ಕೇಂದ್ರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
Jump to navigation Jump to search

ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಥವಾ ವಿತ್ತೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಔಪಚಾರಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕರೆನ್ಸಿ, ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿತ್ತೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಸಹ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ಟೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯ ಸಾಲ ನೀಡುವವರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ರನ್ಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಅಜಾಗರೂಕ ಅಥವಾ ಮೋಸದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೂ, ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.