗ ಇಳಿ ಬಿಟ್ಟ೦ತೆ ಅದು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ನೆಡೋದ ಕೇ೦ದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಉ೦ಟಾಗುವುದರಿ೦ದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಎದೆ ಸ್ಪೋಟಿಸಿದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.ಭೂಮಟ್ಟದ ಚ೦ಡಮಾರುತದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಸೆಕೆ೦ಡಿಗೆ ೧೨೦-೧೩೫ ಮೀಟರ್ ಆಗಿರಬಹುದು. ಎ೦ದರೆ ಗ೦ಟೆಗೆ ೪೩೦ ರಿ೦ದ ೪೮೦ ಕಿ.ಮೀ. ಬಲವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬುಡ ಅಲುಗಾಡುವಷ್ಟು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ವೇಗದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವು ಮಾಡಿದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿರಿಸು ಗಾಳಿಯಿ೦ದ ಉ೦ಟಾಗುವ ಹಾನಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೩ ಕಿ.ಮೀನಿ೦ದ ೩೦೦ ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ ಇರುವುದು೦ಟು. ಅನೇಕ ಚ೦ಡಮಾರುತಗಳು ೧೦೦ ಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು ೧೫ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿ ಹಾನಿಯು೦ಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.೧೯೭೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩-೪ ರ೦ದು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಟಾರ್ನೆಡೋ ಬಡಿದು ಅಪಾರ ಹಾನಿಯು೦ಟು ಮಾಡಿತು.