ಸದಸ್ಯ:SRILAXMI Y.S/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ3

ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಆಂದೋಲನ

ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ಆಂದೋಲನಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸರಣಿಗಳಾಗಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಗೋಮಾಂತಕ್ ಪಕ್ಷವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೋವಾ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೋವಾಗಳು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.

ಇತಿಹಾಸ

ಪೂರ್ವ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಗೋವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಕೊಂಕಣಿಯು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪೂರ್ವದ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕದಂಬರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (c. 960 – 1310), ಆಸ್ಥಾನ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವಾಗಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (1312 - 1370 ಮತ್ತು 1469 - 1510), ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಷೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಭಾವಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.[1] ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತು.

ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಗೋವಾ

ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮಿಷನರಿಗಳು (ಉದಾ. ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್) ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಮೇಲೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಚರ್ಚುಗಳ ಧ್ವಂಸದಿಂದ ಮರಾಠರ ಬೆದರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಗೋವಾನ್ನರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[2] ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಜಾರಿಯಿಂದ ಕೊಂಕಣಿಯು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.[3] ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್ನರಿಂದ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸರಾಯ್ 27 ಜೂನ್ 1684 ರಂದು ಕೊಂಕಣಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು. ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ದಂಡಗಳು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. 17 ಮಾರ್ಚ್ 1687 ರಂದು ರಾಜನು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದನು.[2] ಆದಾಗ್ಯೂ, 1731 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ದೊರೆ ಜೊವೊ V ಗೆ ಇನ್ಕ್ವಿಸಿಟರ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಅಮರಲ್ ಕೌಟಿನ್ಹೋ ಬರೆದ ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು ವಿಫಲವಾದವು.

1739 ರಲ್ಲಿ "ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ" (ಇದರಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸೇನ್, ಚೌಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಸೆಟ್) ಪತನವು ಕೊಂಕಣಿಯ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[2] 21 ನವೆಂಬರ್ 1745 ರಂದು, ಗೋವಾದ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್, ಲೌರೆಂಕೋ ಡಿ ಸಾಂಟಾ ಮಾರಿಯಾ ಇ ಮೆಲೊ (O.F.M.), ಗೋವಾದ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಪೌರೋಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ (ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷಾ ನಿರರ್ಗಳತೆಯನ್ನು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಪುರೋಹಿತರು ಕಠಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.[2] ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಾಮೊನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಡೋಸ್ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಅದು ವಿಫಲವಾದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮದುವೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[2] ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಜೆಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು 1759 ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಬಲ್‌ನ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಗೋವಾದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. 1812 ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಅವರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಕೊಂಕಣಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು. 1847 ರಲ್ಲಿ, ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಸೆಮಿನರಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 1869 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ 1910 ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.[2]

ಈ ಭಾಷಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಗಣ್ಯರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದರು. ಗೋವಾದಲ್ಲಿನ ಕೊಂಕಣಿಯು ಲಿಂಗ್ವಾ ಡಿ ಕ್ರಿಯಾಡೋಸ್ (ಸೇವಕರ ಭಾಷೆ) ಆಯಿತು.[4] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಜೋಕ್ವಿಮ್ ಹೆಲಿಯೊಡೊರೊ ಡ ಕುನ್ಹಾ ರಿವಾರಾ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಕೊಂಕಣಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹರಡಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅವರು ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1856 ರಂದು ನೋವಾ ಗೋವಾ (ಪಂಜಿಮ್) ನ ಎಸ್ಕೊಲಾ ನಾರ್ಮಲ್ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಈ ಭಾಷಣದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೊಲೆಟಿಮ್ ಡೊ ಗವರ್ನೊ, ಎನ್.º 78 ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು [5]

ಭಾರತದ ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ ಗೋವಾ 1961 ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉದಯವಾಯಿತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳೆರಡೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಗೋವಾದವರು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮರಾಠಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳು ಹಿಂದೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ, ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಲಾದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊಂಕಣಿಯು ಮರಾಠಿ ಉಪಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮರಾಠಿಗರು ಎಂಬ ವಾದವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕೊಂಕಣಿಯು ಫೋನೆಟಿಕ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಳೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮರಾಠಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಖಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ, [6] ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊ. ಅನಂತ್ ಕಾಕಬಾ ಪ್ರಿಯೋಲ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಲೇಡೆನ್ ಅವರಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಮರಾಠಿ ಉಪಭಾಷೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತ ಪೋಷಕ.

1958 ರ ನಂತರ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೊಂಕಣಿ ಪರ ಶಿಬಿರದ ಜನನವನ್ನು ಕಂಡಿತು, ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ಜೋಕ್ವಿಮ್ ಹೆಲಿಯೊಡೊರೊ ಡಾ ಕುನ್ಹಾ ರಿವಾರಾ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಕೊಂಕಣಿ ಓ ಎನ್ಸೈಯೊ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕೊ ಡಾ ಲಿಂಗುವಾ ಕೊಂಕನಿ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ, Fr. ಆಗ್ನೆಲಸ್ ಎಫ್.ಎಕ್ಸ್. ಮಾಫಿ, ಡಾ. ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಂಗೇಶ್ ಕತ್ರೆ, ಡಾ. ಎಸ್. ಬಿ. ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೂಲ್ಸ್ ಬ್ಲೋಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಜಾನ್ ವಿಲ್ಸನ್.

ಶೆಣೈ ಗೋಂಬಾಬ್ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ಶೆಣೈ ಗೊಯೆಂಬಾಬ್ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಬದಿಗಿಡುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ವಾಮನ್ ವರ್ದೆ ಶೆಣೈ ವಾಳಾವಳಿಕರ್, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಶೆನೈ ಗೋಯಬಾಬ್ (ಅಥವಾ ಶೆಣೈ ಗೊಯೆಂಬಾಬ್) ಎಂದು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕರೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಥಿರವಾದ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಕೊಂಕಣಿ ವರ್ಸಸ್ ಮರಾಠಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಆಂದೋಲನದ ಮೂಲವು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗೋವಾವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿತು. ಕೆಲವು ದಿಗ್ಗಜರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. 1960 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕೊಂಕಣಿ ಪರ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಪರ ಗುಂಪುಗಳು ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚಾರದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 1962 ರಲ್ಲಿ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕೊಂಕಣಿ ಪರಿಷತ್ತು ತನ್ನ ಎಂಟನೇ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಯ ನಂತರದ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮಾಗ್ಗಾವ್ (ಮಾರ್ಗೋವ್) ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 1967 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಗೋವಾವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಗೋವಾದ ರಾಜ್ಯತ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಪರವಾದ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು.

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 1966 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಗೋವಾದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದಯಾನಂದ ಬಾಂದೋಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಗೋವಾದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೊದಲು ರಚಿಸಲಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಗೋಮಾಂತಕ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು 1966 ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಒಡೆದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು, ಅದನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದರು. 22 ಆಗಸ್ಟ್ 1970 ರಂದು, ಬಂದೋಡ್ಕರ್ ಮರಾಠಿ ಜೊತೆಗೆ ಗೋವಾದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.

1973 ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದಯಾನಂದ್ ಬಂದೋಡ್ಕರ್ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಶಶಿಕಲಾ ಕಾಕೋಡ್ಕರ್ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಕಾಕೋಡ್ಕರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮರಾಠಿಯ ಪರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. 1977 ರಲ್ಲಿ ಕಾಕೋಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ನಂತರ 1980 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹ ರಾಣೆ ಅವರು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಮರಾಠಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು 1986 ರವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರಜೆತ್ಸೊ ಅವಾಜ್ ತಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. 1980 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪ್ರತಾಪಸಿಂಗ್ ರಾಣೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರೂ ರಾಣೆ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡಿದರು. ಇದು 1986 ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರಜೆತ್ಸೋ ಆವಾಜ್ (ಕೊಂಕಣಿ ಜನರ ಧ್ವನಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಗೋವಾ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ, ಭಾಷಾ ಆಂದೋಲನ, ಇದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಕೊಂಕಣಿ ಪರ ಚಳವಳಿಗಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಹಲವರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಗೋವಾ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗೆ ಮಂಡಿಸಿದಾಗ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.[7]

ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮ 1986 ರಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗೆ ಮಂಡಿಸಿದ ಗೋವಾ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಮಸೂದೆಯನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 1987 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಗೋವಾ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. . 30 ಮೇ 1987 ರಂದು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 1975 ರಂದು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದು ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಹೋರಾಟ, ಕೆನರಾ ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಕೆನರಾ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ) ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರು (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಮತ್ತು ಎರ್ನಾಕುಲಂ) ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಿಗರು ಶೆಣೈ ಗೊಯೆಂಬಾಬ್ ಅವರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರ ಕೊಂಕಣಿ ಸಭೆಯು ಗೋವಾದ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಗೋವಾದೇತರ ಕೊಂಕಣಿಗಳಿಂದ ನಡೆಯಿತು. 1939 ರಲ್ಲಿ, ಮಂಜುನಾಥ್ ಶಾನಭಾಗರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕೊಂಕಣಿ ಪರಿಷತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಡಾ.ಟಿ.ಎಂ.ಎ. ಪೈ. ಗೋವಾದ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ರಾಜ್ಯತ್ವವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. 1962 ರಲ್ಲಿ, ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆ, ಕೊಚ್ಚಿನ್, ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು ಎಂಟನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. 1976 ರಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. 1994 ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು 1995 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ, ಯುಎಸ್, ಯುಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ 75 ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ 5,000 ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.[8]

2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿಶ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲಾಯಿತು. 2007-2008 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಿಂದ ಕೊಂಕಣಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.