ಸದಸ್ಯ:Aishwarya -siju 2430908/sandbox

ಮೈಸೂರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ

ಮೈಸೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಮೈಸೂರು ಒಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು, ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಡಳಿತ, ಯುದ್ಧಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇವುಗಳ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಭವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆಯ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು “ಮಹಿಷೂರು” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ನಂತರ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳವೇ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಲವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ರಾಜವಂಶಗಳು ಆಳಿವೆ. ಗಂಗರು, ಚೋಳರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ವಂಶಗಳು ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವು. ನಂತರ ಮೈಸೂರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೈಸೂರಿನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವೊಡೆಯರ್ ವಂಶದ ಆಡಳಿತ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವೊಡೆಯರ್ ವಂಶ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ವೊಡೆಯರ್‌ಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ವೊಡೆಯರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು. ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕನಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಮೈಸೂರನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದನು. ಹೈದರಾಲಿ ನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದನು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ಆಧುನೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಆಂಗ್ಲ–ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು. 1799ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಆದರೆ ವೊಡೆಯರ್ ರಾಜರು ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಒಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡವು. ಮೈಸೂರು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂಡೋ–ಸರಾಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅರಮನೆ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜರ ವೈಭವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೈಸೂರಿನ ಪಾರಂಪರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಹಬ್ಬವು ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ವೊಡೆಯರ್ ಕಾಲದಿಂದ ದಸರಾ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜಂಬೂ ಸವಾರಿ, ಅರಮನೆ ಬೆಳಕು ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ದಸರಾ ಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಚಂದನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಹಸ್ತಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಮೈಸೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಇಂದು ಮೈಸೂರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಭೂತಕಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜೀವಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು, ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಡಳಿತ, ಯುದ್ಧಗಳು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ – ಇವೆಲ್ಲ ಮೈಸೂರನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮೈಸೂರು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.