ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗು

ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್

ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ, ಇದು ಮುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್
ಜನನ(೧೮೭೧-೧೦-೧೯)೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೧
Prairie du Chien, Wisconsin, US
ಮರಣOctober 1, 1945(1945-10-01) (aged 73)
Franklin, New Hampshire, US
ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರPhysiology
ಸಂಸ್ಥೆಗಳುHarvard Medical School
ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠHarvard College (1896)
Harvard Medical School (1900, M.D.)
ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣHomeostasis
Fight or flight
X-ray experiments
Cannon–Bard theory
Voodoo death
ಸಂಗಾತಿCornelia James Cannon
ಮಕ್ಕಳು5, including Bradford, Wilma, and Marian

ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ 1871-1945 ದೇಹವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಅವರ ಭಾವನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ವಿಖ್ಯಾತನಾದ. 1890, 1894ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಣೆಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸ್-ಲಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೈಹಿಕ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಯಾನÀನದು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಾಯಿ, ಬೆಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಹಾನುಕಂಪ ನರಮಂಡಲದ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರೆನಿನ್ ದ್ರವದ ಸ್ರಾವ, ಇವು ಭಾವೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಲಿ ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ಪೇನ್, ಹಂಗರ್, ಫಿಯರ್ ಅಂಡ್ ರೇಜ್(1915), ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಮೋಷನ್ಸ್ (1928) - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು.

ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1871 ರಂದು ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ನ ಪ್ರೈರಿ ಡು ಚಿಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ಹ್ಯಾನ್ಚೆಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಲ್ಮಾ ಡೆನಿಯೊ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು []

೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಹೆನ್ರಿ ಪಿ. ಬೌಡಿಚ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು . ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಪೋರ್ಟರ್ ಅವರು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು .[]. ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು 1902 ರಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪಿಯರ್ಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಯುವ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1906 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾನನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಅವರ ನಂತರ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 1942 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1914 ರಿಂದ 1916 ರವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾನನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು[] .

ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸುಧಾರಕರಾದ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು . ಜುಲೈ 19, 1901 ರಂದು, ಮಾಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಲೇಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಗನ್ ಪಾಸ್ ನಡುವಿನ ಗೋಟ್ ಪರ್ವತದ ಏರದ ನೈಋತ್ಯ ಶಿಖರದ (2657 ಮೀ ಅಥವಾ 8716 ಅಡಿ) ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಜನರು . ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ . ನಂತರ ಈ ಶಿಖರವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು[] ದಂಪತಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು; ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಡಾ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ , ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಸಂಶೋಧಕ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ವಿಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ( ಜಾನ್ ಕೆ. ಫೇರ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ), ಲಿಂಡಾ ಕ್ಯಾನನ್ ಬರ್ಗೆಸ್, ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಮರಿಯನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಶ್ಲೆಸಿಂಗರ್ .

ಕ್ಯಾನನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅವರ ಜೀವನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾದರು. ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಒಂದು ಜೀವಿ ಘಟಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವಿವರಣೆಗಳು ಅಲೌಕಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.[]

ಇ. ಡಿಗ್ಬಿ ಬಾಲ್ಟ್ಜೆಲ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕ್ಯಾನನ್‌ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮೇಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಂಬಳದ ಎರಡರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯಾನನ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಲು ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಊಟಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಸೆಂಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."[]

ಕ್ಯಾನನ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ , 1908 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು 1914 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. [][][]

ಕ್ಯಾನನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು 1911 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಜೀವವಿಭಜನಾ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಕಿರುಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು[೧೦] .

ಕ್ಯಾನನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1945 ರಂದು 73 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಶೈರ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು[೧೧] .

ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಕ್ಯಾನನ್‍ನ ಬರಹಗಳು

ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
  1. "Former Fellows of The Royal Society of Edinburgh 1783 – 2002" (PDF). Archived from the original (PDF) on January 24, 2013.</ref. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಇಡಾ ಮೌಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1877-1960) ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿಯಾದರು . ಕ್ಯಾನನ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ದಿ ವೇ ಆಫ್ ಆನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ , ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಾದ ಪರಿಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯರ್ ಡೆಸ್ ಬೋಯಿಸ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡಿ ನೊಯಾನ್ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ . ಅವರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನಿಸ್ಟ್ ಕುಟುಂಬವು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಟಿನೋ , ಜಾನ್ ಫಿಸ್ಕೆ (ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ವಾಚನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ಕುತೂಹಲವು ಅವರನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಹಕ್ಸ್ಲಿ , ಜಾನ್ ಟಿಂಡಾಲ್ , ಜಾರ್ಜ್ ಹೆನ್ರಿ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕಿಂಗ್ಡನ್ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು . ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮೇರಿ ಜೀನೆಟ್ ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು . "ಮಿಸ್ ಮೇ" ನ್ಯೂಸನ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1892 ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>Saul Benison, A. Clifford Barger, Elin L. Wolfe (1987) Walter B. Cannon: the Life and Times of a Young Scientist. pp.16–32, Belknap Press.
  2. Barger, A. Clifford. "William Townsend Porter" (PDF). American Physiological Society. Retrieved 8 January 2017.
  3. "Walter Bradford Cannon". Presidents. American Physiological Society. Retrieved 22 March 2015. 6th APS President (1914-1916)
  4. Fred Spicker, Moni (June 19, 2011). "Mount Cannon (MT)". SummitPost. Retrieved May 10, 2012.
  5. Yerkes, Robert (May 1946). "Walter Bradford Cannon". Psychological Review. 53: 137–146. doi:10.1037/h0063040 via EBSCO.
  6. Pencak, William (Spring 1996). "A Conversation with E. Digby Baltzell". Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies. 63 (2): 261.
  7. "Walter Bradford Cannon". American Academy of Arts & Sciences (in ಇಂಗ್ಲಿಷ್). 2023-02-09. Retrieved 2023-12-21.
  8. "APS Member History". search.amphilsoc.org. Retrieved 2023-12-21.
  9. "Walter B. Cannon". www.nasonline.org. Retrieved 2023-12-21.
  10. "Animal Experimentation". The Journal of the American Medical Association. 56 (1): 816–817. 18 March 1911.
  11. "Dr. W.B. Cannon, 73, Neurologist, Dead. Harvard Psychology Professor for 36 Years Noted for His Work on Traumatic Shock Became Professor in 1906". New York Times. October 2, 1945. Retrieved October 5, 2010.