ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ

ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಇಂದ
(ಹೃಸ್ವಸ್ವರ ಇಂದ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿತ)
Jump to navigation Jump to search

ಒಂದು ಮಾತ್ರೆ(ಛಂದಸ್ಸು)ಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರಗಳು. ಕನ್ನಡದ ಶುದ್ಧಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಕೇಶಿರಾಜ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳು, , , ,, ಲುೃ

ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಎಂದರೇನು ?[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

  1. ಸ್ವಯಂ ರಂಜತೇ ಇತಿಃ ಸ್ವರಃ - ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬರುವ ಅಕ್ಷರಗಳೇ ಸ್ವರಗಳು.
  2. ಅಕಾರಂ ಮೊದಲಾಗಿರೆ ಪದಿನಾಲ್ಕು ಸ್ವರಂಗಳ್.

ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ (ದೇವನಾಗರಿ) ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ‘ಅ’ ಕಾರ ದಿಂದ ‘ಔ’ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೪ ಇವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅ ಕಾರದಿಂದ ಔ ಕಾರದವರೆಗೆ ೧೨ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಇವೆ. ಕೇಶಿರಾಜ ಹೇಳುವ , ಋೂ, ಲುೃ, ಲೂೃ ಸ್ವರಗಳು ಈಗ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮತ್ತು ಎಂಬ ಎರಡು ದೇಶಿಯಗಳು ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ವಿಧಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗ ಮಾಡಬಹುದು.

  1. ಹೃಸ್ವಸ್ವರ
  2. ದೀರ್ಘಸ್ವರ
  3. ಸಂಧ್ಯಕ್ಷರ
  4. ಪ್ಲುತ

ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು 5 - ಅ,ಇ,ಉ,ಋ,ಲುೃ. ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ದೀರ್ಘಸ್ವರ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರಗಳು 5 – ಆ,ಈ,ಊ.ಋೂ,ಲೂೃ. ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು(ವ್ಯಾಕರಣ) ಅಕ್ಷರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವರ ಸಂಧಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಸ್ವರಸಂಧಿ ಎಂದರೆ ಸ್ವರದ ಮುಂದೆ ಸ್ವರವು ಬಂದು ಸಂಧಿಯಾದರೆ ಸ್ವರಸಂಧಿ. ಉದಾ: ಮಾತು+ಇಲ್ಲ=ಮಾತುವಿಲ್ಲ- ಮಾತಿಲ್ಲ (ಸಂಧಿ ವಿಕಲ್ಪ) ಉ+ಇ(ಸಂದಿಪದ ಸಂದರ್ಭ)

ಸ್ವರಸಂಧಿ ವಿಧಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕನ್ನಡದ ಸ್ವರಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ.

  1. ಲೋಪ ಸಂಧಿ,
  2. ಆಗಮ ಸಂಧಿ

.