ಸದಸ್ಯ:2411002AdithP/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಪರಿಚಯ
ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2017ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ 17ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪವಾದ ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40–45 ಶೇಕಡಾ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಎರಡೂ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ವಿವರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ[೧].
.jpg)
ಜಿಎಸ್ಟಿಯ ರೂಪರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಆಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಜಿಎಸ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು ತೆರಿಗೆ ರಚನೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು, ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಏಕರೂಪ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಡಿಜಿಟಲ್ ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು, ತೆರಿಗೆ ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಇಳಿಸಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿವೆ. ಈ ಗುರಿಗಳು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಂದಿವೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿಗೆ ಮುಂಚಿನ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಮುನ್ನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ, ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ, ಅಕ್ಸೈಸ್ ಡ್ಯೂಟಿ, ಎಂಟ್ರಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್, ಲಕ್ಸುರಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್, ಒಕ್ಟ್ರಾಯ್ ಹಾಗೂ ಸೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯವು ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ಭಾರ, ರಾಜ್ಯಾನುಸಾರ ತೆರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಗಡಿ ಚೆಕ್ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಳಂಬ, ದ್ವಿತೀಯ ತೆರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಪರಿಹಾರಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾತ್ರ
ಮ್ ಸ್ ಮ್ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ 75 ಶೇಕಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಶೇಕಡಾ, ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಸುಮಾರು 30 ಶೇಕಡಾ ಹಾಗೂ ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಶೇಕಡಾ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಈ ವಲಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ.ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ತೆರಿಗೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದೇ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಗೊಂದಲಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಾಂತರ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಉಂಟಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಗಮವಾಗಿದೆ.ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ₹1.5 ಕೋಟಿ ಒಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಂಪೋಸಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರ, ಕಡಿಮೆ ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸರಳ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಿಎಸ್ಟಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಜಿಎಸ್ಟಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಂಡ ಪರಿಣಾಮ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬಿಲ್ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಇ-ವೇ ಬಿಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಚೆಕ್ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಳಂಬ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸರಕು ಸಾಗಾಟದ ವೇಗವು 20–25 ಶೇಕಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ ವೆಚ್ಚವೂ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚು ಸುಗಮವಾಗಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಮೆಜಾನ್, ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಮುಂತಾದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಜಿಎಸ್ಟಿ ನೋಂದಾಯಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಲಾಭದಾರಿತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ[೨].
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಸವಾಲುಗಳು
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ನಂತರ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಫೈಲಿಂಗ್ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಜಿಎಸ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಟರ್ನ್ಗಳು ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಿಂದಿನ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ ಶುಲ್ಕ, ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಕೆಯ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ ಪರಿಣಾಮ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾರ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ.ಇನ್ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ತಡವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ನಡೆದ ಅನೇಕ ನಿಯಮ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿವೆ.ಇನ್ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಯ ಪರಿಣಾಮ ಇನ್ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಜಿಎಸ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಐಟಿಸಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ನಗದು ಪ್ರವಾಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.
ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಅನುಸರಣೆ ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸೀಮಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಟಿ ಅನುಸರಣೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಗೃಹಾಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಯಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಗೃಹಾಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವೆಚ್ಚಗಳು ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಸರ್ಕಾರ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಭಾರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ರಿಟರ್ನ್ ಸರಳೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹20 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇ-ವೇ ಬಿಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ–ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ತೆರಿಗೆ ಸರಳೀಕರಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವೇಗವಾದ ಸರಕು ಸಾಗಾಟ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅನುಸರಣೆ ವೆಚ್ಚ, ನಗದು ಲಭ್ಯತೆಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಜಿಎಸ್ಟಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ವಲಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿದೆ[೩].
ಉದಾಹರಣೆ
ರಾಮಣ್ಣ ಎಂಬವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಮೊದಲು ರಾಮಣ್ಣ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಬಹುತೇಕ ನಗದು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಸರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ರಾಮಣ್ಣ ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಜಿಎಸ್ಟಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಗೊಂದಲಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಳಕೆ, ಇನ್ವಾಯ್ಸ್ ತಯಾರಿಕೆ, ತೆರಿಗೆ ದರಗಳ ಅರಿವು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಹೊಸದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಲೆಕ್ಕಪಾಲರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ನಂತರ ರಾಮಣ್ಣ ಅವರು ಸರಕು ಖರೀದಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ಅವರು ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈಗ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಬಿಲ್ ನೀಡುವ ನೋಂದಾಯಿತ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ, ಇನ್ಪುಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆತ ಕಾರಣ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚ ಸಮತೋಲನಗೊಂಡಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ರಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ದರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿವರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೂ, ನಂತರ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅರಿವು ಬಂದಂತೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆದಿತು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಕೂಡ ರಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಜಿಎಸ್ಟಿ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಯುಪಿಐ, ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿ ಮುಂತಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ನಗದು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ರಾಮಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಯ ಲಾಭಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಇರುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದರು. ಈ ಸಾಲವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಉದಾಹರಣೆ ಜಿಎಸ್ಟಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ತಂದರೂ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆತಲ್ಲಿ ಅದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಾರೋಪ
ಜಿಎಸ್ಟಿಯು ಭಾರತದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ಸರಳೀಕರಣ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಗಮತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು, ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಭಾರ, ನಗದು ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ವೆಚ್ಚಗಳು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಜಿಎಸ್ಟಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಪರಿಚಯ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅದಿತ್ ಪಿ. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದು ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ್ದಿದು ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಪಿ.ತಿರುಮಲ ಶೆಟ್ಟಿ, ನನ್ನ ತಾಯಿ ಹೆಸರು ಪಿ.ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಅಭಿಲಾಷ್.ಪಿ, ನಾನು ಕಿಂಡರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಇಂದ ೪ನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೂ ಶ್ರೀ ವಾಸವಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ ನಂತರ ೫ನೆಯ ತರಗತಿ ಇಂದ ೭ನೆ ತರಗತಿಯ ವರೆಗೂ ವಾಗ್ದೇವಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಿಡಿಯಂ ಸ್ಕೂಲ್ ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ ನಂತರ ೮ನೆಯ ತರಗತಿ ಇಂದ ೧೦ನೆಯ ತರಗತಿಯ ವರೆಗೂ ವಾರಿಯರ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಿಡಿಯಂ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ ನಂತರ ಪಿ ಯು ಸಿ ಅನ್ನು ಶ್ರೀ ವಾಸವಿ ಪಧವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ ನಂತರ ಬಿ.ಕಂ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ಮಾತು ಟಾಕ್ಸಾಷನ್ ಅನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನೋಡುವುದು ಮತ್ತೆ ಆಡುವುದು ಅಂದರೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಮ್ ಎಸ್ ಧೋನಿಯಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಹಾಗು ನನಗೆ ಎಲ್ಲರ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಡುವುದು ತುಂಬ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಸಿನಿಮಾ ನೋಡುತಿದೆವು ನನ್ನ ೬ನೇ ಮತ್ತು ೭ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದೆ ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾನು ೭ನೇ ತರಗತಿ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ಕೂಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಆಚರಿಸಿದೆವು. ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಕೇಳಿದರು ಕೊಡುವ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಪಡೆಯುವುದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸದಾ ಧನ್ಯನಾಗಿತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರು ಅದು ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ನನಗೆ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸೋತು ನಂತರ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ . ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ ನಾನು ಮೊದಲನೆಯ ಅಂಕ ಪಡದಿದ್ದೆ ಆದರೆ ಯಾವತಿಗೂ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ನಂಬಿದು ಏನೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ವಿಜಯ ಬಂದರೆ ನಮಗೆ ಅಹಂಕಾರ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಆದರೆ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ನಾವು ಸೋತರು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆ ಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವರೆಗೂ ನಮ್ಮ ಛಲವನ್ನು ಮುಂದೆವರಿಸಬೇಕು. ವಿಜಯವನು ಪಡೆದಮೇಲೆ ಮೂರ್ಖರಾಗಬಾರದು ಬೇರೆ ಅವರನ್ನು ಕಮಿ ಮಾಡಬಾರದು ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ನಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದೆ ಆಗ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಎಲೆಕ್ಷನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಅವನು ಅದರ ಅಹಂಕಾರದಲಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದ್ಧರು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅವನ ವಿಜಯ ಅವನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವತ್ತು ನಾನು ತಗೆದ್ದು ಕೊಂಡ ನಿರ್ಣಯ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಗೆಲುವಿನ ಅಕಂಕಾರದಿಂದ ಮೆರೆಯಬಾರದು ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ವಿಜಯ ಪಡೆದರು ನಾವು ಯಾರಿಗೂ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ತೋರಬಾರದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಸ್ಕೂಲನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಿತ್ರರು ಇರಲ್ಲಿಲ ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರುತ್ತಿದೆ. ಕರೋನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರ ಜೋತೆ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ನನ್ನಗೆ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಮರ್ಸ್ ತಗೆದುಕೊಂಡು ಪಿ ಯೂ ಸಿ ನಲ್ಲಿ ೯೬ ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ ನಂತರ ನನ್ನ ಡಿಗ್ರಿಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ ನನ್ನ ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ನಾನು ಎಲ್ಲರಂತೆ ಡಿಗ್ರೀಗೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿದು ನನ್ನ ಡಿಗ್ರಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೆ ಮೊದಲು ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುಕೊಳಕ್ಕೆ ನಂತರ ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಿತ್ರರ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೆ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲು ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ನೋಡುವುದು ಎಂದರೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವು ದಿನ ನಾನು ಮೊಬೈಲ್ನಲೇ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ ನನಗೆ ಯಾರು ಸರಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ ನಂತರ ಹೊಸ ಮಿತ್ರರ ಪರಿಚಯ ನಾನಾ ಕಾಲೇಜ್ನ ಜ್ಞಾಪಕಗಳು ಅಮೂಲ್ಯ ವಾಗಿಇರುವಂತೆ ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು ಇವಾಗ ಅವರು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದರು ನನ್ನ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗು ನನ್ನ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು ಅವರು ನನ್ನಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಓದುವರಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಾನು ಕೇವಲ ಕ್ಲಾಸುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ ಇರಲಿಲ್ಲ ನಾನು ಇವೆಂಟ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆ. ಈವೆಂಟ್ಸ್ಗಳು ನನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಎಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಇವೆಂಟನು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದು ಏನೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಾಠಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಇಡೀ ಕಾಲೇಜು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಗೆದಿದ್ದೇ ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಲ್ಲ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಫಸ್ಟ್ ಇಯರ್ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ ಹಾಗು ನಮ್ಮ ಡೆಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲಬ್ ಆದ ಸಿ ಯೂ ಸಿ ಎ ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಇದ್ದೆನು. ನಾನು ಯಾವಾಗಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹಿಂದಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ನಾಟಕವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸೇರುಕೊಂಡೆ ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಷ್ಟಕೆ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದೆವು. ನಾನು ಇವಾಗ ನಮ್ಮ ನಾಟಕದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲೇ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಆದೆನು. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಸೆ ಏನೆಂದರೆ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಆಸೆ ಪಡುತ್ತಿದೇನೆ. ಆಗು ನನ್ನಗೆ ಯಾವಾಗಲು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವಾಗಲು ಬೇಕಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ತರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲು ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅವರು ಬೇರೆ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ನಾವು ೨ರ ರಿಂದ ೩ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಬೇರೆ ಕಾಲೇಜ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬಂದು ಭಾಗ ವಹಿಸಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೂಡ ಭಾಗ ಎಂದು ಗರ್ವದಿಂದ ಹೇಳುಕೊಳ್ಳುತೇನೆ.