ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಯಂತ್ರ-ರಚನೆಯ ವಿಷಯದ ನೀತಿ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಉದ್ದೇಶವು ಮಾನವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಹಿತಿಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot ಮುಂತಾದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಮಾದರಿ (LLM) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ನೀತಿ, ಅಂತಹ ಯಂತ್ರ-ರಚನೆಯ ಅಥವಾ AI-ಸಹಾಯಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು, ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯಂತ್ರ-ರಚನೆಯ ವಿಷಯ (Machine-generated content)' ಎಂದರೆ—ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಅಥವಾ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿ ಉಪಕರಣಗಳ (ಉದಾ: ChatGPT, Gemini, Claude ಇತ್ಯಾದಿ) ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತಯಾರಾದ ವಿಷಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ, ಉಪವಿಭಾಗಗಳು, ಸಾರಾಂಶಗಳು, ಉಲ್ಲೇಖ ವಿವರಣೆಗಳು, ಅಥವಾ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳೂ ಸೇರಬಹುದು.
ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯ–ಯಾವುದೇ AI ಅಥವಾ LLM ರಚಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಾರದು. ಮಾನವ ಸಂಪಾದಕರು ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ತಿದ್ದಿ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕು.
- ಸೂಚನೆ ಅಗತ್ಯ–AI ಅಥವಾ ChatGPT ನಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಲೇಖನಗಳು, ತಕ್ಕ ರೀತಿಯ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ಗಳ (ಉದಾ: ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಎಐ-ರಚನೆ) ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
- ಕಾಪಿರೈಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು–AI ಮಾದರಿಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ನ ತರಬೇತಿ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಕಾಪಿರೈಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಮಾನವ ಸಂಪಾದಕರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ತಿದ್ದಬೇಕು.
- ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ–AI ನೀಡುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಂಬಿಕಸ್ತ ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ.
- ಮಾನವ ಸಂಪಾದನೆ ಅಗತ್ಯ–ಯಂತ್ರ-ರಚನೆಯ ವಿಷಯವು "ಆರಂಭಿಕ ಕರಡು" ಅಥವಾ "ಸೂಚಕ ಮಾಹಿತಿ" ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಲೇಖನವು ಮಾನವ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗಳ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟವಾದಂತಾಗಬೇಕು.
AI ಉಪಕರಣ ಬಳಕೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- ವಿಷಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು AI ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಬಾರದು.
- AI ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿ.
- ಮೂಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇಲ್ಲದ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಡಿ.
- ಲೇಖನ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದನೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಉಪಕರಣದ ಹೆಸರು (ಉದಾ: ChatGPT) ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪಠ್ಯ (ಉದಾ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಊಹೆಗಳು) ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಬಳಕೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವು ChatGPT ಅಥವಾ ಇತರ ಭಾಷಾ ಮಾದರಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಸೇರಿಸಬೇಕು:
{{ಎಐ-ರಚನೆ}}
ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೂಪ:
{{LLM-generated}}
ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಲೇಖನವು AI ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಯಾರಿತ ಎಂದು ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳು
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]- AI ವಿಷಯವನ್ನು "ಆಧಾರ" ಆಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, "ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರ" ಆಗಿ ಅಲ್ಲ.
- ಹೊಸ ಸಂಪಾದಕರು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು AI-ಆಧಾರಿತ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅದು ಮಾನವ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
- ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವಿಷಯ ಕಂಡುಬಂದರೆ, "ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್" ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ "ಅಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ" ಬಳಸಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]AI ರಚಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಕರು ಸೇರಿಸುವಾಗ ಈ ವಿಷಯಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು:
- ಬಳಸಿದ ಉಪಕರಣದ ಹೆಸರು (ಉದಾ: ChatGPT 4, Gemini 2 ಇತ್ಯಾದಿ)
- ವಿಷಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ (ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ)
- ಮಾನವ ಸಂಪಾದಕರು ತಿದ್ದಿದ ಭಾಗಗಳು
ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶ
[ಬದಲಾಯಿಸಿ]ಈ ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶ AI ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.