ಸದಸ್ಯ:Micekumta/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ಎನ್ನುವುದು ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯದ (ಪವಿತ್ರ ತುಳಸಿ) ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ಅವರ ಅವತಾರ್ ಕೃಷ್ಣ ಅವರ ವಿವಾಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ ನಡುವಿನ ಯಾವುದೇ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು - ಹಿಂದೂ ತಿಂಗಳಿನ ಕಾರ್ತಿಕ್ನ ಹದಿನೈದನೇ ಚಂದ್ರನ ದಿನದಂದು (ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ) ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಚಂದ್ರನ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.ತುಳಸಿ ಮದುವೆ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹದ ಋತುವಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
2017 ದಿನಾಂಕ ನವೆಂಬರ್ 1 ಆಗಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
1 ದಂತಕಥೆ
2 ಆಚರಣೆಗಳು
3 ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
4 ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದಂತಕಥೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು
ತುಳಸಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಂಡತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯ" ವಿಷ್ಣುಪುರಿಯೊಂದಿಗೆ. ತುಳಸಿ ವಿವಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಚರಣೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ದಂತಕಥೆ ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವು ವೃಂದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಹಿಳೆ (ತುಳಸಿಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ). ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಜಲಂಧರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಜೇಯರಾದರು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಕ ಶಿವ ಸಹ ಜಲಂಧರ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಃ ಜಲಂಧರ್ ಎಂದು ವೇಷ ತೊಟ್ಟು ವ್ರಂದಾನನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದರು.
ಅವಳ ದಾಂಪತ್ಯವು ನಾಶವಾಯಿತು, ಜಲಂಧರ್ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಶಿವದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ವೃಂದಾ ಅವರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಶಪಿಸಿದರು. ಅವನು ಕಪ್ಪು ಶಲಿಗ್ರಾಮ್ ಕಲ್ಲು (ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ) ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಾಗ ಶಾಪವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಮ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸೀತಾನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟನು, ಸೀತಾ ರಾಕ್ಷಸ-ರಾಜ ರಾವಣನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ದೇವರುಗಳು ವೃಂದಾಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ, (ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಃ) ಅವಳ ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದನು, ಅದು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತುಲಸಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಷ್ಣು - ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ - ತುಲಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ ಮೇಲೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ಘಟನೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ, ತುಳಸಿ ವಿವಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ದಂತಕಥೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಈ ದಿನದಂದು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದು ತುಲಸಿ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಗಾನ್ನಾ ಪೂಜಾ -
ಆಚರಣೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ವಿಷ್ಣು / ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ತುಳಸಿಯ ಮದುವೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾರಂಭವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಸಂಜೆ ವಿವಾಹ್ ದಿನದಂದು ಒಂದು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಂಟಪ (ಮದುವೆಯ ಮತಗಟ್ಟೆ) ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ವೃಂದಾವನ ಎಂಬ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃಂದಳ ಆತ್ಮ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಧು ತುಳಸಿಯು ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಕ್ಲೇಸ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಉಂಗುರದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಕಾಗದದ ಮುಖವನ್ನು ತುಲಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು. ವರವು ಒಂದು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಲರಾಮ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಗ್ರಹದ ಚಿಹ್ನೆ - ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ್ ಕಲ್ಲಿನ. ಚಿತ್ರವು ಧೋತಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿವಾಹದ ಮುಂಚೆ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಮಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ಹತ್ತಿ ಎಳೆಯನ್ನು (ಮಲಾ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ್ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತುಳಸಿ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಧಮ್ ಸೌಂಜಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ತಿಕ್ನ ಹದಿನೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿ ಯಿಂದ ಟ್ರಯೋಡಾಶಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ರಾಮಾಚರಿತ ಮನಸ್ ಅಥವಾ ರಾಮಾಯಣದ ವೇದಗಳ ಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ದಿನವನ್ನು ಸೋಭಾ ಯಾತ್ರೆ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರಸಾದ್ ಪೊಂಗಲ್ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ದಿನವನ್ನು ತಿಲಕೋಟ್ಸಾವ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ದೇವಿ ಬ್ರಿಂಡಾದ ವಿವಹೋತ್ಸವ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಚಪಾನ್ ಬೋಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ 56 ವಿಧದ ಪ್ರಸಾದ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲು ಬಿಹಾರದಿಂದ ಬರುವ ಸಂತರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಕಬ್ಬು, ಹುಣಸೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಶೃಂಗ್ ರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ಗೋವಿಂದಾ! ಗೋವಿಂದಾ!" ಎಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಿರುಮುರಿ(ಮಂಡಕ್ಕಿ), ಅವಲಕ್ಕಿ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಹುಣಸೆಕಾಯಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲಿಸಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.